Recensie Macbeth

Regisseur Thalheimer laat zien wat zich in de hoofden van Macbeth en Lady Macbeth afspeelt ★★★★☆

Het decor, gemaakt van hard materiaal, versterkt de klank van de stemmen op het podium genadeloos. 

Maria Proedenskaja als Lady Macbeth. Beeld Annemie Augustijns

Het kost weinig moeite om weg te glijden in de podiumbrede en metershoge halfpipe die het toneelbeeld van Verdi’s opera Macbeth door Opera Vlaanderen bepaalt. De weg omhoog is veel lastiger. Macbeth en Lady Macbeth zitten er een groot gedeelte van de enscenering van Michael Thalheimer in gevangen, uitgeleverd aan de kwaadaardige invloed van witbepruikte heksen die over de rand meekijken. Je ziet hoe de Lady de armgebaren van de opperheks overneemt en steeds meer samenvalt met haar grenzeloze wreedheid. Ze wordt de aanstichtster tot de moorden op ieder die een bedreiging zou kunnen vormen voor de macht van haar man en haarzelf. Want die man van haar, Macbeth, is een slap vaatdoekje. ‘Ben je wel een kerel?’, vraagt ze hem. Intussen gaat het moorden steeds verder en bedekt het bloed aan hun handen ook hun armen – een stigma dat niet weg te wassen is.

Thalheimer, die dit seizoen ook Heiner Müllers theaterversie van Macbeth brengt in Berlijn, wil laten zien wat zich in de hoofden van zijn personages afspeelt. Het koor zet hij in als heksen, huurmoordenaars en, op een van de muzikale hoogtepunten van de avond, als bannelingen. Mooi meegenomen dat de zangers die rollen ook theatraal waarmaken.

Het Symfonieorkest van de Vlaamse Opera is in vorm. Dirigent Paolo Carignani geeft de voorstelling vaart en laat de musici alert meebewegen met de ritmische vrijheden van de solisten.

Het toneelbeeld, met achter de halfpipe een wand van hetzelfde harde materiaal, heeft effect op de klank van de stemmen op het podium. Die wordt genadeloos versterkt. Het toch al stevige geluid van de Russische mezzo Maria Proedenskaja maakt van Lady Macbeth een sinistere, kille bitch. De hoge tonen van haar aria’s schreeuwt ze meer dan dat ze ze zingt. Pas tegen het einde van de voorstelling hoor je haar andere kant. Ze raakt steeds verwarder en steeds wanhopiger. Dan blijkt dat ze beschikt over een ander, kwetsbaarder register. Macbeth (de Amerikaanse bas-bariton Craig Colclough) is, ook vocaal, een eendimensionale figuur, speelbal van de grillen van zijn vrouw. Met de Oezbeekse tenor Najmiddin Mavlyanov en de Duitse bas Tareq Nazmi zijn de rollen van McDuff en Banco fraai bezet.

De overwinning is voor een figuur zonder spierballen, het puurste personage in de voorstelling: een jongetje. Aan het slot is hij het die waardig de kroon draagt, maar ineens wolkt uit zijn mond een stroom bloed. Ook in een nieuwe tijd zijn onschuld en macht slecht te verenigen.

Met deze Macbeth neemt de artistiek directeur Aviel Cahn na tien jaar afscheid van Opera Vlaanderen.

Macbeth 

Opera

★★★★☆

Van Giuseppe Verdi, door Opera Vlaanderen. 

Regie Michael Thalheimer, toneelbeeld Henrik Ahr. Koor, symfonieorkest Opera Vlaanderen o.l.v. Paolo Carignani. 

21/6, Opera, Antwerpen, Opera. Daar t/m 6/7. Volgend seizoen in Gent.

Gijs Groenteman gaat in onze illustere archiefkast in gesprek met mensen die hem hebben verwonderd. Rapper Pepijn Lanen, schrijver Paulien Cornelisse en kunsthandelaar Jan Six passeerden al de revue.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden