Recordbedrag voor Breitner

De Maastrichtse kunsthandelaar Robert Noortman (58) vindt het een koopje. Zijn zoon heeft net op de veiling voor 585 duizend euro Meisje in rode kimono gekocht van George Hendrik Breitner....

Lot 178 in de Amsterdamse veilingzaal van Christie's volgt op een hele serie negentiende-eeuwse realistische wolkenluchten. Eind jaren negentig schoten de prijzen van dit werk omhoog met als record een schilderij van Koekkoek dat ruim zeven ton euro opbracht. Met de economische recessie is ook de markt voor 19de-eeuwse kunst wispelturiger.

Maar veilinghuis Christie's is deze dinsdagmiddag niet ontevreden. Er zijn goede prijzen gehaald voor de Haagse School en voor Jongkind (Schepen aan de ree bij Antwerpen) waarop ruim zestigduizend euro werd geboden, tegen een geschatte opbrengst van tussen de 34 duizend en 55 duizend euro. Daar staat tegenover dat de Jozef Israels' niet gewild waren. Eén werk bleef onverkocht, een ander bleef onder de richtprijs.

Het Meisje in rode kimono is het topstuk deze middag. De duurste Breitner ooit, een Amsterdamse straatscène, bracht in 2000 ruim vier ton euro op. Maar dit zijn andere tijden.

Het Meisje in rode kimono (1893) is eigenlijk een zeer a-Breitneriaans verzonken tafereel. Een subtiel geschilderd meisje ligt peinzend in een oriëntaals decor. Iets heel anders dan de impressionistische straatschilderingen waar Breitner (1857-1923) om bekend staat. Rond 1893 schilderde hij een hele serie portretten van meisjes in kimono, geïnspireerd door de Japanse kunst die toen door schilders als Breitner en Van Gogh werd bestudeerd. Dit geveilde werk wordt door kunsthistorici gezien als het hoogtepunt van dit Nederlandse Japonisme.

De veilingmeester neemt een slokje water als de volle zaal tuurt naar het schilderij dat nu op de bok staat: 61 bij 49,5 cm, met een geschatte opbrengst van tussen de vier en zes ton euro. Het bieden begint achter in de twee ton. De zeer jonge man achterin de zaal met een mobiele telefoon tegen zijn rechteroor, houdt zich afzijdig tot de biedingen in de drie ton zijn gevorderd. Dan steekt hij voor het eerst zijn hand op.

Kenners hebben in hem al de zoon van Robert Noortman herkend. Noortman is een van de grootste kunsthandelaren in Nederland, een van de weinigen die op internationale veilingen in staat was mee te bieden op de Rembrandts, waarvan hij er de laatste jaren vier heeft gekocht.

De aandacht in de veilingzaal was tot dat moment gericht op de vele Christie's-medewerkers aan de telefoonbalie. Ze overleggen door de telefoon met hun klanten en wapperen met hun biedbriefjes. Met tienduizend euro tegelijk gaat de prijs omhoog.

Noortman jr. aarzelt geen moment, aan de telefoonbalie worden de bedenktijden langer. Er is nog een tegenstrever over. Bij een half miljoen volgt een hele lange aarzeling van de bieder aan de telefoon. Vlak voor de hamer valt, komt er nog één keer het biedbriefje - het laatste zal blijken. Noortman jr. achterin de zaal heft direct gedecideerd zijn hand.

Gefeliciteerd, zegt de veilingmeester. Voor 520 duizend euro, exclusief 11,9 procent opgeld, is de Breitner verkocht. Noortman jr. vertrekt geen spier, hij verlaat de zaal, maar niet nadat hij lot 178a ook heeft gekocht, een voorstudie voor het schilderij, voor veertienduizend euro.

'Dat is een mooi extraatje', zal Noortman senior later zeggen. Hij verwacht dat een buitenlands museum zeker interesse voor de Breitner zal tonen. Hij vindt het 'de mooiste Breitner die hij kent' en het is bovendien een 'heel sensueel schilderij van grote internationale allure'. Noortman is niet bang dat hij er lang mee zal zitten. 'De markt voor topkunst is ondanks de recessie prima.'

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.