Regisseur Jesper Ganslandt trok voor zijn film Jimmie met zoontje Hunter als vluchteling door Europa

Woensdag begint het International Film Festival Rotterdam. Voor de openingsfilm Jimmie trok regisseur Jesper Ganslandt als vluchteling door Europa met zijn eigen zoontje van 4.

Jesper en Hunter Ganslandt in Jimmie.

Makkelijk was het niet, zegt Jesper Ganslandt, de Zweedse regisseur van Jimmie. Een zomer lang was hij op reis met zijn 4-jarige zoon, van Oostenrijk door de Alpen naar Slovenië en Kroatië. Dat ze een film aan het maken waren over een jongetje dat met zijn vader moet vluchten, drong tot Hunter Ganslandt maar moeizaam door, laat staan dat het kind begreep dat hij de hoofdrol speelde. De reis was zwaar, het was vaak bloedheet en Hunter raakte in de war. 'Hij vroeg steeds: is dit echt of niet echt?'

Ganslandt (39), de regisseur van veelgeprezen films als het dolende-twintigers-drama Falkenberg Farewell (2006) en de psychothriller The Ape (2009), wil niet beweren dat hij echt heeft doorvoeld hoe het is om met een kind op de vlucht te slaan. Maar hij kreeg er wel iets van mee, denkt hij, en dat was al indrukwekkend genoeg. Zijn film, waarmee woensdagavond de 47ste editie van het International Film Festival Rotterdam wordt geopend, gaat over Jimmie, die met zijn vader (gespeeld door Ganslandt zelf) Zweden moet verlaten en aan een lange, onzekere reis door Europa begint. Daarmee zet hij een inmiddels vertrouwd thema, de vluchtelingencrisis, op zijn kop.

'Hunter was nog zo jong dat hij tijdens het maken van de film weleens dacht dat hij echt op de vlucht was', vertelt Ganslandt over zijn zoontje. 'Hoe vaak ik hem ook probeerde uit te leggen dat we het naspeelden, het duurde zeker de halve draaiperiode voordat hij het een beetje begreep. Daarna was hij nog vaak in de war. Natuurlijk verkochten we niet echt zijn moeders juwelen, maar hij dacht op dat moment van wel. Het was soms hartverscheurend. Ik heb twee of drie keer op het punt gestaan om ermee te stoppen omdat ik het te moeilijk vond.'

Ganslandt moest, zegt hij, zichzelf ervan overtuigen dat het de moeite waard was om door te gaan. En dat het heel normaal is dat 4-jarige jongetjes soms verdriet hebben. 'Soms was ik zelf ook de kluts kwijt, omdat ik zo veel petten tegelijk ophad, als scenarist, acteur, regisseur en vader. Gaandeweg ging het beter. Met Hunter ook, hoor. Ik praat er nog steeds veel over met hem, hij is nu bijna 6 en begrijpt het inmiddels. Later kan hij altijd zeggen dat ik hem trauma's heb bezorgd, daar zal ik niet aan kunnen ontsnappen. Maar op dit moment denk ik dat het wel meevalt.'

Het IFFR bijwonen

In Rotterdam begint 24 januari het International Film Festival Rotterdam (IFFR), waar al het moois dat internationale filmmakers te bieden hebben centraal staat. Tickets zijn vanaf 19 januari 20.00 uur hier te koop. Ook dit jaar organiseert de Volkskrant weer een Volkskrantdag - met een dwarsdoorsnede van het mooiste wat IFFR te bieden heeft. Deze is op zondag 4 februari.

Jesper Ganslandt.

Wat er in Jimmie precies aan de hand is in Zweden, blijft in het midden. Er vallen bommen, zo veel is duidelijk, en Jimmies moeder is verdwenen. Meer weet het jongetje niet. Jimmie toont de gebeurtenissen door de ogen van het kind, dat niet alles begrijpt en zich laat meevoeren door de omstandigheden en zijn emoties. Afwisselend nieuwsgierig, dapper, vrolijk en intens verdrietig beleeft hij zijn grote reis. 'Vaak ziet hij het als een spel of een avontuur', legt Ganslandt uit. 'Hij voelt zich machteloos, maar hij ontdekt ook nieuwe werelden. Dat is spannend en soms heel mooi.'

De emotionele impact is er, voor de volwassen filmkijker, niet minder om. Jimmie raakt aan diepgewortelde angsten, zeker voor ouders. Ook Ganslandt boorde er als jonge vader een persoonlijke angst mee aan, zoals hij dat eerder deed bij het gruwelijke drama The Ape, een van de spraakmakendste films op het Rotterdamse filmfestival van 2010. Een doodnormale man blijkt in The Ape tot zijn eigen verschrikking bloed aan zijn handen te hebben. Wat als je wakker wordt in een nachtmerrie?

Jimmie is zachter dan The Ape, speelser ook, in vorm verwant aan Falkenberg Farewell, zijn dromerige debuutfilm, die Ganslandt maakte met een groep vrienden, over het doodsaaie stadje waar ze samen opgroeiden. 'Wat ik wilde, was een nieuwe ingang vinden tot alle nieuwsverhalen over vluchtelingen, die steeds meer van ons afglijden omdat we er al zo vaak over hebben gehoord. Ik heb veel nagedacht over identificatie en sympathie. En ik heb veel research gedaan, waaruit bleek dat de situatie onder vluchtelingen echt niet alleen maar zwart of verdrietig is. De hele crisis is verschrikkelijk, maar op kleine schaal is er ook vreugde te vinden en zijn er mooie dingen. Net als bij Jimmie.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Een scène uit Jimmie.

Laat hollywoodsucces

Na zijn succesvolle debuutfilm Falkenberg Farewell (2006) - de Zweedse inzending voor de Oscars - en de minstens zo indrukwekkende opvolger The Ape kreeg Jesper Ganslandt meerdere aanbiedingen om in Hollywood te komen werken. Tot Beast of Burden, de thriller met Daniel Radcliffe die dit voorjaar in première gaat, liep het steeds op niks uit. 'Maar goed ook, achteraf gezien', zegt Ganslandt. 'Ik dreef bij die eerdere projecten te ver van mezelf af. Een film moet persoonlijk zijn. Ik moet kunnen uitdrukken wat me bezighoudt.'

De 4-jarige Hunter Ganslandt als Jimmie in de gelijknamige film van regisseur Jesper Ganslandt. De regisseur:'Ik heb twee of drie keer op het punt gestaan om te stoppen.'

Het perspectief van het Zweedse kind, met zijn blonde haar en blauwe ogen, is niet bedoeld als een politiek statement, zegt de regisseur. Natuurlijk heeft het iets cynisch wanneer je, als blanke West-Europeaan, bij jezelf ontdekt dat je bij een blond kind meer blijkt te voelen dan bij de beelden op het journaal. 'Maar misschien voel je dat juist niet zo. Ik denk niet dat mijn film een commentaar is op de vluchtelingencrisis en ik wil al helemaal niet de suggestie wekken dat ik iets zou kunnen oplossen. Ik vind alleen dat het altijd waardevol is een ander perspectief te verkrijgen. De zaken van een andere kant bekijken, levert hoe dan ook alleen maar winst op. Iedere reactie die je daarop kunt hebben, is wat mij betreft goed, ook als je boos wordt. Wat ik eigenlijk wil zeggen is heel simpel: als het om een kind gaat, zou het ons allemaal moeten raken.'

Ondertussen werkte Ganslandt ook nog aan zijn eerste Hollywoodfilm, die later dit jaar in première gaat. In Beast of Burden speelt Daniel Radcliffe de hoofdrol als piloot die een lading drugs moet bezorgen. Hollywood was een totaal nieuwe ervaring, zegt Ganslandt, die voor het eerst geen eigen scenario verfilmde. 'Het is allebei filmmaken, maar daar houdt de vergelijking wel op.'

'Je hebt in Amerika te maken met hiërarchie en met vakbonden die een enorme invloed hebben. Aan dat gedeelte beleefde ik geen plezier. Maar aan Radcliffe wel; hij is zo'n hardwerkende acteur. Laat ik het zo zeggen: ik heb binnen het Hollywoodsysteem een aantal geweldige mensen ontmoet, en ook een paar met wie ik liever niet meer wil werken.' Diplomatiek: 'Of ik verder wil op dat pad? Ik houd de deur open.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden