nieuws

Raad voor Cultuur: meer geld nodig vanuit Den Haag om positie artiesten, kunstenaars en acteurs te verbeteren

Als de cultuursector na de pandemie wil opveren, moeten structurele problemen in de branche worden aangepakt. Vooral zzp’ers verdienen meer steun van de overheid, concludeert de Raad voor Cultuur.

Repetities van het Nederlands Dans Theater voor het programma On Stage in TivoliVredenburg in Utrecht. Beeld  Marleen Kuipers
Repetities van het Nederlands Dans Theater voor het programma On Stage in TivoliVredenburg in Utrecht.Beeld Marleen Kuipers

Het rapport verschijnt enkele dagen na de heropening van culturele gelegenheden als musea, bioscopen en theaters. Het einde van de lockdown biedt aanleiding voor voorzichtig optimisme, schetst de Raad, maar een periode van wonden likken is in aantocht. Meer financiële steun vanuit Den Haag is noodzakelijk.

Volgens de Raad waren eerdere steunpakketten van de overheid te beperkt om de sector door de crisis te slepen. Vooral op het gehoopte ‘trickle down effect’ heeft het kabinet zich verkeken. Door in eerste instantie vooral steun aan culturele organisaties te verlenen, zou het geld vanzelf wel doorstromen naar artiesten, kunstenaars en acteurs. Die gedachte bleek een misvatting: meer dan 65 procent van de culturele zzp’ers kreeg in de coronacrisis te maken met omzetverlies.

Geen branche is harder geraakt dan de bedrijfstak ‘cultuur, recreatie en overige diensten’. Volgens het CBS kromp de sector met 36,5 procent, terwijl het bruto binnenlands product maar 0,5 procent daalde. Eén op de drie werkenden in de cultuurbranche is zzp’er.

‘Het algemene beeld is dat de steun goed gewerkt heeft, maar er zijn nog wel zorgen’, zei minister Ingrid van Engelshoven maandag tegen BNR. Op dezelfde dag presenteerde zij een nieuw steunpakket voor de branche. De handreiking van bijna 150 miljoen euro is lager dan in voorgaande kwartalen, maar wederom voor een iets groter deel op ‘makers’ gericht. Volgens de minister omdat ‘we merkten dat de steun bij zzp’ers nog niet goed landde’.

De miljoenen zijn volgens de Raad voor Cultuur broodnodig, omdat de sector de komende tijd de naweeën van de crisis zal voelen. In de zomer, en wellicht het najaar, lijken enkele coronamaatregelen van kracht te blijven. Ook worden ‘op grote schaal’ problemen verwacht met de afstemming tussen vraag en aanbod. Culturele instellingen zullen voor zekerheidjes kiezen, voorspelt de Raad. ‘Beginnende artiesten en bijvoorbeeld onbekendere of kleinere fondsgesubsidieerde gezelschappen zullen hierdoor lastig voet aan de grond kunnen krijgen.’

Dus wordt het ministerie geacht te investeren: niet alleen door middel van (te korte) steunpakketten, maar ook om de dieper liggende problemen van de bedrijfstak aan te pakken. Allereerst is daarvoor een eenmalige investering van 83 miljoen euro nodig, gelooft de Raad. Maar ook het rijksbudget moet structureel met 477 miljoen euro omhoog, bovenop de 1 miljard die de overheid al op jaarlijkse basis aan cultuur, erfgoed, media en bibliotheken spendeert.

Duizelingwekkende bedragen, maar ook minister Van Engelshoven erkent de noodzaak tot verandering. ‘Door de crisis is de zwakke positie van zzp’ers onder een vergrootglas komen te liggen’, zei ze . ‘Ik vind echt dat een nieuw kabinet de opdracht heeft om daarnaar te kijken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden