Radiopiraten laten zich niet zomaar door telecomwaakhond ontmoedigen

Illegale radiostations zijn gevaarlijk en crimineel, stelt het Agentschap Telecom. Dat wil met nog harder optreden ook de laatste zenders uit de lucht halen. Voor de ware piraat maakt dat het alleen maar spannender.

Wiebe en zijn zoontje Sietse Beeld Harry Cock

Zijn illegale piratenzender Bûge of barste gaat over een paar weken weer de lucht in, vertelt Wiebe van den Bosch (26) uit het Friese Eastermar. Buigen of barsten. Letterlijk, want de vraag is of hij kan doorgaan, want van de overheid mag hij geen FM-frequenties gebruiken. 'Je weet dat het niet mag. Maar wie doen we er kwaad mee? Het enige wat we doen is regionale muziek promoten. Daar is nog steeds veel te weinig aandacht voor.'Op de achtergrond schalt De vissers van San Juan van Frank & Mirella uit de speakers.

De radiopiraat is nagenoeg verdwenen, doordat de overheid hen met torenhoge boetes dwingt te stoppen. Volgens de toezichthouder, het Agentschap Telecom, dat namens het ministerie van Economische Zaken toezicht houdt op radiopiraterij, zorgen illegale uitzendingen voor overlast en gevaarlijke situaties. De telecomwaakhond kondigde woensdag aan zijn boetes voor het illegaal gebruiken van de FM-band - die nu al tot 45.000 euro kunnen oplopen - verder te verhogen om overlast door etherpiraterij tegen te gaan.

Wiebe van den Bosch laat zich daardoor niet zomaar ontmoedigen. Hij doet zijn verhaal terwijl hij in de kleine radiostudio op een legale manier zijn plaatjes draait. Vandaag is hij namelijk DJ Jambosana van de internetzender De piratenfamilie, een zender die hij met zo'n twintig andere etherpiraten in de lucht houdt. Voor 5 euro per maand draait hij een dagdeel per week. En omdat de digitale zender in de lucht niks verstoort, mag dat wel van de overheid.

Piratenzenders

Bekijk hier onze audivisuele rondleiding van piratenstations.

'Dit is 'm weer, de Jambosana op de donderdagmiddag. Ik heb weer heel wat in de playlist staan. Voor ieder wat wils. Dus dat moet vandaag wel even goedkomen, hè? En voor een groetje of een verzoekje, gaat u even naar de website. Dan komt alles voor de bakker.' De koptelefoon gaat af. Eerst even een bakje koffie.

Voor Wiebe is het radiomaken puur een hobby. 'Dat zal altijd zo blijven', vertelt hij in zijn studio, die is ingericht op een groot bureau achter in zijn woonkamer. 'Vijf jaar geleden begonnen we met ons gezin een eigen piratenzender. Van kleins af aan maakte ik met mijn vader al radio.' Terwijl de uitzending bezig is, zoekt Wiebe naar een volgend plaatje in zijn uitgebreide collectie. Naast hem staan twee bakken met vooral Nederlandstalige platen.

Waar hij bij De piratenfamilie een vaste stek heeft op de donderdagmiddag, kent hij bij Bûge of barste geen reguliere tijden. Veel te riskant. 'Ik zet de zender aan als ik er zin in heb. Ik wil het gewoon nog een keer proberen. Vanaf het moment dat je je piratenzender aanzet, krijg je een adrenalinekick. Als ik nu weer word gepakt, dan stop ik ermee. Dan is het mijn eigen schuld.'

De illegale zender lag er even uit vanwege een verhuizing en kapotte antennes. 'Mijn apparaten mogen ze hebben. Maar ik ben heel makkelijk: als ze aan mijn platen komen, dan is het mis.' Hij schat zijn bereik op ongeveer 30 à 40 kilometer hemelsbreed. Op zijn hoogtepunt heeft hij vijftig of zelfs zestig luisteraars. 'Dat is een behoorlijke omtrek voor een etherpiraat.' Een kleine muzieknoot van goud deint zachtjes in zijn linkeroor heen en weer.

Bedreigingen en geweld

'Wij willen niemand zijn hobby afpakken', zegt Frans van Bergen, woordvoerder van Agentschap Telecom. 'Maar hier komt de veiligheid van mensen in gevaar. Bijvoorbeeld wanneer telefoongesprekken met 112 door de piraten worden verstoord. Bovendien hebben onze inspecteurs te maken met bedreigingen en geweld.'

Daar komt nog bij, zegt Van Bergen, dat het radioverkeer van de luchtvaart kan worden gestoord. En dat commerciële en publieke zenders last hebben van de etherpiraten en door hun toedoen minder luisteraars bereiken.

Van Bergen: 'Het is bovenal een economisch misdrijf. Zenders kopen frequentierechten in en adverteerders betalen voor reclamespotjes. Het is niet de bedoeling dat Andre Hazes' Kleine jongen van een piratenzender ineens de frequentie van 3FM overneemt als je in de buurt van zo'n illegaal radiostation rijdt.

Volgens het Agentschap Telecom zijn de afgelopen jaren duizenden piraten gestopt. Nu zijn er nog zo'n 150 in de lucht. 'Het komt vooral voor in de provincie, het meest in het noorden en oosten van het land', vervolgt de woordvoerder. 'De signalen van telefoonverkeer, satellieten, vliegtuigen en radiostations mogen elkaar niet verstoren. Dat vereist een strikte planning, daarom zijn er vergunningen nodig om te mogen uitzenden. Als we ontdekken dat ergens een illegaal station is, gaan we eropaf en leggen we boetes op. De komst van digitale radio lost het probleem niet op, ook die stations nemen ruimte in het frequentiespectrum in, al is het wel iets minder.'

Wiebe aan het werk Beeld Harry Cock

Stille Genieter

Etherpiraat De Stille Genieter, Gooitzen de Haan uit Harkema, stopte onlangs met zijn radiozender. 'Ik heb al eens een boete van 35.000 euro gekregen, en die heb ik netjes betaald. Nu heb ik een boete van 45.000 euro liggen. Voor mij is het even genoeg.'

DJ Jambosana weigert zich als een crimineel te laten behandelen. 'Je wordt tegenwoordig als etherpiraat zwaarder aangepakt dan een verkrachter. Ik draai nu elke donderdagmiddag op internet. Dat is leuk, maar makkelijk. De spanning is weg. Vanaf het moment dat je je piratenzender aanzet, krijg je een adrenalinekick. Ga ik vandaag de bak in of niet?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden