concertrecensiede nieuwe wereld

Rebellencollectief Pynarello beleeft zichtbaar plezier aan Dvořáks Negende ★★★★☆

De staand spelende orkestleden, in bezetting slechts de helft van een symfonieorkest, vinden elkaar in triomfantelijke welluidendheid.

Pynarello, met vooraan althoboïst Alexander van Eerdewijk.Beeld Foppe Schut

Ensemble Pynarello noemt zich een ‘rebellencollectief’, maar dat dekt de lading niet. De musici spelen staand, in casual kleding, zonder dirigent en uit het hoofd. Behalve de kleding is daar niet rebels aan. Het is vooral zeer bewonderenswaardig. Pynarello zet vrijdagavond in de Concertzaal Tilburg namelijk een puike Negende symfonie (oftewel Uit de nieuwe wereld) van Antonín Dvořák (1841-1904) neer, die anders is dan we gewend zijn.

In het 45-koppige orkest vormt een halve cirkel van cellisten de kern. De eerste en tweede violisten staan door elkaar heen, met het koper aan weerszijden. De houtblazers staan op het oog lukraak tussen de strijkers verspreid. Waar hun melodieën in het eerste deel wat losgezongen klinken, komt hun positionering in het Largo wel tot zijn recht. In hun omlijsting van de prachtige althobosolo (hulde voor Alexander van Eerdewijk) klinken ze teer en tegelijkertijd vastberaden. Fijn dat Marinus Komst (oud-paukenist van het Concertgebouworkest) meespeelt.

Jazzgitarist en componist Reinier Baas schreef een stuk voor tussen het derde en vierde deel. De lage strijkers glijden octaven, de naar voren gereden grote trom slaat een onheilspellende mars, Pynarello stampt mee. Er klinkt een getokkelde contrabassolo – met Bach-achtige loopjes maar gaandeweg steeds jazzyer – die uitmondt in schrille dissonanten in de violen. De lage strijkers houden de ondergrond donker, maar dan klaart het op en vinden ze elkaar in triomfantelijke welluidendheid: een opmaat naar de finale van de Negende, waarvoor alle musici zich naar het publiek keren.

Dvořáks Negende wordt doorgaans gespeeld door zo’n honderd orkestleden. Misschien is de losse, speelse stijl en het zichtbare speelplezier van Pynarello, met de helft aan musici, de reden dat het klinkt als een volbezet symfonieorkest.

De Nieuwe Wereld

Klassiek

★★★★☆

Door Pynarello

17/1, Concertzaal Tilburg; tournee t/m 26/1

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden