Review

Puiu maakte absurdistische, maar boeiende filmsymfonie

De Roemeense regisseur Cristi Puiu heeft met minimale middelen een beklemmend en indrukwekkend drama gemaakt. De drie uur lange film stelt het geduld van de kijker op de proef, maar strooit ook met beloningen.

Still uit Sieranevada.

'Er is een regel voor conversatie: om de beurt praten', oppert een schuchtere wiskundeleraar op de herdenkingswake van Emil, die veertig dagen eerder overleed. Geen overbodige opmerking in dit lawaaiige gezelschap. Maar niemand trekt zich er iets van aan: de weduwe, vrienden, kinderen en andere familieleden van Emil blijven elkaar stug in de rede vallen.

Ruziemaken kunnen ze, de Roemenen in Sieranevada (de titel heeft geen betekenis, volgens regisseur en scenarioschrijver Cristi Puiu). Emils dochter Sandra ruziet met een oude vriendin van haar moeder over het communisme. Schoonzus Ofelia ruziet met haar man Toni, die eigenlijk niet welkom was, maar toch komt opdagen. Kleinzoon Sebi probeert iedereen te overtuigen van zijn samenzweringstheorieën, terwijl zijn zus Cami een stomdronken vriendin heeft meegenomen.

Sieranevada

Drama
Regie Cristi Puiu
Met Mimi Branescu, Bogdan Dumitrache, Judith State, Dana Dogaru
173 min, in 14 zalen

Ondertussen kan Lary, zoon van Emil, zijn lachen vaak niet inhouden. Het ensembledrama Sieranevada kent geen duidelijke hoofdpersoon, maar van alle personages die Puiu opvoert, staat Lary het dichtst bij de kijker. De arts van een jaar of 40 fungeert als gids in het onoverzichtelijke gezelschap dat zich heeft verzameld in het appartement van zijn moeder. Zijn laconieke houding maakt hem haast tot een buitenstaander, hoewel hij zijn betrokkenheid bij al het lief en leed uiteindelijk niet kan verbergen.

Misschien is de eigenlijke hoofdpersoon in deze film wel de camera, die als een nieuwsgierige gast (of is hij soms de geest van Emil?) door de vertrekken van het appartement dwaalt en vaak blijft hangen op de gang, waar het een komen en gaan is van redderende mensen. Er moet gegeten worden en er dient een religieus ritueel te worden uitgevoerd, maar alles en iedereen laat op zich wachten.

Puiu, die internationaal doorbrak met The Death of Mr. Lazarescu (2005), weet opnieuw met minimale middelen een beklemmend en indrukwekkend drama te maken. Sieranevada is een licht absurdistische, soms uitputtende, maar altijd boeiende symfonie van dichtslaande deuren, huilbuien, geschreeuw en troostende woorden, van onaangeraakt eten en geleegde drankflessen, vertrekkende en aankomende gasten, koetjes en kalfjes en beladen geheimen. De drie uur lange film stelt het geduld van de kijker op de proef, maar strooit ook met beloningen: slimme observaties, geestige terzijdes en een genadeloos inzicht in de manier waarop we onszelf voor de gek houden.

Want als zich tijdens deze chaotische familiebijeenkomst een thema opdringt, is dat het gemak waarmee mensen geloven wat ze willen geloven. Het complotdenken van Sebi is er een duidelijk voorbeeld van, maar eigenlijk illustreert elke discussie in Sieranevada dat iedereen zijn eigen waarheid koestert.

Niet zo gek in Roemenië, waar de geschiedenisboeken op school werden aangepast aan het heersende regime. Ook buiten zijn eigen land raakt Puiu natuurlijk een snaar. Hoe makkelijk is het niet om je door anderen te laten misleiden? Of door jezelf, omdat dat beter uitkomt? 'Ik geloof dat we dingen niet goed zien omdat we bang zijn', zegt Lary's broer Relu, die militair is. 'Het is angst, geen goedgelovigheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.