NIEUWSCrisis cultuursector

Publiek bezorgd over crisis in cultuursector, maar het doneert weinig

Bijna 70 procent van de Nederlanders vindt het ‘heel erg’ als culturele instellingen failliet gaan als gevolg van de coronacrisis. Maar tot nu toe heeft slechts 10 procent extra gedoneerd om musea, theater- en muziekgezelschappen te steunen. 

Bij de fondsenwervingscampagne van het Prins Bernhard Cultuurfonds zal onder anderen zanger Jeangu Macrooy het publiek oproepen geld te doneren.Beeld ANP

Dat blijkt uit een opinieonderzoek, dat het Prins Bernhard Cultuurfonds deze zomer heeft laten doen naar de waarde die het publiek hecht aan kunst en cultuur.

De overtuiging dat cultuur belangrijk is, leeft breed: ruim driekwart van de bevolking (van 18 jaar en ouder) vindt cultuur belangrijk voor de maatschappij in het algemeen, en voor 60 procent van de Nederlanders is cultuur ook belangrijk voor het eigen leven. Over het lot van de cultuursector in de coronacrisis maakt bijna de helft van de Nederlanders zich zorgen.

Het Prins Bernhard Cultuurfonds begint volgende week een fondsenwervingscampagne voor de vele duizenden makers en zzp’ers in de kunstsector die zonder werk en opdrachten zijn komen te zitten. Alleen al in de eerste drie maanden van de crisis is de sector naar eigen zeggen 969 miljoen euro aan inkomsten misgelopen, en de 300 miljoen euro extra van het kabinet bereikt lang niet iedereen. Kunstenaars als zanger Jeangu Macrooy en fotograaf en filmer Anton Corbijn zullen oproepen geld te doneren. De actie loopt zeker tot eind oktober.

Noodhulp

Directeur Adriana Esmeijer van het Prins Bernhard Cultuurfonds rekent erop ‘miljoenen’ op te halen en die ‘sneller dan ooit’ uit te geven. ‘Het is noodhulp’, zegt ze. ‘Een woord dat ik in de afgelopen twintig jaar als directeur nog nooit heb gebruikt.’ Het particuliere fonds, dat deze week precies tachtig jaar bestaat, zamelt sinds de Tweede Wereldoorlog geld in voor cultuur, natuur en wetenschap. Het verdeelde in 2019 nog 40 miljoen euro onder beroeps- en amateurbeoefenaars van cultuur en is daarmee een van de grote private fondsen in de kunstwereld.

Dat tot nu toe een relatief gering aantal donateurs is bijgesprongen in de coronacrisis, verrast Esmeijer niet. ‘Cultuur staat onderaan in de geefpiramide. Kerken, ziektebestrijding, rampen en natuur- en dierbescherming zijn altijd populairder.’ Bovendien, zegt ze, is het logisch dat doneren aan kunst voor velen niet een prioriteit was in de eerste maanden van de coronatijd. ‘Als de omvang van de schade in de cultuursector in het najaar duidelijker wordt, helpt dat misschien ook bij het werven van donaties. We missen nu nog veel cijfers.’

‘Matching’

Het liefst hoort Esmeijer minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven op enig moment zeggen dat ze de opbrengst van de campagne verdubbelt. Voor de zomer deed ze dat ook met de actie ‘Doe mee met je AOW’, die ruim 1 miljoen euro opbracht. ‘Ik ga het haar zeker vragen. Je ziet dat zulke ‘matching’ door de overheid een aanzuigende werking heeft: mensen geven dan sneller.’

Of het lukt is de vraag. Uit het opinieonderzoek blijkt dat ruim 44 procent van de ondervraagden de 300 miljoen van het kabinet wel genoeg overheidssteun vindt voor de kunstsector – een kleine 22 procent vindt dat er wel meer bij moet. De bevolking ervan overtuigen zelf te schenken om de boel overeind te houden, lijkt dit najaar dus een van de grootste opdrachten voor de kunstsector. Esmeijer zou er bijna de naoorlogse slogan van het Prins Bernhard Cultuurfonds voor uit de kast halen. Die luidde: ‘Het is ook uw zaak.’

Roep om maatregelen

De culturele sector riep eind juni het kabinet op de basis te leggen voor een herstelplan voor de sector, die tot eind het van het jaar mogelijk wel 2,6 miljard euro misloopt als de anderhalvemeterbeperkingen van kracht blijven. Het bestaat uit een vijfpuntenplan.

Ook hebben kunstenaars al vroeg in de crisis opgeroepen met fiscale maatregelen het kopen van kunst aantrekkelijker te maken, om zo kunstenaars aan het werk te houden. Het kabinet heeft daar nog niet op gereageerd. Verwacht wordt dat minister Van Engelshoven rond Prinsjesdag eventueel aanvullende steunmaatregelen bekendmaakt, nadat de Kamer haar daar vlak voor het zomerreces toe aanspoorde

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden