Project Veritas: hulptroepen van Trump om media zwart te maken?

De ultra-rechtse club van James O'Keefe probeert linkse instellingen met undercover-acties in diskrediet te brengen. De Amerikaanse krant The Washington Post trapte er niet in.

Verslaggeefster Stephanie McCrummen interviewt Jaime Phillips, die met een nepverhaal kwam.

Voor het kantoor van Project Veritas, een conservatieve provocateursclub gevestigd in een stadje boven New York, staat een Volvo uit Alabama geparkeerd. De eigenaresse van de auto woont in Huntsville, blijkt na enig zoeken, in het noorden van de staat. Ze neemt de telefoon één keer op. Gevraagd of ze iets met de campagne van de Republikeinse senator-in-spe Roy Moore te maken heeft, zegt ze dat ze moet gaan. Daarna blijft het stil.

Maandag zagen verslaggevers van The Washingon Post hier een vrouw naar binnen gaan die hun een groot verhaal had verteld over Moore, de conservatieve christen die als dertiger tienermeisjes achterna zat in het winkelcentrum. De vrouw, Jaime Phillips, zei dat ze als 15-jarige een relatie met Moore had gehad die tot een abortus had geleid. Dat had Moore in grote problemen kunnen brengen.

Toen de verslaggevers haar achtergrond natrokken, stuitten ze echter op leugens en inconsistenties. De door Phillips genoemde werkgever bleek haar niet te kennen. De duidelijkste aanwijzing dat er iets niet in de haak was, was de ontdekking van een GoFundMe-pagina waarin Phillips vrienden om geld vroeg voor een verhuizing naar New York om bij 'een conservatieve mediabeweging' te gaan werken en daar 'de leugens en het bedrog van de MSM (mainstreammedia) te bestrijden'.

Dat rook naar Project Veritas.

De organisatie had in maart op Facebook een personeelsadvertentie geplaatst, op zoek naar twaalf nieuwe 'undercover-verslaggevers'. Was Phillips er daar eentje van?

Een verslaggeefster van de Post confronteerde Phillips vorige week tijdens een interview met hun twijfels. Phillips zei dat ze bij de Daily Caller had gesolliciteerd, een rechtse website, en noemde de naam van degene met wie ze zou hebben gesproken. Maar bij de Daily Caller bleek niemand haar te kennen: Phillips niet, en degene met wie ze zei te hebben gesproken niet.

En toen liep Phillips dus maandag binnen bij Project Veritas, in een anoniem kantoortje langs het spoor in Mamaroneck, een forenzenstadje ten noorden van New York.

Geesteskind

Project Veritas is het geesteskind van James O'Keefe, een dertiger uit New Jersey met een filosofiestudie achter de rug die nu aan 'guerrilla-journalistiek' doet. Op het antwoordapparaat staat zijn missie: 'Het onderzoeken en aan het licht brengen van verspilling en fraude, om zo tot een ethische, transparante maatschappij te komen.'

In de praktijk komt dat neer op het aanvallen van linkse instellingen. 'Project Waarheid' begint in 2009 met een undercoveractie tegen Acorn, een landelijke organisatie die met buurtwerk minder draagkrachtigen verder probeert te helpen. O'Keefe doet zich in de filmpjes voor als pooier die kinderen wil prostitueren. Verschillende Acorn-medewerkers doen ongelukkige uitspraken. In het schandaal dat volgt, worden medewerkers ontslagen en subsidies ingetrokken. De filmpjes komen op BigGovern-ment.com en vormen zo het begin van de politiek-journalistieke carrière van ene Andrew Breitbart, later het brein achter de rechtse site Breitbart, tevens de politieke kraamkamer van Trump-fluisteraar Stephen Bannon.

De Amerikaanse president Donald Trump. Beeld anp

Niets illegaals

Uit onderzoek blijkt later dat er bij Acorn niets illegaals is voorgevallen. De filmpjes zijn 'zeer suggestief gemonteerd' (O'Keefe deed zijn pooierkleren nooit aan tijdens zijn bezoeken), oordeelt de aanklager in Californië. O'Keefe moet een van de ontslagen Acorn-medewerkers excuses aanbieden en 100.000 dollar schadevergoeding betalen, maar het kwaad is al geschied: Acorn is een jaar later failliet.

Project Veritas gaat na het succes op de ingeslagen weg verder, in het schemergebied van journalistiek en activisme, en richt zijn pijlen op CNN, ziekenfonds Medicaid en de Democratische partij. Basisinstrument bij het spitwerk is altijd de verborgen camera: uit de opgenomen gesprekken is altijd wel wat pijnlijks te knippen. Donald Trump stort begin 2015 middels zijn stichting 10.000 dollar op de rekening. Tijdens de verkiezingscampagne publiceert Project Veritas een filmpje waarin een medewerker van de Democraten lijkt aan te zetten tot geweld bij Trump-rally's.

Strijd tussen waarheid en verzinsels

De aanval op The Washington Post laat zien hoezeer O'Keefe de finesses van het nepnieuws begrepen heeft. Met de actie is de strijd tussen de waarheid en verzinsels in Amerika in een nieuwe fase terechtgekomen. Nu probeert een belangengroep om verzinsels in de krant te krijgen, niet om geloofwaardigheid te winnen, maar met het tegengestelde doel: om het medium daarna aan de hand van de waarheid zijn autoriteit te ontnemen.

In de gesprekken met de verslaggevers vroeg Phillips herhaaldelijk of Moore dankzij haar verhaal de verkiezingen zou verliezen. Een antwoord in de trant van 'Ja, Moore gaat zeker de verkiezingen verliezen' zou, goed geknipt, fijne beelden hebben opgeleverd om te bewijzen dat de krant uit is op de val van Moore.

Journalisten in de val willen lokken is een treurige uitwas van Trumps media-oorlog

De poging The Washington Post in de val te lokken, is een uitwas van Trumps oorlog tegen de media. Lees hier het hele artikel. (+)

Als Phillips in haar opzet was geslaagd, waren de eerdere beschuldigingen tegen Moore waarschijnlijk ondergraven. The Washington Post was de eerste die over die beschuldigingen berichtte, met vijf vrouwen die hun verhaal deden. Als nu een nieuw slachtoffer op een leugen was betrapt, zouden niet alleen de krant en zijn verslaggevers, maar ook de echte slachtoffers aan geloofwaardigheid hebben ingeboet.

Bij het kantoor van Project Veritas geven ze geen commentaar op vragen. Door de geblindeerde ramen is het begin van de gedroomde transparante maatschappij nog niet te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden