Psalmen ontberen genade Gods

Wie durfde het een tijdje terug nog over geloven te hebben? Religie, een god? Welke god dan?..

Maar in deze roerige tijden is religie weer het gesprek van de dag. Peter Sonneveld, de nieuwe artistiek leider van de Rotterdamse theaterformatie Bonheur, maakte daarom met zes acteurs een improvisatieprogramma met de toepasselijke naam Psalmen.

Ze moeten met z’n allen overal hebben gegrasduind naar materiaal. Er komen bijbelteksten langs, tekstfragmenten van Peter Handke, van Pessoa, van Gerard Reve. Ook aan persoonlijke ontboezemingen van de acteurs ontbreekt het niet. Alles aangekleed met fraaie muziek, van meezingers tot verstilde klassiekers van Fauré en Haydn.

Een speler vertrouwt ons toe dat hij nog steeds niet weet of hij nou gelooft of niet. Een ander vertelt over zijn avondgebedjes als kind, een derde probeert met god zijn verdriet de baas te blijven. Erg onthullend of verrassend zijn de bekentenissen niet. Geloof is een breed begrip, en aan die breedte ontbreekt het nogal.

Toch is de aanpak zo persoonlijk en zo van elk effectbejag ontdaan, dat je alleen maar sympathie kunt voelen voor deze zes mannen. Op hun knieën proberen ze al biddend haantje de voorste te zijn. Ze laten zichzelf zien, op zoek naar iets. Op zoek naar liefde. Als de een de ander omhelst, weigert die ander de omhelzing te beantwoorden. Vervolgens wordt de daad omgedraaid en is het effect hetzelfde. We durven geen liefde meer aan.

Intussen blijf je hopen dat er een statement zal komen dat hout snijdt of dat je verrast. Die hoop is ijdel. Het zwakke punt, dat zijn de persoonlijke teksten. Wat moet je met een zin als: mijn vlucht is een vlucht naar het geheim toe? Het mankeert aan spanning, aan een stevige rode draad, hoezeer de spelers ook proberen hun onderwerp reliëf te geven.

Beter dan in de tekst lukt ze dat in de woordeloze fragmenten. Die leveren mooie beelden op. Zoals de jassen van de toeschouwers die ten hemel varen, zijn wij dat? Na onze dood? En zoals alle briefjes die wij voor aanvang hebben ingevuld met vragen aan god op de muur worden geplakt. Zo wordt de theatermuur ineens een klaagmuur.

Als biddende monniken lopen ze braaf achter elkaar aan, na elk gebedje hun hand ophoudend met een blik naar de hemel. Tevergeefs, die hemel laat niets van zich horen. Op zulke momenten komt de humor om de hoek in een voorstelling die het midden houdt tussen een geloofsbelijdenis en een preek. Maar iets toevoegen aan wat we al wisten, doet het zestal niet. Het blijft bij een manmoedige poging.

Tournee tot en met 28 april. Zie ook www.bonheur.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden