Rare zaak, mal stuk, vreemde verslaggeefster

Niet minder dan 5800 woorden had The New York Times zondag ervoor over om in de zaak van het CIA-lek de eigen rol uit te leggen en die van verslaggeefster Judith Miller....

Er was een tijd, niet eens zo lang geleden, dat we Judith Millermoesten koesteren als een Jeanne d'Arc van de Amerikaanse journalistiek.Ze verdomde het haar bronnen te noemen, liever beet ze haar tong af. In eenland met een regering die intimidatie en manipulatie standaard in hetpakket heeft zitten, is niet buigen voor de macht een daad van verzet. Zezat gedurende de zomer 85 dagen in gijzeling.

Er was voorheen, binnen en buiten het vak, kritiek op Judith Miller.Ze zou zich al te gemakkelijk door dubieuze bronnen op sleeptouw latennemen voor apodictische verhalen. Vooral door haar toedoen was de Timesbegin 2003 in de val gelopen en had de krant een paar keer met stelligheidbericht dat Saddam Hussein over wapens tot massavernietiging beschikte.

Het droeg niet bij aan de populariteit van mevrouw Miller. Het minstewat je ervan moet zeggen is dat niet iedereen op de redactie van de Timesop de 57-jarige Judy gesteld is.

Het doet weinig af aan haar karaktervolle opstelling. Iedereen weet datin de journalistiek anonieme bronnen onmisbaar zijn om misstanden te kunnenblootleggen. Judith Miller komt de eer toe dat ze opkwam voor deprincipiële kant van een oud gebruik, dat spindoctors en machthebbersoveral ter wereld liever vandaag dan morgen om zeep zouden helpen.

En toch. Het lijkt wel alsof The New York Times en Judith Millerinmiddels zijn aangetast door hetzelfde virus van onzuiverheid dat rondgaatin het Witte Huis.

Niemand weet hoe de kwestie van het CIA-lek gaat aflopen. Vast staatdat de naam Valerie Plame vanuit het Witte Huis is gelekt. Zij was geheimagente bij de CIA en is getrouwd met oud-ambassadeur Joseph Wilson. Hijheeft scherpe kritiek geuit op het besluit de oorlog tegen Irak tebeginnen. Hij moest daarvoor worden gestraft - zoveel lijkt wel zeker.

De poging hem te diskwalificeren was een luizenstreek - nietongebruikelijk in de politiek en zeker niet voor het Witte Huis. Of het eenmisdrijf is en wie dat dan gepleegd hebben, wordt uitgezocht door eenbijzondere aanklager, Patrick Fitzgerald. Hij moet binnen tien dagen meteen conclusie komen.

Het zijn slechte tijden voor zenuwlijders. De ogenschijnlijk kleineaffaire kan grote gevolgen krijgen voor de regering-Bush. Sporen wijzen inde richting van Karl Rove en Lewis Libby. Machtige mannen zijn het, deeerste is de belangrijkste adviseur van de president, de tweede is destafchef van de vice-president. Als ze betrokken blijken te zijn geweestbij het spel, hangen ze hoogstwaarschijnlijk.

Op het zijtoneel van dit drama figureren The New York Times enverslaggeefster Miller in eenzelfde sfeer van achterommetjes enhalfhartigheid. Miller gaf haar verzet na 85 dagen gijzeling op. Ze lietzich overhalen toch te praten met de bijzondere aanklager over de contactenmet Libby, haar bron. De vraag waar de gijzeling dan goed voor was en ofhaar opgave de zaak van de bronbescherming uiteindelijk niet schaadt,blijft in het verslag van zondag in de lucht hangen.

Het stijve, ingehouden proza verraadt hoezeer The New York Times opeieren loopt. Achtenvijftighonderd woorden is wel erg veel voor ééntreffende uitspraak. Als eindredacteur Jill Abramson wordt gevraagd wat zebetreurt in de aanpak van de krant, zegt ze: 'De hele zaak.'

Judith Miller schrijft dat ze niet meer weet hoe de naam van deCIA-agente in haar opschrijfboekje is terechtgekomen. Ze denkt niet dat hetvan Libby kwam, haar bron. Van wie dan wel weet ze niet.

Hoe onmetelijk veel vertrouwen in de mens is nodig om dit te kunnengeloven? En als het al waar is, wat was dan de zakelijke reden van haarprincipiële bronbescherming? De hele kwestie draait om de vraag: wie washet lek? Welke bron zou Miller hebben geschaad als zij van meet af aangezegd zou hebben: haar naam staat in mijn boekje, de naam van deinfluisteraar is opgegaan in mijn vergetelheid?

Wat een vreemde verslaggeefster in deze duistere affaire.

Jan Tromp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.