Regisseur Hirokazu Kore-eda levert laatste zijn laatste Japanse familiedrama af

Na tien jaar levert regisseur Hirokazu Kore-eda (54) zijn laatste film af in het genre waarin hij is gespecialiseerd: het moderne Japanse familiedrama.

Hoofdrolspeler Hiroshi Abe (rechts) in After The Storm. Beeld
Hoofdrolspeler Hiroshi Abe (rechts) in After The Storm.Beeld

Hirokazu Kore-eda was nog maar een jongetje toen zijn vader hem meenam om loten te kopen. Dat zijn vader een gokverslaving had en dat zijn moeder daaronder leed, wist de jonge Kore-eda niet. Hij vond het vooral een leuk en spannend uitje en rende enthousiast naar zijn moeder om de kaartjes te laten zien, maar ze reageerde furieus: hoe haalde haar echtgenoot het in zijn hoofd om hun zoon bij zijn gokverslaving te betrekken?

'Het is lang geleden', vertelt de Japanse filmmaker aan een groepje journalisten in Cannes, 'maar de herinnering is levendig. Het was alsof de grotemensenwereld voor het eerst op mijn deur klopte.'

After the Storm-regisseur houdt onvoorwaardelijk van zijn personages

Kenmerkend en toch weer wonderbaarlijk, hoe Hirokazu Kore-eda rond zijn antiheld zo'n gemoedelijk, zomers geheel optrekt. Aan de details voel je dat de Japanse regisseur onvoorwaardelijk van zijn personages houdt.

Familiedramaexpert

Kore-eda (54) verwerkte het moment in zijn persoonlijke, elfde speelfilm After the Storm, waarin hij wederom met subtiele blik de spanningen in een moderne Japanse familie in beeld brengt. De regisseur geldt sinds zo'n tien jaar als onbetwist familiedramaexpert: van de reünie rond een overleden familielid in het fraaie Still Walking (2008) en de twee jonge broertjes die na de scheiding van hun ouders apart van elkaar leven in I Wish (2011) tot het gezin dat in Like Father, Like Son (2013) ontdekt dat hun zoon zes jaar geleden in het ziekenhuis per ongeluk is verwisseld met een ander kind.

Het zijn kalme, bescheiden en warme films, ondanks hun zware onderwerpen. Ze maakten van Kore-eda bovendien een officieuze nazaat van de legendarische filmer Yasujiro Ozu (1903-1963), peetvader van het Japanse familiedrama. Ook Ozu registreerde op zorgvuldige en ingetogen wijze waar het schuurt in het Japanse gezin. In zijn meesterwerk Tokyo Story uit 1953 verbeeldt hij de generatiekloof binnen een familie in naoorlogs Japan.

null Beeld RV
Beeld RV

Hangen in het verleden

In After the Storm sprokkelt de gokverslaafde Ryota, werkzaam als privédetective, met de grootste moeite de alimentatie voor zijn zoontje bij elkaar. Zijn vader is overleden, hij verlangt terug naar zijn ex-vrouw, probeert een band op te bouwen met zijn zoontje en ziet toe hoe iedereen in zijn omgeving het leven weer oppakt, zelfs zijn bejaarde moeder, terwijl hij blijft hangen in het verleden.

'Ik heb mezelf nooit voorgenomen op een gegeven moment alleen nog familiedrama's te maken', zegt Kore-eda. 'Het is geen strategie. Ik film over wat mij bezighoudt, niet over wat ik denk dat het publiek van mij wil zien.'

null Beeld RV
Beeld RV

Eten

De rol die hij krijgt toebedeeld als opvolger van Ozu is wel wat te veel eer, denkt de regisseur. Alleen al omdat Ozu van de jaren dertig tot en met de jaren zestig structureel filmde over Japanse families, terwijl het familiegenre bij Kore-eda 'toevallig' op zijn pad kwam. 'In de afgelopen tien jaar zijn mijn beide ouders overleden en werd ik zelf vader. Die jaren hebben mijn scenario's sterk beïnvloed. Dat was de grote storm in mijn eigen leven, de storm die tegen het einde van deze film ook letterlijk opsteekt.' De personages kunnen aan het eind van After the Storm de straat niet meer op, ze zijn voor één nacht veroordeeld tot elkaars aanwezigheid. 'Ik weet niet of het ze per se dichter tot elkaar brengt, maar zo'n gebeurtenis laat ze in elk geval anders naar elkaar laat kijken.'

Een cruciaal ingrediënt waarmee Kore-eda zijn familiedrama's keer op keer zo levensecht maakt: hij laat zijn personages uitgebreid koken en eten, zo vaak en vooral lekker dat het kijken van zijn films een stevige eetlust opwekt. Kore-eda: 'Haha! Dat is een mooi bijeffect, maar ik vind het vooral belangrijk dat mijn personages op de een of andere manier in beweging zijn terwijl ze met elkaar praten. Kirin Kiki (de gelauwerde actrice die in After the Storm de strenge doch zachtaardige grootmoeder speelt, net als in Kore-eda's Still Walking, red.) beschouwt goed en overtuigend acteren voor 70 procent als actie en handeling en voor 30 procent als dialoog.'

Thuis filmen

Als decor voor het familiedrama After the Storm gebruikte Hirokazu Kore-eda het appartementencomplex in een buitenwijk van Tokio waar hij oproeide en waar zijn moeder tot haar dood leefde. Veel gebeurtenissen die hij met zijn moeder in dat appartement meemaakte verwerkte hij in de film. 'Alleen al de momenten waarop je de personages over het pad naar het appartement ziet lopen zijn zeer persoonlijk', zegt Kore-eda. 'Ik zie mijzelf wandelen in mijn eigen film.'

Evenwicht tussen leven en dood

Eten staat ook symbool voor het leven, zegt Kore-eda. 'Een terugkerend thema in mijn films is de aanwezigheid van het afwezige. Meestal gaat het over een overleden persoon die via de herinnering van andere personages een centrale rol speelt in de film. Ik film graag etende mensen om het natuurlijke evenwicht tussen leven en dood te herstellen.'

Met After the Storm doet hij dat voorlopig voor het laatst: het komende decennium is Kore-eda van plan om van alles te maken, behalve familiedrama's. 'Mijn ouders zijn alweer een tijdje geleden overleden en mijn vaderschap is ook niet meer nieuw; het wordt tijd dat ik deze levensfase afsluit. Ik zou graag meer maatschappelijk betrokken films willen maken. Momenteel werk ik aan een film over een moordzaak, The Third Murder.'

Lachend: 'Misschien hebben jullie over tien jaar een andere regisseur bedacht om mij mee te vergelijken.'

null Beeld RV
Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden