Interview Alice Rohrwacher

Regisseur Alice Rohrwacher: ‘In mijn nieuwe film Lazzaro felice buit iedereen elkaar uit – alleen Lazarro is onschuldig’

Alice Rohrwacher – zus van actrice Alba – is een van Italië’s opvallendste regisseurs. Haar derde speelfilm Lazzaro felice is een klassiek Italiaans plattelandsdrama, maar gaat óók over de moderne wereld. ‘Dat wilde ik allemaal in één film vatten.’   

Alice Rohrwacher bij het Zurich Film Festival op 27 september 2018 in Zürich, Switzerland. Beeld Getty Images for ZFF

Het magisch-realistische drama Lazzaro felice ontsproot uit een kort krantenbericht. Regisseur Alice Rohrwacher (36) zat nog op de middelbare school in Umbrië toen ze het las. ‘Over een markiezin die de boeren op haar afgelegen landgoed uitbuitte. Ze had die werkers nooit laten weten dat deelpacht illegaal was verklaard, dat de wet was aangepast (eerder stonden boeren een deel van de gewassen verplicht af aan hun landheer, red.). Ik ben dat artikel nooit vergeten.’

Zo ontstond het idee voor een film met één been in het Italiaanse verleden en eentje in het nu. ‘Klassiek Italiaans melodrama, met een markiezin en landarbeiders erin en ook een ontvoering. Maar ergens in het verhaal zit een breuk en wijzigt de manier van vertellen. Dan is de film niet meer langgerekt en vloeiend, zoals het vroeger ging, maar meer episodisch, zoals we nu gewend zijn (door het kijken naar series, red.). Het moest ook gaan over de verwarring die mensen voelen in de huidige wereld: het gevoel dat ze de sleutel kwijt zijn, hun relatie met hun omgeving is vervaagd. Nou, dat wilde ik allemaal in één film vatten.’

Rohrwacher zit naast een tolk, die haar keurige Italiaans omzet in haperende Engelse zinnen.

In verleden gestold 

‘Klinkt als een beetje te veel’, vult ze glimlachend aan, na de vertaalde opsomming van alles wat ze in haar wonderlijke drama propte. De Italiaanse brak internationaal door met haar vorige speelfilm, het in Cannes met de Grand Prix bekroonde melodrama La meraviglie (2014). Ook die film speelt zich af op dat sprookjesachtige, half in het verleden gestolde Italiaanse platteland. Daar houdt een Italiaans-Duits gezin uit idealisme bijen en leeft zelfvoorzienend  in een oud landhuis, terwijl de traditieloze moderne buitenwereld binnendringt. Een film met een autobiografisch tintje: Alice en haar oudere zus, steractrice Alba (o.a. Io sono l’amore, La solitudine dei numeri primi en La meraviglie) groeiden op in een soortgelijk ruraal gezin. ‘La meraviglie gaat over een familie die op het platteland wil leven, daar een leeg huis vindt en het betrekt. En Lazarro felice vertelt je waarom zo’n huis leegstaat. Dat is een parallel, al zijn het verder twee verschillende films. En natuurlijk put ik inspiratie uit mijn eigen leven. Als ik uit mijn raam kijk – ik woon nog altijd buiten – zíé ik de gevolgen van migratie, dan zie ik dat mensen het platteland verlaten. Een leeg landschap, met wat grote, achter omheiningen verstopte villa’s voor de rijken. Het land eromheen gecultiveerd en vergiftigd door voedselmultinationals.’

Beeld uit Lazzaro felice.

Weer verschijnt er een glimlach op Rohrwachers gezicht. ‘Maar als je alles wat ik zojuist zei meeweegt, is het risico dat ik een politieke film zou hebben gemaakt levensgroot, een zeer saaie politieke film zelfs. Godzijdank kwam Lazzaro erin.’

Lazzaro, de dromerige boerenjongen die dwaalt over het landgoed van Marchesa Alfonsina, die haar ook weer niet al te hard werkende ondergeschikten kort houdt in het schamele dorpje Inviolata.

‘Lazzaro is de pure onschuld, gratie: een soort heilige. Middels hem kreeg de film een religieuze dimensie, al is dat eerder een prehistorische religie dan de latere, dogmatische variant. De katholieke kerk, die ook in de film zit, is in zekere zin medeplichtig aan de misdaden van de markiezin. De priester helpt haar bij het onwetend houden van de boeren.’

Eigenlijk buit iedereen elkaar uit in Lazzaro felice, stelt Rohrwacher. ‘Met uitzondering van Lazzaro. Ook de boeren ja: zij buiten de dieren uit. Maar als ik over mijn film spreek, schiet ik steeds tekort. Goed. Als woorden sterker waren dan beeld, had ik wel een roman geschreven.’

Alice Rohrwacher

Met Lazzaro felice won filmmaker Alice Rohrwacher (36) de prijs voor beste scenario op het filmfestival van Cannes. Ook haar eerdere film La meraviglie werd aldaar bekroond, met de Grand Prix.

Rohrwacher studeerde literatuur en filosofie aan de universiteit van Turijn. Ze is de jongere zus van de bekende actrice Alba Rohrwacher (40).

Lees hier de recensie:

Lazzaro felice zit vol kritiek op Italië’s heden en verleden, maar is tegelijk licht, elegant en simpel ★★★★☆
De film is een een groot bewijs van Alice Rohrwachers visuele talent en vertelkracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden