Review

Réalité brengt absurdisme naar de bioscopen

Hiphopfenomeen Quentin Dupieux, alias Mr. Oizo, bouwt een eigenzinnig filmoeuvre. Een film die het gewone idioot maakt en het idiote gewoon, alsof Gummbah en David Lynch besluiten om samen lol te trappen.

null Beeld
Beeld

Afgelopen weekeinde speelde hij als Mr. Oizo, die van de meesterlijke houseplaat Flat Beat uit 1999, in TivoliVredenburg. Een levensgrote uitvoering van Flat Eric, de headbangende gele knuffel uit de bijbehorende clip die destijds ook figureerde in spijkerbroekreclames, danste en crowdsurfte in het publiek. Dat house-/hiphop-/electronicamuzikant Quentin Dupieux, zoals Oizo in het echt heet, sinds de eeuwwisseling ook werkt aan een volstrekt eigenzinnig filmoeuvre, geldt echter als goedbewaard geheim. Met Réalité, begin dit jaar te zien tijdens het filmfestival van Rotterdam, maakte hij zijn zesde speelfilm, maar het is pas de eerste die landelijk in de Nederlandse filmtheaters wordt uitgebracht.

Vreemd is dat niet. Films als Rubber (over een moordende autoband) en Wrong (waarin de onnavolgbare plot in beweging wordt gezet door een geheimzinnige figuur met een huisdierenontvoeringsbedrijf) brengen zeldzaam absurdisme naar de bioscopen. Hoewel de speelduur steevast een behapbare anderhalf uur klokt, kan zo'n gebrek aan alledaagse logica even slikken zijn, alsof Gummbah en David Lynch even besloten om samen lol te trappen.

Raadsels

Réalité biedt wat dat betreft de overtreffende trap van Dupieux' hersenkronkels. De regisseur - die ook schrijft, monteert, de camera bedient en uiteraard de muziek componeert (al zorgt een hypnotiserend jarenzeventigorgel van Philip Glass voor het hoofdmotief) - begint met een meisje, genaamd Reality. Zij ziet hoe haar vader een paarse videoband snijdt uit de maag van een geschoten everzwijn. Een televisiecameraman met horrorfilmambities gaat ondertussen in opdracht van een producent op zoek naar de ultieme, Oscarwaardige filmschreeuw, terwijl een ijdele kunstfilmmaker voor diezelfde producent werkt aan een film over Reality en haar videoband. Als blijkt dat de eerdere scènes met het videobandmeisje deel uitmaken van zijn film, worden de grenzen tussen kunst en werkelijkheid en dromen en waken in Réalité compleet diffuus.

In interviews benadrukte Dupieux het persoonlijke karakter van zijn film, waarin hij zelfs een klein rolletje reserveerde voor muziekvriend Thomas Bangalter, louter bekend van het masker dat hij draagt als lid van Daft Punk. Voor de helft reflecteert Réalité zijn werkwijze als filmmaker, benadrukt hij. Iemand die de absurdste ideeën aan de man probeert te brengen, stuit op het grootst mogelijke onbegrip bij zijn geldschieters ('een autoband die wát?'), maar toch slaagt in zijn doel. De andere helft is intuïtie; werken in een, zoals Dupieux het omschrijft, muzikale flow, waarin ritme, stijl en logica direct worden gedicteerd door het onderbewuste.

Dat resulteert in een veelvoud aan raadsels en slechts een enkel antwoord, in een film die het gewone idioot maakt en het idiote gewoon, die eenieder die de puzzel tracht op te lossen een vette grijns toewerpt, die verrast met willekeurig maffe zijpaadjes (waarom schiet die producent op surfers?) en die uiteindelijk, tussen de regels door, slim laat zien dat de helder afgebakende, logische verhalen waarin zoveel filmers volgens de geijkte vertelregels van het medium de realiteit trachten te gieten, pas écht absurd zijn.

Quentin Dupieux, alias Mr. Oizo, spreekt op het 63ste Locarno International Film Festival in Locarno, Zwitserland, augustus 2010. Beeld epa
Quentin Dupieux, alias Mr. Oizo, spreekt op het 63ste Locarno International Film Festival in Locarno, Zwitserland, augustus 2010.Beeld epa

Réalité. Regie: Quentin Dupieux. Met: Alain Chabat, Jonathan Lambert, Jon Heder, Élodie Bouchez, John Glover. 95 min., in 9 zalen

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden