Provocerende tekeningen van Chinezen die eten

Kunstenaar Johan Kleinjan gaat nooit de deur uit zonder zijn tekengereedschap. Zijn portretten worden nu hij in Peking zit niet altijd gewaardeerd.

Beeld Johan Kleinjan

Chinezen die chinezen, hen tekent Johan Kleinjan (42) het liefst nu hij in China verblijft. Sowieso tekent de kunstenaar graag mensen - mensen en gebouwen, daar heeft hij een voorliefde voor. Maar hij doet ook andere dingen in opdracht. Voor een kookwinkel in Rotterdam maakte hij een muurschildering met sterk uitvergrote keukenspullen: een tosti-ijzer, een fornuis, een staafmixer, alles in zijn kenmerkende, rauwe stijl die je dwingt naar de gewoonste dingen wat beter te kijken.

Vier maanden verblijft Kleinjan momenteel in Peking, als artist in residence, op uitnodiging van het aldaar gevestigde Chinese Institute for Provocation dat samenwerkt met het Nederlandse Mondriaan Fonds. Het Institute for Provocation - de kunstzinnige organisatie mag graag een beetje prikkelen - faciliteert kunstenaars uit China en van ver daarbuiten.

Meteen na aankomst is Kleinjan begonnen met een serie tekeningen van etende mensen. 'In China eten de mensen nog veel vaker buiten de deur dan in Nederland', zegt hij aan de telefoon. 'In al die restaurants en eettentjes kom ik een mooie dwarsdoorsnede van de bevolking tegen.' Zijn schetsboek en zijn potloden neemt hij overal mee naartoe. 'Ik teken graag mensen in hun eigen omgeving, dus zonder dat ze voor me poseren. Drukke plekken als restaurants zijn daar de perfecte locatie voor. Bijkomstig voordeel: ik kan mijn tekenmaterialen verstoppen tussen alle schalen en borden die op tafel staan.'

In een half uur zet de illustrator de ruwe lijnen van zo'n tekening op papier. 'Ik heb wel eens gehad dat iemand na tien minuten wegliep van het terras waarop we zaten. Ach, dat komt ook altijd wel weer goed, desnoods teken ik een mix van twee personen.'

Beeld Johan Kleinjan

Na vier maanden in Peking heeft Kleinjan de Chinese cultuur aardig leren kennen. 'Ik word blij van de Chinezen. Iedereen is open, je maakt hier makkelijk contact.' De hutongs waar hij graag is, kleine wijkjes omringd door muren, had hij zich anders voorgesteld. 'Ik dacht dat alles grijs en grauw was, maar dat valt best mee. Al moet ik zeggen dat de staat wel is begonnen winkels en kroegen te sluiten, panden dicht te metselen en alleen nog maar bunkerachtige raampjes toe te staan. De staat wil dat het straatbeeld er weer uitziet zoals vroeger. Het is alsof ik in Stars Wars rondloop: aan de ene kant de middeleeuwse hutongs en aan de andere kant een hypermoderne wereld die volledig draait op apps.'

In restaurants hebben mensen vaak niet door dat Kleinjan aan het tekenen is, maar op straat komen mensen om hem heen staan. 'Soms worden ze dan boos om mijn tekeningen, waarschijnlijk omdat ik de gezichten van de mensen die ik teken nogal vervorm.'

Missie geslaagd, instituut voor provocatie!

Beeld Johan Kleinjan
Beeld Johan Kleinjan

Beeld Johan Kleinjan
Beeld Johan Kleinjan

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden