Regisseur Lady Macbeth blijft ver van keurige kostuumfilmconventies

Het giftige en sensuele spel geeft uiting aan het verzet van Katherine. Regisseur William Oldroyd blijft ver weg van de keurige kostuumfilmconventies.

Beeld uit Lady Macbeth.

Wat drijft iemand tot waanzin? In Lady Macbeth, een vrije bewerking van Nikolaj Leskovs roman Lady Macbeth uit het district Mtsensk (1865), lijkt de conclusie zo getrokken.

De jonge Katherine (Florence Pugh) komt als bonus bij de lap grond die grootindustrieel Boris (Christopher Fairbank) van haar vader koopt, ergens in het gure Northumberland van de late 19de eeuw. Haar gedwongen huwelijk met Boris' zoon Alexander (Paul Hilton) is kil en liefdeloos; verplicht om in het doodse landhuis te blijven, ziet Katherine zich al snel gereduceerd tot een stuk bezit.

Allicht een situatie om knettergek van te worden. Maar overzichtelijk is Katherines geestelijke afdaling allerminst. Regisseur William Oldroyd, die naam maakte in de theaterwereld en met Lady Macbeth zijn speelfilmdebuut aflevert, kiest met scenarist Alice Birch voor een kronkelig, overwoekerd pad, ver weg van de keurige kostuumfilmconventies. Hun heldin is bovendien zo recalcitrant dat ze prima zonder het begrip of de sympathie van het publiek kan.

Dankzij het beheerst giftige en stekelig sensuele spel van de 19-jarige Florence Pugh wordt alleen al de manier waarop Katherine bessen eet een verzetsdaad. En dan de kostuums: gekortwiekt door korset en hoepelrok, draagt ze bij voorkeur een blauwe jurk die opstandig vloekt met de bedeesde pasteltinten van de interieurs. Die scènes contrasteren dan weer knap met Katherines stiekeme ochtendwandelingen. Door de aards bruine deken over haar schouders versmelt ze met het heidelandschap, terwijl haar haar opeens vlamt en de binnenshuis doelbewust statische fotografie van cameravrouw Ari Wegner volop gaat leven. Het is duidelijk een kwestie van tijd voordat Katherine uit haar kooi losbreekt.

Dat gebeurt zodra Alexander en Boris op zakenreis gaan en Katherine achterblijft. De vernederingen die ze van Alexander krijgt te verduren, kopieert ze bij haar bedienden; de stalknecht (Cosmo Jarvis) met wie ze een opzichtige affaire begint, wordt gaandeweg haar speelbal. Bepaal dan maar waar het slachtoffer in een femme fatale verandert, en rebellie in krankzinnigheid. Misschien blijft Katherine ook bij haar volle verstand en is die groeiende stapel lijken 'slechts' de consequentie van haar onstuitbare vrijheidsdrang.

Fascinerend, om de filmte plaatsen naast het werk van de Deense schilder Vilhelm Hammershøi (1864-1916), wiens kamertaferelen de inspiratiebron waren voor het visuele ontwerp van Lady Macbeth. Bij Hammershøi keren de vrouwelijke personages de toeschouwer steevast de rug toe, zodat je enkel kunt gissen wat hen bezielt. Het is alsof Oldroyd die vrouwen eindelijk een gezicht geeft, zonder hun geheimen te onthullen: zijn Lady Macbeth heeft een gelaat als een afgrond.

Lady Macbeth. Drama. Regie: William Oldroyd. Met: Florence Pugh, Cosmo Jarvis, Paul Hilton, Christopher Fairbank, Naomi Ackie. 89 min., in 30 zalen.

Lees verder

In zijn Lady Macbeth ontpopt de heldin van het verhaal zich tot berekenende moordmachine. Lees hier het interview van de Volkskrant met William Oldroyd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden