Rare vragen voor George op de Berlinale

De apolitieke ode aan de cinema, Hail Caesar!, van de gebroeders Coen opent de 66ste Berlinale. Toch sluipt de vluchtelingencrisis binnen op de persconferentie.

Beeld epa

'En wat doet ú voor de vluchtelingen?' Als een journaliste vraagt of acteur George Clooney zich niet meer moet inzetten voor de vluchtelingenproblematiek, krijgt ze vinnig de bal teruggekaatst. 'Ik doe wat ik kan, dus ik vind dit een rare vraag.'

De goedlachse Clooney geïrriteerd - dat is opmerkelijk. Maar minstens zo vreemd is het dat de persconferentie over Hail Caesar! opeens over de vluchtelingencrisis gaat. Want je kunt veel opmerken over de openingsfilm van de 66ste Berlinale - over Clooneys korte Romeinse rokje bijvoorbeeld, of Channing Tatums getapdans - maar met de huidige crisis in Europa heeft het allemaal niets te maken.

Hail Caesar! is in de eerste plaats een vrolijke liefdesverklaring aan het Hollywood van de jaren vijftig. Over een filmproducent gaat het, gespeeld door Josh Brolin, die de ene na de andere crisis het hoofd moet bieden. Een buitenechtelijk zwangerschapje hier, een ontvoerde filmster daar. Het is een geromantiseerde blik op die tijd, aldus Joel Coen: 'Het ging ons om die prachtige filmfabriek, die gesmeerde 'movie machine'. Daar hebben we veel genegenheid mee en bewondering voor.'

Politiek getint filmfestival

Toch komen politiek getinte vragen - over Donald Trump, over de situatie in het Midden-Oosten - niet helemaal uit de lucht vallen. De Berlinale is een politiek getint filmfestival. Festivaldirecteur Dieter Kosslick benadrukte al veelvuldig dat de vluchtelingencrisis een thema in het programma zal blijken. Het festival is opgericht in 1951, toen in Europa miljoenen mensen op drift waren, schrijft hij in het programmaboekje. Begrip, tolerantie en acceptatie zijn sindsdien hoofdthema's van het festival. Dit jaar worden duizend bioscoopkaartjes uitgedeeld aan vluchtelingen, die dan met een 'buddy' naar de film kunnen.

Wat niet politiek is, krijgt hier snel toch een politiek tintje. Tijdens het voorstellen van de jury concludeerde een journalist dat er alleen blanken in zaten.

Scarlett Johansson in 'Hail Caesar!'.

Juryvoorzitter Meryl Streep maakte desgevraagd een statement over gelijkheid tussen man en vrouw en dankte de Berlinale voor een jury waarbij vrouwen een doorslaggevende stem hebben - opvallend inderdaad. En dan zijn activist-regisseur Spike Lee en de uitgesproken documentairemaker Michael Moore nog niet eens met hun films in Berlijn gearriveerd.

Maar films zijn natuurlijk meer dan politieke vehikels. Ook Clooney benadrukte dat een prangend onderwerp alleen niet genoeg is. 'Ik probeer al jaren een film over Sudan te maken, maar ik heb nog nooit het goede script gekregen. Je wilt het niet slecht doen.'

En van de gebroeders Coen hoeft voorlopig ook niemand een film over de vluchtelingenproblematiek te verwachten, vertelt Joel desgevraagd. 'Het zijn inderdaad belangrijke onderwerpen, en ik ben geïnteresseerd in films die ze aan de kaak stellen. Maar het is absurd om iemand te zeggen dat ze bepaalde films zouden moeten maken. Dan begrijp je niet hoe verhalen worden geschreven en verteld.'

De fictieve filmmaatschappij in Hail, Caesar!, de nieuwe film van de broers Joel en Ethan Coen, heet Capitol Pictures. En die kenden we al. Uit de vroege Coen-film Barton Fink, gesitueerd in het Hollywood van de jaren veertig. Titelheld Fink (John Turturro) is een New Yorkse toneelschrijver die zijn grote, progressieve dromen ziet stuklopen in de droomfabriek aan de westkust. Barton Fink is schitterende satire én de beste film over een writer's block ooit gemaakt.


Hoogtepunten Competitie Berlinale

Een van de populairste films in de competitie, gezien de kaartverkoop: A Lullaby to the Sorrowful Mystery. Het is een acht uur durende film van de Filipijnse Lav Diaz en een van de langste films die ooit in Berlijn te zien was.

Verder dingen nieuwe films van onder anderen Rafi Pitts (Soy Nero) en Lee Tamahori (The Patriarch) mee naar de felbegeerde Gouden Beren dit jaar. Thomas Vinterberg maakte een zeer persoonlijke film over een commune (The Commune), Jeff Nichols' Midnight Special belooft een intrigerende combinatie van sciencefiction en drama. Opvallend zijn ook de documentaires in het competitieprogramma, cyberfilm Zero Days (Alex Gibney) en (toch!) vluchtelingendrama Fuocoammare (Gianfranco Rosi).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden