Porno en erotiek in Nederland

Een groot, duidend boek over vier eeuwen porno en erotiek in Nederland: moeten we daar nou opgewonden van raken? Toch wel. Een paar jaar geleden zou zo’n boek zijn weg naar de lezer vrij geruisloos vinden. Maar de tijden zijn veranderd, en opeens lijkt het deze week bij de eerbiedwaardige Amsterdamse uitgeverij Van Oorschot verschenen Onder de toonbank de afsluiting van een tijdperk. Een tijdperk waarin porno eerst wel kon (de hoogtijdagen van de porno lagen tussen 1680 en 1700) en toen heel lang niet, om vanaf de jaren zestig weer gewoner te worden. Maar hoe lang nog? ‘Dit koffietafelboek zal zonder enig protest of steen door de ruit in de betere boekwinkel te koop liggen’, voorspelt ‘pornokoning’ Peter Muller, onder wiens leiding vijftig jaar geleden de eerste Candy het levenslicht zag, in het eerste hoofdstuk. De redactie Boeken vroeg bij een aantal boekhandels na of die aanname klopt; met de stenen zal het inderdaad wel meevallen, maar het is ook niet zo dat bloot zonder slag of stoot in de betere boekhandel belandt.

Overigens gaat Onder de toonbank over veel meer dan pornografie alleen. Auteurs als Gonnie van Gils, Inger Leemans, Marita Mathijsen, Jos van Waterschoot en Bert Sliggers behandelen de geschiedenis van de seksuele moraal in Nederland, de tolerantie die de homoseksuele liefde in de loop der eeuwen ten deel viel, koloniale wellust, de seksstrip en nog veel meer. Met Bert Sliggers, die zijn passie voor nederporno jaren combineerde met zijn baan als conservator bij Teylers Museum in Haarlem, sprak John Schoorl over de moderne preutsheid: ‘Buiten de computer doen we alsof seks niet meer bestaat.’ En Onno Blom ging op zoek naar de vraag wanneer literatuur pornografie wordt: ‘Onze beste schrijvers schrijven seksscènes op het scherpst van de snede.’

U leest het verderop in deze editie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden