Rams houdt het nét te klein en bescheiden

Rams schetst overtuigend het leven in een geïsoleerd stuk IJsland, met angst voor alles aan de overzijde van de heuvels, overtuigend. Wel zijn de sketchachtige scènes over de broers te afgezaagd en bedacht om te ontroeren.

Het IJslandse Rams heeft aan een enkele scène genoeg om de verhouding tussen beide hoofdpersonages te schetsen. Een woestbebaarde schapenboer morrelt in het begin van de film aan het hek van zijn landgoed. Als het houtwerk na enige moeite openzwaait, rijdt zijn broer (tevens bebaard en schapenboer) stoïcijns per quad aan hem voorbij.

Gummi en Kiddi heten ze. Broers en buren in de Bardardalur-vallei, in het geïsoleerde noorden van IJsland. Ze hebben al veertig jaar niet met elkaar gesproken, maar dat had regisseur-scenarist Grímur Hákonarson niet in een dialoog hoeven schrijven om het duidelijk te maken.

Hun broze verhouding wordt verder onder druk gezet als Gummi op het nippertje verliest van zijn broer in een regionale schapenverkiezing. De boel explodeert bijkans als de vallei in de ban raakt van een mogelijke scrapie-uitbraak, een dodelijk virus dat het zenuwstelsel van de beesten aantast.

Filmer Hákonarson kent het decor uit zijn jeugd. In IJsland lijken deze boerderijen verder van de bewoonde wereld af te liggen dan waar ook. Niemand kijkt er op van gebrouilleerde buren, ook al zijn ze zelf mogelijk vergeten waar de vete over ging.

Rams schetst het leven in zo'n isolement, met angst voor alles aan de andere kant van de heuvels, overtuigend. De radio vertelt hoe Engelse schapen de scrapie ooit naar het eiland brachten en hoe de ziekte steeds net niet wordt uitgebannen. Het kost weinig moeite er een groter verhaal in te zien dan dit wel en wee in de schapenvallei, maar daar is de film niet op uit.

Rams, dit jaar winnaar van Cannes' bijprogramma Un Certain Regard, houdt het zelfs wat te klein en bescheiden om potten te breken. Al snel is de voornaamste vraag niet óf maar wanneer de broers weer bij elkaar zullen komen. De sketchachtige scènes die de levens van de broers schetsen (uit het droogkomisch-wrange handboek: eenzaam dineren met een bord uit een emmer opgeschepte schapensoep, tegen groen-wit figuurtjesbehang) zijn te afgezaagd en bedacht om te ontroeren.

Het helpt dat Hákonarson geen reden geeft voor de broedertwist. Het enige houvast is een oude familiefoto waar Gummi soms naar staart. Die foto verklaart inhoudelijk niets, maar zorgt ervoor dat je even zelf mag denken over de beweegredenen. Pardoes vonkt er iets - spijt? - in de norse, droevige blik en dwaalt Gummi even van het voor hem gebaande pad. Je zou Rams meer van die momenten gunnen.

Rams, Regie: Grímur Hákonarson Met Sigurður Sigurjónsson, Theodór Júlíusson, Charlotte Bøving, Gunnar Jónsson, Jon Benonysson. 93 min., in 27 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden