Filmrecensie Varda par Agnès

Regisseur Agnès Varda (1928-2019) neemt wijs en geestig afscheid ★★★★☆

Varda par Agnes Beeld filmbeeld

Aan het begin van de bijna twee uur lange documentaire doet Varda par Agnès zich even voor als een conventionele collegefilm, opgediend als standaard toneelregistratie. De legendarische, eerder dit jaar op 90-jarige leeftijd overleden voorvrouw van de nouvelle vague zet nog eens haar motieven als cineast uiteen, microfoon in de hand, voor een zaaltje vol welwillend publiek. Een wijs, geestig en onpretentieus college. 

Maar dat is uiteraard niet genoeg voor een afscheidswerk van Varda, die de ‘georganiseerde werkelijkheid’ in haar films altijd weer speels kantelde. Dus voert ze de kijker vlot naar buiten, wandelt ze ook daar – vaak aan zee – dwars door haar leven en films, of praat ze ergens op locatie bij met oude getrouwen uit haar cineastenbestaan. 

Steeds is er weer dat fijne oog voor het geringe, voor dat wat niet meteen in het oog springt, maar bezien met Varda’s blik plots betovert. De schoonheid van weggegooide aardappels bijvoorbeeld, fabuleus verschrompeld en kleurrijk ontkiemd – recyclekunst. Nooit geweten ook, dat de cineast die wereldfaam verwierf met haar films Cléo de 5 à 7 (1962) en Le bonheur (1965) een decennium eerder al een begenadigd fotograaf was; prachtig werk.

Varda staat ook stil bij een flop: hoe weinig het werken met een arsenaal aan grote sterren (De Niro, Deneuve, Delon, Depardieu) voor Les cent et une nuits de Simon Cinéma (1995) opleverde – niet haar stiel. Op haar tachtigste raakte ze even bevangen door angst, vertelt de cineast: was dit het nu, was het af? Om vervolgens nóg tien jaar door te gaan , culminerend in de roaddocumentaire met de Franse artiest JR, met wie ze voor Visages Villages (2017, Oscarnominatie) rondtrok en portretten maakte van gewone mensen, die kolossaal uitgeprint op onverwachte plekken werden bevestigd.

De poster van Varda’s in 1990 overleden echtgenoot, filmer Jacques Demy, zien we terug in het slotstuk van Varda par Agnès, gelijmd op een kubistisch gekantelde WO II-bunker in Normandië. Precies één dag zichtbaar, voor de vloed de afdruk wegspoelt – een kortstondig monument. ‘Ik verlaat jullie’, zegt Varda dan, al bijna uit zicht in een strandzandstorm. Toch laat ze heel wat achter.

★★★★☆

Documentaire

Varda par Agnès

Regie Agnès Varda

115 min., in 20 zalen.

Agnès Varda, de grootmoeder van de Nouvelle Vague, overleden
Postuum Agnès Varda, van maart 2019: https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/agnes-varda-de-grootmoeder-van-de-nouvelle-vague-overleden~b0593cf6/

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden