Prachtige bellen in troebel glas

Reportage..

LEERDAM Een schok gaat over de tribunes van de Glasblazerij in Leerdam als de Keniaanse glasblazer met een handige zwiep van zijn metalen blaaspijp nog net voorkomt dat een gloeiende glasbel van zeker een halve meter op de grond drupt. Als hij de bel vervolgens in één beweging de oven in schuift, klinkt er een enthousiast applaus.

De Nederlandse beeldhouwster Arjanne van der Spek kijkt gespannen toe. Het is tenslotte haar creatie waaraan de Keniaanse glasblazer werkt. Als de blaaspijp na een kleine minuut uit de 1.400 graden hete oven wordt gehaald, schiet een Tsjechische glasblazer te hulp. Terwijl de Keniaan door het uiteinde van de pijp het glas opblaast, duwt hij het elastische glas in een ranke vorm. Van der Spek en het Nederlandse publiek kijken ademloos toe.

Deze maand werkt een internationaal gezelschap glasblazers en kunstenaars samen in de Glasblazerij. Blown to life heet deze workshop die toegankelijk is voor publiek, want naast een ambachtelijke werkplaats is de Glasblazerij ook een museum. Initiatiefnemer is ontwerper Arnout Visser, die onder anderen een glazen olie- en azijnkan en een waterkaraf ontwierp voor Droog Design.

Tien jaar geleden bezocht Visser voor het eerst een glasblazerij in Kenia. Sindsdien gaat hij elk jaar terug om daar onder primitieve omstandigheden een nieuwe collectie te ontwerpen en te produceren.

‘Op een bepaalde manier zijn ze verder’, verklaart hij zijn liefde voor de Afrikaanse glasblaastechnieken. ‘Ze werken er alleen met gerecycled glas van omgesmolten ramen en colaflessen.’ Hij maakte er de meest krankzinnige dingen mee – van op hol geslagen ovens tot glas dat door materiaalgebrek met kettingen werd bewerkt. ‘Ze hebben zichzelf het vak moeten aanleren. Juist die rauwe energie en inventieve werkwijze levert spannend glaswerk op.’

Zou het niet leuk zijn om deze Afrikaanse ambachtslieden en glaskunstenaars te laten samenwerken met de verwende collega’s uit Bohemen, was de gedachte van Visser. De Tsjechische streek geldt als het walhalla van de glaskunst. Nog leuker is om daaraan bekende Nederlandse kunstenaars en ontwerpers als Maria Roosen, Berend Strik, Piet Hein Eek en Richard Hutten te koppelen, vond het Nationaal Glasmuseum in Leerdam. Dat museum stelde niet alleen zijn eigen Glasblazerij ter beschikking, ook is het gecreëerde glaswerk in juni een van de openingstentoonstellingen van het vernieuwde museum. Aansluitend reist de tentoonstelling Blown to life naar de Keniaanse hoofdstad Nairobi.

Het doel van het project is het creëren van een eigenzinnige glascollectie, die na afloop in Kenia kan worden geproduceerd en in Nederland kan worden verkocht.

Visser: ‘Hopelijk wordt het een unieke collectie, doordat de glasblazers, kunstenaars en ontwerpers elkaar inspireren. Ze zijn geselecteerd op hun onbeteugelde lust om te experimenteren. De Nederlandse deelnemers werken zelfs belangeloos mee aan Blown to life.’

Geëxperimenteerd wordt er volop. ‘Ze hebben glas gemaakt met zeep om het minder mooi te maken’, zegt Visser. ‘Het resultaat was een mooi troebel glas met prachtige bellen erin.’

Ook bij beeldhouwster Van der Spek borrelt nieuwe inspiratie op. ‘Ik had een glazen hoofd ontworpen. Vervolgens hebben we er Masai-oren aangezet, die zijn wat groter dan normale oren. Ziet er prachtig uit.’ Voor haar voelt het project als spelen in een popgroep. ‘We jammen samen iets nieuws, terwijl het publiek toekijkt. Dit rock ’n’ roll-gevoel wordt nog eens versterkt door de hitte, de rook en het zweet.’

Achter haar veegt een Tsjechische glasblazer zich het zweet van voorhoofd. De omstandigheden waaronder hij normaal werkt, zijn anders, zegt hij diplomatiek. Zo moet hij het hete glas nu kleuren door het eenvoudig door een bak poedervormige kleurpigment te rollen. ‘Dat geeft een vlekkerig effect.’ Gisteren blies hij ook al met glas van omgesmolten flessen. ‘Dat is zo taai. Dan sta je echt weer eens te trekken en duwen aan het glas.’ Met pretogen: ‘Heerlijk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden