Theater

Regisseur Olivier Diepenhorst trekt zijn Mamma Medea ver weg van alle antieke decorum ★★★★☆

Charlie Chan Dagelet strooit gul met jambische vijfvoeters zonder er verheven poëzie van te maken. Stefan Rokebrand flirt met een lekker praktische verbale nuchterheid.

Annette Embrechts
Stefan Rokebrand en Charlie Chan Dagelet in Mamma Medea van Theatergroep Suburbia. Beeld Bart Grietens
Stefan Rokebrand en Charlie Chan Dagelet in Mamma Medea van Theatergroep Suburbia.Beeld Bart Grietens

In Mamma Medea maakt Tom Lanoye het onvoorstelbare voorstelbaar: dat moorden een laatste manier van liefhebben kan zijn. De Vlaamse schrijver schreef in 2001 niet alleen een nieuwe versie van de beroemde Griekse tragedie Medeia (431 v.Chr.) van Euripides – hieraan dankt het titelpersonage haar meedogenloze reputatie als kindermoordenares - hij koppelt ook haar voorgeschiedenis eraan. Daardoor voel je dieper mee met haar woedende wanhoopsdaad, nadat ze door haar statusgedreven man Jason wordt ingeruild voor een jongere vrouw.

Lanoye begint zijn Medea met een avontuurlijke versie van de Argonautica (ca. 250 v.Chr.). In dit epos van Appolinius van Rhodos vaart een gewiekste Jason met boot en kompanen naar het woeste Kolchis om het Gulden Vlies terug te roven. Als gezant van de Griekse ‘beschaving’ maakt hij handig gebruik van ‘alle barbarij’: hij doorstaat beproevingen dankzij magische krachten van de hem dan nog onbekende Medea. Deze koningsdochter geeft alles op voor hem: familie, land, cultuur. Ze verraadt haar vader en broer in ruil voor Jasons woord van eeuwige trouw. Als hij dat breekt, trekt zij haar laatste troef in het kaartspel van de liefde.

Lanoye weeft er ook een vleug migrantenproblematiek doorheen, over hoe een ontheemde vrouw zich staande probeert te houden in een onbekende cultuur die haar als toverkol wegzet: ‘Een vreemde, zegt men, kunt gij nimmer kennen. Er staat een muur die zich niet slopen laat. Tussen ’t vertrouwde en ’t ontheemde in.’ Maar bovenal laat Lanoye deze werelden botsen binnen een liefdesrelatie. Hij mixt er een flinke scheut Who’s afraid of Virginia Woolf? doorheen: Medea meets Martha. Wanneer de bedrogen moeder als ‘blaffende brulboei’ in bijtende verzen tegen haar man tekeergaat, noemt hij haar botweg een ‘kakkerlak op mensenmaat’: ‘Als dit een huwelijk is, is elke burgeroorlog er een.’ Waarna de werkster de relatiecrisis samenvat: ‘Hier blijkt dat er sleet zit op het huwelijk. Sleet? Er zijn vissen op het droge die langer vers gebleven zijn.’

Regisseur Olivier Diepenhorst trekt zijn Mamma Medea, nu gemaakt bij Theatergroep Suburbia, ver weg van alle antieke decorum, ten faveure van een jeugdige, tintelende clash tussen Jason en Medea. Charlie Chan Dagelet geeft als Medea een vurige schwung aan ‘de hele hekserij der liefde’, ze trilt ‘van kruin tot voet’, strooit gul met jambische vijfvoeters zonder er verheven poëzie van te maken. Ze vlamt met haar ogen, likt met haar tong langs haar lippen en huppelt van goesting over de steiger rond de met zwarte sneeuw bezaaide vloer. Die verwordt van eiland tot ‘een van drek doordrongen liefdesnest’. Stefan Rokebrand flirt juist met een lekker praktische verbale nuchterheid. Zijn Jason is geen stoere Griek, maar een charmante, lichtzinnige polderaar. Om hen heen figureren vier acteurs in dubbelrollen, te herkennen aan kostuumdetails zoals afgerolde kniekousen of opgetrokken sportsokken. Soms verhalen ze speels en kinderlijk over heftige drama’s (Rosa Kreulen en Bart Bijnens), soms verschijnen ze spiritueel uit het duister (Mike Libanon), soms zorgen ze naïef en onbezonnen voor een vrolijke noot (Damaris de Jong). Dat maakt het drama er niet minder op: iedereen verliest hier kroost. En dan blijkt Jason eveneens medeplichtig aan de moord.

Mamma Medea

Theater

★★★★☆

Door Theatergroep Suburbia. Tekst: Tom Lanoye. Regie: Olivier Diepenhorst. 5/3, Het Speelhuis, Helmond. Tournee t/m 22/4

Charlie Chan Dagelet en Stefan Rokebrand in Mamma Medea van Theatergroep Suburbia. Beeld Bart Grietens
Charlie Chan Dagelet en Stefan Rokebrand in Mamma Medea van Theatergroep Suburbia.Beeld Bart Grietens

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden