Prometheus gaat Mein Kampf uitgeven; 'nuttig en leerzaam'

Twee beeldbepalende Joodse organisaties reageren begripvol op  de voorgenomen uitgave van het omstreden boek Mein Kampf van Adolf Hitler. Het Centrum voor documentatie en informatie (CIDI) en het Nieuw Israëlietisch Weekblad (NIW) vinden het nuttig en leerzaam dat de Nederlandse uitgave context en uitleg bevat.

In Duitsland verscheen dit jaar al een heruitgave met toelichting van Mein Kampf. Beeld epa

'Aangezien het historisch besef aan het verminderen is, vinden we het erg relevant dat het boek met context wordt gepresenteerd', zegt hoofdredacteur Esther Voet van het blad NIW in een eerste reactie. 'Overal op internet is het boek beschikbaar en dan is het vooral van belang dat de lezer goede uitleg krijgt.'

'Ons standpunt is al langer dat het boek met context gepresenteerd moet worden', zegt directeur Hanna Luden van het CIDI. 'Het boek is niet tegen te houden, dan is het vooral zaak om alles goed uit te leggen.'

Twee jaar geleden was er nog veel ophef over de verkoop Mein Kampf via een Amsterdamse antiquair. Tegen de man werd een rechtszaak gevoerd, maar de rechter en het gerechtshof oordeelden dat de vrijheid van publicatie mogelijk was, en woog daarin mee dat het boek toch al op internet beschikbaar is. In Duitsland is sinds kort een wetenschappelijke uitgave beschikbaar, waarbij met veel voetnoten en uitleg het verhaal van Hitler te lezen is.

De Joodse organisaties hielden er daarom al rekening mee dat dit boek ook in een Nederlandse vertaling beschikbaar zou komen. Of Prometheus alle voetnoten en toelichting gaat overnemen, is onbekend.

Karl Marx

Het is om twee redenen van belang dat Mein Kampf uitgegeven wordt, zegt directeur Ton van Brussel van de Rode Hoed, die zich de afgelopen jaren inspande voor een Nederlandstalige versie. 'Mein Kampf is het enige boek waarbij een politieke theorie ook in zijn geheel is uitgevoerd, wat bij Das Kapital van Marx of Utopia van Thomas More niet is gebeurd. Dat gegeven is belangrijk om te beseffen. Daarnaast geeft het boek ook belangrijke uitleg hoe het mogelijk is dat de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog hebben kunnen plaatsvinden.

Advocaat Camilo Schutte, gespecialiseerd in grondrechten, ziet geen enkel obstakel om de wetenschappelijke editie van Mein Kampf die vorig jaar in Duitsland is uitgebracht in Nederlandse vertaling te laten verschijnen. 'Mocht het Openbaar Ministerie of een maatschappelijke organisatie naar de rechter stappen om een verbod af te dwingen, dan acht ik de kans klein dat een rechter daartoe besluit. Het boek is via internet te lezen en de actuele Duitse editie is via Amazon thuis te laten bezorgen. Bovendien gaat het Prometheus niet om het verspreiden van de ideeën van de auteur. Dat kan wel een grond zijn om een boek met een dergelijke haatzaaiende inhoud op grond van het Wetboek van Strafrecht te verbieden.'

Gewoon verkrijgbaar

'Beter een goede uitgave met toelichting dan dat iemand zelf op internet gaat zoeken' reageert de Belgische schrijver Tom Lanoye, wiens boeken bij Prometheus worden uitgegeven. 'In België heeft die ophef nooit zo gespeeld en is de uitgave zonder toelichting eenvoudig te krijgen. Als plagerij voor Nederlandse gasten, heb ik ook een Nederlandse uitgave van Mein Kampf in mijn kast staan. Dan kan je zeggen: die is hier gewoon verkrijgbaar. '

Schutte benadrukt dat het bezit van een exemplaar van Mein Kampf nooit verboden is geweest. Omdat Hitler na zijn dood geen erfgenamen had, viel zijn erfenis inclusief de auteursrechten van het boek toe aan de Duitse deelstaat Beieren. De auteursrechten kwamen vorig jaar, 70 jaar na Hitlers dood, vrij. 'Omdat Beieren voorzag dat het boek dan weer gedrukt kon gaan worden, heeft het gezorgd voor een wetenschappelijke editie met uitgebreide noten,' aldus Schutte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden