Recensies Son of Saul: de Holocaustfilm die nog moest worden gemaakt

Tijdens een voorvertoning liepen bezoekers de bioscoopzaal uit, Claude Lanzmann - regisseur Holocaustdocumentaire Shoah - noemde de film 'de anti-Schindler's List' en recensenten duiden de film graag als horror. Waarom wordt hij beloond met jubelende recensies?

Acteur Géza Röhrig als Saul in Son of Saul.

Avontuur, spanning, hoop, spektakel, de romantiek van jongens onder elkaar: het fundament van de geijkte oorlogscinema is volledig afwezig in Son of Saul (Saul Fia). De spraakmakende debuutfilm van Hongaar László Nemes, op het festival van Cannes bekroond met de grote juryprijs, toont een ongekend secuur gefilmde afdaling in de destructiemachine van vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau.

Nemes beschrijft twee dagen in het kamp door de ogen van de Jood Saul Ausländer, een gevangene veroordeeld tot het Sonderkommando en zo samen met enkele andere sterke mannen verplicht de massamoord te ondersteunen. Geheimnisträger worden ze genoemd. Ze rekken hun leven in het kamp een beetje, maar het betekent niets. 'We zijn al dood', fluistert Saul op een gegeven moment.

Lees ook het interview met regisseur Laszlo Nemes

Hoe verfilm je de ergste horror die de mensheid heeft gekend? 'Mijn Auschwitz-film moest over de horror van binnenuit gaan.' (+)

Nederlandse media

Met een precieze, persoonlijke vertelwijze onderscheidt Nemes zich in de historie van de Holocaustfilm, schrijft Volkskrant-recensent Berend Jan Bockting.

'Waar een film als The Grey Zone (2001), ook over Sonderkommando's, de gebeurtenissen dramatiseert met klassiek gebruik van spanningsbogen en muziek, staat in Son of Saul niets anders dan de persoonlijke beleving centraal. Son of Saul doet recht aan de verschrikking door zelf een verschrikking te zijn. Het is de Holocaustfilm die nog moest worden gemaakt.' Bockting geeft de film vijf sterren.

De recensent van NRC is enthousiast over het camerawerk in Son of Saul. 'De visuele stijl voelt niet als afzwakken of wegkijken dankzij het indringende soundscape: Duitse bevelen die over het natte beton ketsen, blaffende herdershonden, het gekrijs bij de massagraven. Eigenlijk is dat een truc uit de horrorfilm: het blikveld beperken en gevaar suggereren met geluid buiten beeld. Maar zo ervaar je Sauls machteloosheid en wordt Son of Saul zo'n beklemmende ervaring: de eerste film die de gruwel van Auschwitz echt invoelbaar maakt.' Ook Vijf sterren.

Het Parool geeft het debuut van Nemes ook de maximale score van vijf sterren: 'Son of Saul is een verbijsterend, desoriënterend en verstikkend drama, dat vanuit het perspectief van Saul naar het werk in de uitroeiingsfabriek kijkt. Saul heeft zich afgesloten voor zijn omgeving, die hij alleen nog vaag en fragmentarisch waarneemt.'

Regisseur Laszlo Nemes: 'De camera volgt Saul en Saul kijkt niet naar de horror. Die horror is er gewoon, om hem heen.' Beeld Mariska Kerpel

Buitenlandse media

De maximale score van vijf sterren wordt ook gegeven in de Britse krant The Guardian: 'Een verbazingwekkende debuutfilm met een buitengewone focus. Nemes heeft een manier gevonden om een fictief drama met moed te maken, moed die ook nodig is om de film te bekijken.'

Met een A- oogst Son of Saul ook lof op filmblog IndieWire: 'De film is angstaanjagend om naar te kijken, maar ook zo aangrijpend dat je niet weg kunt kijken. Nemes is fel tegen het sentimentele Holocaustverhaal. De film laat krachtig het verwoestende karakter van de oorlog zien, zonder ook maar de geringste overdrijving.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden