FILMRECENSIEDer Fall Collini

Rechtbankdrama Der Fall Collini is een felle kritiek op het naoorlogse Duitse rechtssysteem ★★★☆☆

Met een knap evenwicht tussen rechtbankscènes en geschiedenis­flashbacks weet deze bestseller­verfilming tot het eind te boeien. 

Beeld uit ‘Der Fall Collini’.

De zaak is waterdicht. De groezelig ogende oude Italiaan Fabrizio Collini stapt in Berlijn anno 2001 een hotelkamer binnen en schiet de bejaarde Duitse industrieel Hans Meyer dood. Met bloedspatten op zijn gezicht en, zoals tijdens de daaropvolgende rechtszaak zal blijken, Meyers hersenweefsel en botsplinters op zijn schoenen, meldt Collini zijn daad beneden in de lobby direct en zonder emotie. ‘Hij is dood. Presidentiële suite.’ Geen speld tussen te krijgen.

Toch boeit het rechtbankdrama Der Fall Collini, gebaseerd op de gelijknamige bestseller van de Duitse schrijver en strafrechtadvocaat Ferdinand von Schirach uit 2011, voor de volle twee uur. Niet omdat het de vraag is of de vermeende dader de moord wel echt heeft begaan, maar omdat de waarom-vraag een diepgravend antwoord oplevert.

In eerste instantie zwijgt Collini (fraaie, introvert gespeelde rol van oudgediende Franco Nero) in alle talen, hoezeer zijn jonge Turks-Duitse advocaat Caspar Leinen (Elyas M’Barek) hem in de hoop op strafvermindering ook aan het praten probeert te krijgen. Leinen verdedigt met Collini dankzij een toevallige speling van het lot overigens niemand minder dan de moordenaar van zijn peetvader. 

In broeierige flashbacks zien we ook een vroegere zomerliefde tussen Caspar en Meyers kleindochter Johanna – diezelfde Johanna is woest dat Caspar de zaak heeft aangenomen. Zo stuit de oplettende kijker wel op meer merkwaardige toevalligheden, die dankzij elegant camerawerk en een gelikte regie overigens opmerkelijk weinig storen. 

De zoektocht naar het verleden van Collini en Meyer leidt naar een Italiaans dorpje waar in 1944 een groot aantal burgers werd geëxecuteerd; een wraakactie van de nazi’s voor een bomaanslag door het verzet. En daarmee ontpopt de film zich, soepel laverend tussen oorlogsflashbacks en rechtbankscènes, tot een felle kritiek op het naoorlogse Duitse rechtssysteem. Om precies te zijn op de controversiële Dreherwet uit 1968, waardoor talloze misdaden uit de Tweede Wereldoorlog in de categorie doodslag belandden. Veel zaken waren daardoor verjaard voor cruciale nazikopstukken voor het gerecht werden gesleept.

Door daarnaast het hedendaagse racisme aan te stippen waaraan Caspar geregeld wordt blootgesteld – kleindochter Johanna briest dat hij, als haar machtige opa hem niet op weg had geholpen, nu in een dönertent had gewerkt – wordt knap voorkomen dat de film ontaardt in een gladjes opgediende geschiedenisles. De vergelijking tussen toen en nu laat regisseur Marco Kreuzpaintner wijselijk aan de kijker, maar door beide onderwerpen zo naast elkaar te leggen suggereert hij een inzichtelijk en spraakmakend verband.

Der Fall Collini

★★★☆☆

Drama

Regie Marco Kreuzpaintner

Met Franco Nero, Elyas M’Barek, Alexandra Maria Lara, Manfred Zapatka

123 min., in 43 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden