Poort heeft aan één woord genoeg om Rembrandt te zijn

‘Hé.’ Rembrandt heeft Geertje Dircx, zijn hulp in de huishouding en verzorger van zijn zoon Titus, een paar juwelen omgehangen....

‘Hé,’ roept Rembrandt als hij ziet dat zijn model niet meer strak in de gewenste houding staat. In die kleine bestraffende aansporing zit alles van Rembrandt: zijn liefde voor Saskia, zijn hang naar perfectie, maar ook zijn onverschilligheid en zelfs ongevoeligheid tegenover mensen in zijn omgeving als zijn kunst in gevaar komt.

Henk Poort, die in ieder geval tot half december in Amsterdam de rol van zijn leven mag spelen, heeft letterlijk aan één woord genoeg om Rembrandt neer te zetten. Concentratie op zijn werk en bijna minachting tegenover Geertje in minder dan een seconde.

Henk Poort is fenomenaal in de musical over Rembrandt, die veel meer blijkt te zijn dan de meester van het licht. Hij is ook de man die twee geliefden, drie kleine kinderen en een volwassen zoon verloor, en als simpele zoon van een Leidse molenaar een machtstrijd leverde met de arrogante regenten van de Amsterdamse Gouden Eeuw. Die verliest hij financieel, maar hij is wel de morele en historische winnaar.

Nederland wordt in het vierhonderdste geboortejaar van Rembrandt gebombardeerd met Rembrandt-activiteiten. Een musical over deze Nederlandse icoon mag dan niet ontbreken, zeker omdat Rembrandt naast schilder ook als regisseur, lichtman en decorbouwer van zijn stukken kan worden gezien.

Met name de regie viel in zijn tijd nogal eens fout. De rijke kooplieden lieten zich graag in vol ornaat en voornaam afbeelden. Rembrandt wilde de ziel van zijn onderwerpen benaderen en dat was nou juist het deel waar de machthebbers niet mee te koop wilden lopen. Wie niet tevreden was, stuurde hij door naar ‘de vleier’ Govert Flinck. ‘Dan krijg je een portret waar de stroop vanaf druipt.’

Het levensverhaal van Rembrandt zou waardeloos zijn zonder de schilderijen. Door middel van een ingenieus projectiesysteem komen niet alleen zijn meesterwerken voorbij, maar krijgen we ook inkijkjes in het Amsterdamse straatleven. De indrukwekkende kostuums van Jan Aarntzen doen de rest. Er komt vrijwel geen decorstuk aan te pas, maar het podium is altijd smaakvol en efficiënt gevuld.

Een perfecte voorstelling dus? Nou nee. De schrijver (de onbekende Anna de Graef) lijkt bang voor humor, of heeft daarvoor geen gevoel. Alleen Annick Boer als Geertje heeft tekst met wat lucht (en doet het geweldig), maar verder hangt er een dodelijke ernst over deze theater-Rembrandt. De voorstelling leidt ook aan de ziekte van volledigheid. Het stuk is zeker een half uur te lang. Jeroen Englebert heeft bovendien weinig variatie aangebracht in de muziek. Er blijven vrijwel geen melodieën hangen. Helaas hebben de tien miljoen euro die deze voorstelling heeft gekost weinig verstaanbare ensemblestukken opgeleverd.

Na de serie in Carré kan er ongetwijfeld nog gesleuteld worden aan deze show. Het onderwerp is internationaal interessant en als de muzikale inbreng van Dirk Brossé (die met Meisje aan het Vensterraam het mooiste stuk heeft gecomponeerd) kan worden vergroot, komt ook dat helemaal goed. En dan is het: met Henk Poort naar Broadway.

Patrick van den Hanenberg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden