Redmayne beoefent acteursacrobatiek in The Theory of Everything

Regie: James Marsch. Met: Eddie Redmayne, Felicity Jones. 123 min., in 50 zalen.

Felicity Jones (Jane Hawking) en Eddie Redmayne Beeld .

Daar zit hij, scheefgezakt in zijn rolstoel, de wereldvermaarde natuurkundige. Iele beentjes gevouwen, mond vertrokken in die permanente, moeilijk te duiden grijnslach, en iets hoger in het verfrommelde gelaat die levendige, onverslagen blik - een schaars deel van Stephen Hawking dat nog wél autonoom beweegt.

Eddie Redmayne moet weken-, zo niet maandenlang hebben geoefend, getuige de beheersing en het raffinement waarmee hij de fysieke aftakeling van het door de spierziekte ALS getroffen genie in The Theory of Everything kopieert. Acteursacrobatiek is het.

'Kosmologie is een soort religie voor atheïsten', zegt de jonge, dan nog gezonde Hawking bij de ontmoeting met zijn latere echtgenote, de katholieke Jane. De bètastudent verklapt haar meteen zijn missie op aarde: een elegante vergelijking vinden die alles in het universum verklaart en zo en passant de volgens theologen noodzakelijke openingszet van God uitwist.

Wat dat universum voor Hawking in petto heeft, wordt door regisseur James Marsch met gevoel aangekondigd: van de eerste omgestoten beker (knulligheid, symptoom?) tot de krijtjes die bij het kalken van formules niet langer luisteren naar verkrampte vingers. Als de dokter het oordeel velt: nog twee jaar te leven, stort Hawking zich, gesteund door Jane, op zijn werk.

The Theory of Everything, volgens de 73-jarige Hawking zelf een 'over het algemeen' waarheidsgetrouwe film, is in feite een dubbelportret. Deels opgebouwd uit sleutelmomenten uit de carrière van de wetenschapper, die zich met onderkoelde spot verzet tegen zijn lot, deels bestaand uit het gezinsleven met zijn echtgenote, die zich wegcijfert en vereenzaamt.

Huwelijk

De scenarist baseerde zich niet op Jane's bittere huwelijksmemoires die kort na de scheiding verschenen, maar op de tien jaar later gepubliceerde nieuwe huwelijksmemoires, toen de ruzie was bijgelegd. Dit wil niet zeggen dat The Theory of Everything de relatieproblemen uit de weg gaat. Het zware lot van de partner van de zieke, de groeiende afstand tussen het tweetal, de entree van een gezelschapspartner voor haar en een meer dan professioneel geïnteresseerde verpleegster voor hem - het komt allemaal voorbij. Maar de strubbelingen voltrekken zich te harmonieus om door te gaan voor werkelijkheid. Nergens ook zien we de Hawking die zich volgens de eerste huwelijksmemoires als een keizer tegenover zijn echtgenote gedroeg, nadat A Brief History of Time (1991) hem tot een soort popster had gemaakt.

The Theory of Everything kruist biopic met sprookje: een opbeurende, romantische vertelling over doorzettingsvermogen en lotsverbondenheid. Met Redmayne's acteren als surplus; zijn fysieke verbeelding van het ingesloten genie is markant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden