Psy in Paradiso? Koreanen exporteren hologramconcerten

Noem het de paradox van Psy. Je zou zweren dat de Zuid-Koreaanse zanger voor je op het podium staat. Maar als Psy tot glitterstof vergruist, uit het niets weer opduikt met een reeks klonen van zichzelf en vervolgens het Chinese terracottaleger laat meedansen totdat het in brokken uiteenvalt, wijkt de zinsbegoocheling voor de bevestiging dat je naar een videoclip staat te kijken. Driedimensionaal, dat wel.

Girls GenerationBeeld Screenshot

De Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul heeft sinds begin dit jaar de Hologram Concert Hall, het eerste hologramtheater ter wereld. Daar worden 'concerten' gegeven met als hoofdact Psy, de rapper die de wereld overrompelde met zijn hit Gangnam Style. Voorafgaand aan Psy zijn de boyband Big Bang en de meidengroep 2NE1 te zien. Voor omgerekend 25 euro krijgt de bezoeker een uur muziek en veel visueel spektakel.

De hologramconcerten zijn vooral bedoeld om buitenlanders te laten kennismaken met Koreaanse popmuziek (K-pop), zegt Max Woo. Hij is manager van Klive, de onderneming die het theater exploiteert.

De exportambities van Klive worden van harte ondersteund door de Zuid-Koreaanse overheid. De autoriteiten van het land spannen zich al jaren in om populaire cultuur van eigen bodem te promoten. Met succes. Het uitventen van popmuziek, tv-programma's, films, games en mode maakte Zuid-Korea tot een kosmopolitische trendsetter. De Korean Wave overspoelde niet alleen Aziatische landen als China, Japan, Taiwan, Vietnam en de Filipijnen, maar wist ook Europa en Amerika te bereiken.

'Nu hebben we een podium dat hologrammen gebruikt om de Korean Wave over de wereld te verspreiden', zei onderminister Yoon Jong-lok van Wetenschap, ICT en Toekomstplanning bij de opening van het Klive-theater. De wereld leert Zuid-Korea kennen en de Zuid-Koreaanse entertainmentindustrie vaart er wel bij. Populaire cultuur is een exportproduct van betekenis geworden. De opbrengsten uit K-pop lopen omgerekend in de honderden miljoenen euros per jaar. De drie grootste platenlabels van het land wisten hun inkomsten de afgelopen drie jaar te verdubbelen.

Een Chinees terracotaleger danst mee met PsyBeeld Screenshot

Opmars K-Pop
De opmars van K-pop is al geruime tijd aan de gang, maar de grote klapper kwam in 2012 toen Psy met zijn clip bij Gangnam Style alle records op YouTube verpulverde: de video werd twee miljard keer bekeken. Met zijn vreemde paardendansje richtte de 37-jarige zanger een even mallotig als onontkoombaar monument op voor de Zuid-Koreaanse popmuziek. Het nummer, waarin de draak wordt gestoken met de nouveau riche in de wijk Gangnam in Seoul, bereikte de tweede plaats op de belangrijkste Amerikaanse hitlijst Billboard Hot 100. Ook in Nederland werd het een hype.

Hoe komt het dat het internationale bereik van zangers als Psy en groepen als Big Bang, 2NE1 en Girls' Generation zoveel groter is dan dat van vergelijkbare Chinese en Japanse acts? Max Woo wijst op het verschil in kwaliteit. 'Onze artiesten krijgen al op jonge leeftijd een intensieve opleiding voor zang en dans', zegt hij. 'Dat maakt hun optredens en clips beter dan veel andere.'

De sterren van K-pop worden inderdaad al jong geselecteerd op zang- en danstalent en niet in de laatste plaats op uiterlijk. Zonodig wordt de natuur zelfs een handje geholpen met plastische chirurgie. Platenmaatschappijen zoeken de jongens- en meidengroepen bij elkaar en brengen ze met de juiste kapsels, kleurige kleding en bijpassend imago op de markt.

'Het is allemaal enorm geproduceerd. Het zijn meer concepten dan popgroepen', zegt Jerome Williams van het boekingskantoor Earth Beat in Amsterdam. 'Maar het zit perfect in elkaar. Het is goed gemaakt en het wordt goed uitgevoerd.'

Opwinding
Na de opwinding rond Gangnam Style en Psy's tweede hit Mother Father Gentleman (ruim 700 miljoen keer bekeken op YouTube) lijkt de aandacht voor K-pop in het Westen weer weg te zakken. Plannen om sterren uit Zuid-Korea naar Nederland over te laten komen zijn er niet, blijkt uit navraag bij Mojo Concerts, het grootste Nederlandse boekingsbureau. Ook programmeur Agnes Salverda van Paradiso heeft niet de indruk dat er behoefte bestaat aan Zuid-Koreaanse acts in de Amsterdamse poptempel.

Groepen die tot het genre K-pop worden gerekend komen wel naar Europa en de VS, maar treden dan vooral op voor Zuid-Koreaanse expat-gemeenschappen, zegt Williams. Drie Zuid-Koreaanse bands die deze zomer optraden op het Glastonbury Festival in Groot-Brittannië, zijn afkomstig uit het onafhankelijke, alternatieve circuit en spelen geen K-pop.

Houdbaar?
In hoeverre hologrammen kunnen bijdragen aan een wereldwijde doorbraak van K-pop is lastig te voorspellen. De techniek ontwikkelt zich steeds verder en 3D-shows worden steeds spectaculairder, maar hoe houdbaar is de schok van het nieuwe?

Directeur Giovanni Palma van het in Londen gevestigde bedrijf Musion dat de technologie leverde voor het hologramtheater in Seoul, is ervan overtuigd dat er een mooie toekomst is weggelegd voor K-pop en driedimensionale projecties. 'Zeker als artiesten gaan communiceren met het publiek. Daar werken we aan.'

Williams kan zich voorstellen dat hologrammen vaker zullen worden opgenomen in live-concerten, zoals onlangs gebeurde met de Japanse animatie-zangeres Hatsune Miku, die opdook in het voorprogramma van Lady Gaga. Hij betwijfelt of mensen naar een heel hologramconcert willen kijken. 'Aan de andere kant: als Elvis ooit als hologram op toernee gaat, zou ik daar waarschijnlijk wel bij willen zijn.'

Michael Jackson

Palma ziet kansen in de wederopstanding van overleden sterren. Zijn bedrijf zorgde ervoor dat de Amerikaanse rapper Tupac Shakur zestien jaar na zijn overlijden tot leven werd gewekt op een festival in Californië. Michael Jackson, overleden in 2009, verscheen dit jaar bij de uitreiking van de Billboard Music Awards in Las Vegas. Er was bewondering voor de technische hoogstandjes, maar ook ongemak over het kijken naar dode idolen.
In Zuid-Korea zijn hologramconcerten al een groot succes. Bedriegelijk echt, maar kan het het echte concert vervangen? 'Nu kunnen we de Korean Wave over de wereld verspreiden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden