Punkmuziek in Myanmar: teksten geschreven door de overheid

De afgelopen weken kwamen hoopvolle berichten uit Myanmar. Aung Suu Kyi, de beroemdste tegenstander van het regime, had na jarenlang huisarrest eindelijk een parlementszetel weten te bemachtigen. Daarop volgde ongeziene dingen als politiek overleg tussen Suu Kyi en de premier en zelfs met president Thein Sein van het dictatoriale land. Zou het de bevolking dan eindelijk lukken hun land democratischer te maken? En wat heeft dat voor gevolgen voor bijvoorbeeld de zwaar gecensureerde muzikanten in het land?

Jonge punkfans tijdens het jaarlijkse Songkran Festival in Myanmar. Beeld reuters

BBC-correspondent Jonah Fisher ging op zoek naar Punk-muzikanten in het land van Suu Kyi, een van de meest gesloten landen ter wereld. Het regime staat bekend om de ongebreidelde censuur. De media zijn gemuilkorfd, en politieke tegenstanders worden opgepakt en het leven onmogelijk gemaakt. Maar ook andere segmenten van de samenleving worden nauwlettend in de gaten gehouden. Zo ook muziek, zeker zo'n 'verdacht opstandig' genre als punkmuziek.

Fisher volgde in de voormalige hoofdstad Rangoon het bandje No U Turn van Ye Ngwe Soe, één van de bekendste acts van de punkscene in de stad. Decennialang al wordt elke vorm van persoonlijke expressie door de overheid de kop ingedrukt. Dat heeft verregaande gevolgen voor artiesten als die van No U Turn. Hun keuze bestond uit zich conformeren aan de regels, of ondergronds verder gaan, met alle gevaren van dien.

Het is voor westerlingen moeilijk voor te stellen dat een punk-legende zoals Johnny Rotten van de Sex Pistols al zijn teksten eerst moest laten keuren door de regering. Dan zou er niet veel over blijven van de opruiende muziek van de beroemde band. Toch is dat precies wat Ye Ngwe Soe al die jaren heeft moeten doen, telkens wanneer zijn band een plaat uit wilde brengen. 'Muziek wordt in dit land gecontroleerd', aldus Soe. 'Als we een album willen uitbrengen, zijn we verplicht dat eerst naar de Raad voor Censuur te sturen. Alleen na goedkeuring van die raad, mag een album uitgegeven worden.'

Zet de radio uit
Het verrast dan ook nauwelijks dat No U Turn tot nu toe slechts één album heeft uitgebracht. Bovendien hebben hun teksten nogal te lijden onder de censuur. Politieke boodschappen zijn volstrekt uit den boze, maar ook schijnbaar onschuldige teksten vinden geen genade in de ogen van de censors. 'Ze zoeken altijd naar een verborgen betekenis. Zo moesten we de zin 'Zet de radio uit', verwijderen uit één van onze liedjes. Uitleg wordt niet gegeven', zegt Soe.

Toch hebben bands af en toe de kans de strenge censuur een hak te zetten. Waar No U Turn's teksten strikt gereguleerd zijn, hebben ze af en toe de vrijheid om het origineel te zingen tijdens concerten. Daarnaast gloort er hoop voor de toekomst, nu hervormingen in de lucht zitten.

Later dit jaar beloofde president Thein Sein om onder meer een einde te maken aan de strikte censuur van de media. Voorlopig werd nog met geen woord gerept over de artistieke censuur, maar het kan voor punk-bands als No U Turn een eerste stap in de richting zijn van een muzikaal bestaan waar het de band is, en niet de regering, die hun werk naar waarde beoordeelt. En wie weet, kan No U Turn het ondergrondse bestaan op een dag vaarwel zeggen met de release van een tweede, vrij geproduceerde cd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.