Winne, Winston Bergwijn

Interview Rapper Winne

Rapper Winne: ‘Als je dood bent, blijven je tracks over’

Winne, Winston Bergwijn Beeld Frank Ruiter

Rapper Winne (40) is ‘gewoon degelijk’. Hij verheerlijkt geen harddrugs, maar rapt over zijn rol in de maatschappij. ‘Ik kan het niet tegenover mezelf rechtvaardigen als de jeugd door mijn muziek gaat dwalen.’

Oprecht door zee (ODZ) of Winne zonder strijd?

ODZ, daar ben ik nu. Aan Winne zonder strijd, mijn eerste album, kan ik niets meer veranderen. Het gevoel over ODZ, mijn tweede, kan ik met het touren nog vormgeven.

‘Qua thematiek verschillen de albums weinig. Mijn muziek is grotendeels autobiografisch.

‘De track op ODZ waar ik het meest trots op ben, is Winti. Ik ben een van de weinigen die zo’n track kan maken en dat ook durft: het is een ode aan mijn roots. Ik ben van Afro-Surinaamse afkomst, en winti is een natuurreligie die door slaven vanuit Afrika naar Suriname is gebracht.

‘Delen van Winti zijn in het Sranantongo. Dat schrikt af, dus je kunt ervan uitgaan dat de radio het niet gaat draaien. Mij maakt dat niet uit. Zeker na het overlijden van Feis (rapper Feis, een van de beste vrienden van Winne, werd op 1 januari in Rotterdam doodgeschoten toen hij probeerde een ruzie te sussen, red.) denk ik in termen als legacy. Als je dood bent, blijven je tracks over. Je wilt dat die representatief zijn voor wie je was.

‘Er heeft negen jaar gezeten tussen ODZ en Winne zonder strijd; ik ben een goede uitsteller. Maar ik heb niet stilgezeten. Ik heb les gegeven aan de Herman Brood Academie, met Great Minds (hiphopgroep met Jiggy Djé, Sticks, Winne en Dr. Moon, red.) heb ik een album gemaakt en opgetreden.

‘Ik ben een maand niet in de studio geweest, maar ben nu weer in maakmodus. Ik heb veel te vertellen, veel emoties te verwerken: woede, frustratie, verdriet, maar ook de hoop dat ik alles kan ombuigen in positieve energie. Mijn volgende album zal sneller komen.’

Rotterdam of Paramaribo?

‘Rotterdam. Deze stad heeft me gevormd, is mijn thuis, hier woon ik al veertig jaar.

‘Toen ik anderhalf was, zijn we met het gezin vanuit Paramaribo naar de Rotterdamse wijk Oude Westen gekomen. Kort daarna zijn mijn ouders uit elkaar gegaan. Mijn moeder was toen begin 20, een jonge vrouw in een grote stad in een nieuw land. Ik heb altijd geprobeerd haar te ontlasten, door te passen op mijn broertjes en me goed te gedragen. 

‘Rotterdam is een stad vol nationaliteiten, culturen, alles blendt met elkaar, dat zie je verder nergens - misschien alleen in New York. Dankzij Rotterdam ben ik een wereldburger geworden.

‘In 2017 was ik voor opnamen van een clip in Suriname met de rapper Rass. ‘Volgende stop: Afrika’, zei ik tegen hem. Daar komen mijn voorouders vandaan. Het lot wilde dat ik een halfjaar later met Memphis Depay voet in Ghana zette.’

Memphis Depay of Robin van Persie?

‘Memphis, easy. Ik ben fan van Feyenoord en Robin van Persie, maar ken hem niet persoonlijk. Memphis is een homie for life.

‘In 2017 kreeg ik op Twitter een bericht van hem. Hij zei dat hij naar mijn muziek luisterde en dat hij wilde samenwerken. Toen we hier in Rotterdam aan het praten waren, ontstond het idee voor The Genesis, een project waarmee we dove en blinde Ghanese kinderen helpen (de vader van Memphis komt uit Ghana, red.). Memphis doneert geld en de opbrengsten van onze track Akwaaba (‘welkom’ in het Ghanees, red.), gaan daarnaartoe. Vorig jaar hebben we de kinderen bezocht en toen hebben we ook de clip van Akwaaba opgenomen.

‘Een van Memphis’ missies is mensen buiten de box te laten denken. Hij slaagt daarin: iedereen zag hem als die hoeddragende voetbalvedette, maar hij laat zien ook een goede, creatieve rapper te zijn. Kijk naar zijn bijdrage aan Akwaaba, waarin hij rapt over zijn wens om dienstbaar te zijn aan de wereld. Ik analyseer dat niet, ik ben geen recensent, maar hij raakt me.’

Individueel of collectief rouwen?

‘Beide, maar in het geval van Feis: collectief. Deze last is te groot om alleen te dragen. Het is belangrijk om in deze periode te praten. Het verdriet, de pijn; de cocktail van emoties moet uit mijn lijf. Anders maakt het me ziek.

‘Tijdens het afscheid stond ik naast zijn moeder en zijn vriendin. Feis zou trots zijn als hij ons samen zou zien rouwen.

‘Na het overlijden van Feis heb ik getwijfeld of ik wel moest gaan touren. Maar als ik deze tour had gecanceld en mezelf de ruimte had gegeven ander werk te vinden, was ik misschien nooit meer op het podium gestapt. De afgelopen tien jaar heb ik bijna nooit een optreden gedaan zonder Feis. Ik weet niet of het ooit weer zo leuk wordt.

‘Meer nog als vriend zag ik Feis als familie, als mijn broertje. Vriendschap kan kapotgaan, maar een familieband eindigt alleen met de dood. Dat is nu gebeurd.

‘Feis was een gever, hij werd gelukkig van andermans geluk. Hij wilde een waterput bouwen in het Marokkaanse dorp van zijn grootouders. Wij willen dat nu voor hem doen met een stichting die we hebben opgezet. De opbrengsten van Dankbaar, een track van ons die ik op verzoek van zijn moeder heb uitgebracht, gaan daarnaartoe.’

Tekst of melodie?

‘Tekst. Tien jaar geleden draaide het bij rap om wat je zei. Nu draait het om hoe je iets zegt. Ik had nooit gedacht dat zang en melodie bij rap zo belangrijk zouden worden.

‘Drake is het perfecte voorbeeld van een artiest die rap combineert met zang en catchy melodieën. Als andere rappers zien dat dat succesvol is, gaan zij dat ook doen.

‘Gevolg is dat tekst minder belangrijk is geworden. Als iemand rapt, luister je sneller naar wat diegene zegt. Iemand die zingt, komt met veel meer weg, omdat het lekker klinkt.

Lachend: ‘Ik ben ook gewoon degelijk. En degelijkheid is meestal saai, toch? Gelukkig ben ik erin geslaagd het er cool uit te laten zien.

‘In mijn tracks zal ik nooit harddrugs verheerlijken, omdat ik het niet tegenover mezelf kan rechtvaardigen als de jeugd door mijn muziek gaat dwalen.

‘Hiphop is altijd materialistisch geweest, maar de hiphop waarmee ik ben opgegroeid, in de jaren negentig, was veel diverser: toen ging het ook over life, society.

‘Toen ik 11 was, hoorde ik Chuck D. van Public Enemy: Most of My Heroes Still Don’t Appear on No Stamp. Ik herkende me daarin: ook mijn helden, zoals Martin Luther King, zag ik nooit op postzegels. Toen ik 17 was, hoorde ik Nas met I Gave You Power, over de gevolgen van wapengeweld. Stoer, maar tegelijkertijd zo informatief. Dat wil ik ook, dacht ik.

‘De populaire hiphop, zeker in Nederland, draait nu om materie. De vijf meest succesvolle rappers van het moment - Lil’ Kleine, Ronnie Flex, Boef, Josylvio, Frenna - hebben het heel vaak over geld. Dat is oké, maar ik hoop wel dat dat er straks meer ruimte is voor inhoud, intellect en creativiteit.’

De tweede ODZ-tour van Winne is donderdag 14 februari van start gegaan in Doornroosje, Nijmegen. De overige tourdata zijn te vinden via topbillin.com.

Nederlandse Surinamer of Surinaamse Nederlander?

‘In eerste instantie ben ik Nederlander, ik heb hier veertig jaar gewoond, ben met de Nederlandse normen en waarden grootgebracht.

‘Toch word ik hier nog als Surinamer gezien. Nog steeds zijn er hier onzichtbare hobbels voor zwarte mensen, ook voor zwarte artiesten. Niet in het aantal gedraaide platen: tegenwoordig bepalen kids op streamingdiensten zelf wat ze horen. Maar de Edisons zijn nog steeds niet representatief voor de muziek die populair is.’

Rappers: rolmodellen of lastpakken?

‘Rolmodellen. Ik gebruik het podium op een verantwoorde manier, ben geïnspireerd door artiesten die dat ook deden. Als jongetje vond ik weinig herkenning op tv; iedereen die succesvol was, had blond haar en blauw ogen - ik rap daarover in Blond en blauw.

‘In Amerikaanse rappers, zoals Nas en Chuck D., zag ik ineens succesvolle mensen die mijn huidskleur hadden. Mijn leven werd daardoor zoveel draaglijker, leuker, interessanter. Door hen wilde ik een rolmodel worden.

‘Natuurlijk zijn er rappers  die de fout ingaan, jij noemt Kempi (veroordeeld voor bedreiging met een vuurwapen, red.) en Frenna (veroordeeld vanwege seks met een minderjarige, red.). Ik praat het niet goed en heb me niet goed verdiept in hun situaties, maar je moet ook kijken naar hun verhaal, naar de maatschappij. Is hun gedrag de oorsprong of het gevolg van problemen?’

Winston Bergwijn (‘Winne’)

1978Geboren in Paramaribo
1979Verhuisd naar Rotterdam
2002-2007Werkzaam in de sales
2005Nummer ‘Top 3 MC’
2006Tekent contract bij label Top Notch
2007Ep ‘Onoverwinnelijk’
2009Album ‘Winne zonder strijd’
2011Deelname aan ‘Ali B. op Volle Toeren’ met Henny Vrienten
2012-nuDocent op Herman Brood Academie
2013Album ‘Great Minds’ (met Sticks, Jiggy Djé en Dr. Moon)
2018Album ‘Oprecht door zee’
Winston Bergwijn woont in Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.