Ralph van Raat treedt op in Carnegie Hall; weinig Nederlandse pianisten gingen hem voor

Hij speelt herondekt werk van Pierre Boulez

Ralph van Raat treedt op in Carnegie Hall met herontdekt werk van Pierre Boulez Pianist. Hij voegt zich hiermee in een kort rijtje van illustere musici in de New Yorkse concertzaal.

Ralph van Raat: 'Ik werk zo hard mogelijk en zie wel waar ik uitkom.' Beeld Daniel Cohen

Er zijn niet veel hedendaagse Nederlandse pianisten die in de Carnegie Hall in New York soloconcerten hebben gegeven. Denk aan Daniel Wayenberg, Folke Nauta (met Janine Jansen), en Wibi Soerjadi. Al was die laatste misschien niet helemaal voor het echie omdat Soerjadi zelf de zaal had gehuurd.

Binnenkort wordt een naam aan het rijtje toegevoegd en verwelkomt een van werelds meest prestigieuze concertgebouwen wederom een Nederlands pianotalent: Ralph van Raat. Op uitnodiging speelt Van Raat (39) op 25 oktober in de een na grootste zaal, de Zankel Hall, een solorecital in de Distinctive Debuts serie, een showcase concertreeks waarin bijzondere pianisten worden gepresenteerd aan het New Yorkse publiek en de pers.

Twee wereldpremières

De Carnegie Hall stelde zelfs budget beschikbaar voor een compositie-opdracht. Dat resulteert in een stuk dat de Nederlandse componist Louis Andriessen voor Van Raat schrijft. Ook laat van Raat een nog nooit eerder gespeeld werk van de Franse componist Pierre Boulez horen. Prélude, Toccata et Scherzo uit 1944, geschreven nog voor Boulez' eerste pianosonate.

New York zou daarmee maar liefst twee wereldpremières beleven. Toen echter het Franse zalencomplex Cité de la Musique lucht kreeg van Boulez' herontdekte werk, werd Van Raat uitgenodigd om het stuk eerst te spelen in de Philharmonie de Paris in Parijs, een concertzaal destijds tot stand gekomen op initiatief van Pierre Boulez.

Van Raat: 'Ze waren het natuurlijk aan zichzelf verplicht om de première in de thuishaven van de componist te hebben.'

Schrik

Het wordt overigens ook Van Raats debuut in de Philharmonie. Iets waar de pianist, als vertolker van hedendaags repertoire, minstens zo naar uitkijkt als het concert in de Carnegie Hall. 'Ik vind het een uitdaging om te spelen op een plek, verweven met zo'n boegbeeld van de moderne klassieke muziek als Boulez.'

Bij toeval ontdekte de pianist het nagenoeg onbekende stuk van de Franse componist. Hij las over het bestaan in een dissertatie en stuurde een verzoek voor een afdruk naar de Sacher Stiftung in Bazel, die het manuscript in zijn archief bewaart.

'Ik schrok meteen van drie dingen. Het stuk is gigantisch lang, zo'n veertig pagina's. Het barst van de snelle noten. Technisch wordt dat een hele klus. En met alle krassen en verbeteringen in de bladmuziek bleek Boulez' handschrift niet altijd even goed leesbaar.'

Pierre Boulez Beeld New York Times

Geen hoge verwachtingen

Met een groepje, door de Sacher Stiftung opgetrommelde, musicologen werd wat Boulez bedoelde zo gewetensvol mogelijk ontcijferd of gereconstrueerd.

Wat het concert in de Carnegie Hall nou precies gaat betekenen voor het verloop van zijn carrière; Van Raat vindt het moeilijk te zeggen. 'Het feit dat je daar mag staan in die serie werkt natuurlijk als een kwaliteitskeurmerk, maar betekent niet automatisch dat je daarna overal wordt gevraagd. Ik heb wel altijd stukken van mezelf naar de Carnegie Hall opgestuurd in de hoop gevraagd te worden voor een concert. Tegelijkertijd heb ik nooit hoge verwachtingen gekoesterd, simpelweg om teleurstellingen te voorkomen. Ik werk zo hard mogelijk en zie vervolgens wel waar ik uitkom.'

Verlanglijstje

Als hij heel eerlijk is, vindt hij het feit dat iemand als Andriessen voor hem aan het componeren slaat een grotere eer. 'Dat een componist dat doet met jou in gedachten voelt als een waardevolle verbintenis, een persoonlijke brief van iemand die je zeer waardeert.'

Heeft hij in dat licht gezien nog andere zaken op zijn verlanglijstje staan?

'Nou, ik zou het ook fantastisch vinden als John Adams een stuk voor me zou schrijven.'

Ralph van Raat, 25/10. Distinctive Debuts, Carnegie Hall New York.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.