De Gids De boekenluisteraar

Primeur voor de luisterkolommen: Messias van niks van Michiel Cox

Hugo Blom leidt u door de wereld van het luisterboek. 

Een tijdje geleden woonden we nog in een ‘ontzettend gaaf land’, dat nu plotseling is veranderd in een ‘tentje’ dat we wel konden sluiten als we niet in staat zijn vreedzaam en gelijkwaardig samen te leven. Er werd naar de premier gekeken in afwachting van moreel leiderschap en de premier keek terug. Wat zou de samenleving zelf willen doen om een eind te maken aan racistische uitwassen zoals op de voetbaltribunes? 

Het terugleggen van die verantwoordelijkheid is niet zonder risico, voor je het weet loopt de samenleving achter een nieuwe Messias aan, met eenvoudiger oplossingen voor problemen waarvoor we ‘niet bij de politiek’ moeten zijn.

Het kon geen toeval zijn dat ik dezelfde dag nog stuitte op het boek Messias van niks van de Vlaamse debutant Michiel Cox (1989). Nog niet in de Volkskrant gerecenseerd, dus we hebben een heuse primeur in de luisterkolommen. 

Cox studeerde Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen en Theatrale Performance aan de Toneelacademie Maastricht, en woont in Rotterdam. Messias van niks speelt zich af in het denkbeeldige Vlaamse dorp Vuchtelt waar eens in de drie jaar een Hadewych-processie plaatsvindt. De cultus rondom de middeleeuwse mystica wordt door nieuwkomer Odetta aangegrepen voor eigen gewin. Ze presenteert zich als de hedendaagse kopie van Hadewych en krijgt daarmee een deel van de bevolking van Vuchtelt achter zich, ook omdat er in het dorp allerhande onderhuidse onvrede huist en die zoekt een uitweg. 

Het boek kent vier vertellers en het siert de uitgever dat er bij het audioboek voor is gekozen die door vier verschillende stemmen in te laten spreken. Drie Vlaamse, van Vera Mann, Korneel Defranq en Ivan Pecnik, en een Nederlandse, van Randy Fokke, omdat een van de vier personages een Groningse journalist is die een mooi verhaal in Vuchtelt ziet. 

Bij het begin van ieder hoofdstuk wordt de naam van het personage dat spreekt genoemd, verwarring is daarmee uitgesloten. En de switch van de ene stem naar de andere levert ook een zekere spanning op. Eén citaat van een van de vertellers, meneer pastoor: ‘Eerlijk gezegd geloof ik niet dat God ogen heeft, laat staan oren.’ Jammer voor God, dan kan hij dit boek niet beluisteren.

Van de mens die nog hunkert naar een nieuwe messias, naar de mens die zijn eigen god is geworden. Homo deus van Yuval Noah Harari dateert al uit 2015, maar op de voorgelezen versie moesten we even wachten. In het boek stelt Harari vragen bij de grenzeloze maakbaarheidsdrang van de mens, die voorbij het menselijke zal gaan, tot hij in godmodus zal belanden. Matthijs Deen leest en wordt voorafgegaan door voorwoord van Bas Heijne. Deen figureerde al eerder in deze rubriek, maar hij verdient opnieuw aandacht omdat de verontrusting van Harari’s visioenen wordt gedempt door de geruststellende toon van Deens stem. We hoeven het tentje nog niet te sluiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden