The Big Picture Politici

Politici zijn net mensen, en dat doet ertoe

Moet politiek over inhoud gaan? Natuurlijk, maar niet alleen. Want politici zijn mensen van vlees en bloed. Daar houden we van, maar het is ook belangrijk. Want juist wie ze zijn kan grote gevolgen hebben.

De Britse premier David Cameron, twee dagen voor het Brexitrefendum dat het einde van zijn premierschap betekende. Beeld Reuters

Vergeet feiten, strategie, planning. Het persoonlijke is politiek, en persoonlijkheid is alles. Dat schreef Boris Johnson over zijn held Winston Churchill. Het is niks te veel gezegd, Churchill was als politicus maar ook als persoon larger than life. Vond hij zelf ook. De door hem geschreven driedelige geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog was ‘een briljante autobiografie vermomd als een geschiedenis van het universum’, zei ooit de Britse oud-premier Arthur Balfour met superieure spot. Daar kon Winston het mee doen. Om van te smullen.

We houden intens van het persoonlijke in de politiek. Kijk naar hoe we alles willen weten over hoe het Johnson zal vergaan in de leiderschapsverkiezing van de Britse Conservatieven en hoe hij straks als een soort ‘internationale kleurenvogel’ (Reve over de papegaai) het Brusselse nest zal aandoen en bevuilen. Kijk naar de nooit aflatende aandacht voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen, waarbij de kandidaten een lange weg moeten afleggen. ‘Onmenselijk lang, belachelijk lang, heerlijk lang’, schreef ik voorafgaand aan de race van 2016. Kijk ten slotte naar hoe voor menigeen Europa pas echt tot leven komt als het een Romeinse arena wordt waarin kandidaten voor de topbanen elkaar bevechten tot de dood erop volgt.

Het spel en de personen – we krijgen er niet genoeg van. Al willen we het niet toegeven. Op redacties is er altijd iemand die bij het begin van een verkiezingscampagne pleit voor meer aandacht voor de inhoud. Als chef Buitenland luisterde ik er een keer naar. Ik vroeg aan de Amerika-correspondent heel vroom om een reeks verhalen over allerlei ‘problematieken’. Dat had ik hem niet mogen aandoen. De stukken waren nuttig en informatief. Alleen: het werd de saaiste serie ooit. Later zag ik in een bezemkast nog wat afleveringen liggen als zwarte kadavers aan de rand van de woestijn. Niemand keek er meer naar om terwijl hitte en tijd ze hadden gelooid tot stug leer.

Inhoud is nodig, tuurlijk, maar mits het beademd wordt door menselijke hartstochten, dromen, veten, idealen, gekonkel, vernieuwingsdrift, jaloezie, medemenselijkheid, tweespalt, rivaliteit, liefde, hulpvaardigheid, eigenwaan, opofferingsgezindheid, losbandigheid, moed. Bovendien doen personen ertoe. Er zijn mensen die vinden dat alles draait om structuren en systemen. Die zijn belangrijk, maar dat wil niet zeggen dat politici slechts pionnen zijn in handen van anonieme krachten groter dan zijzelf.

Collega Marc Peeperkorn diepte onlangs weer een frappante quote op uit het binnenste van de Brusselse EU-machinerie. Een hooggeplaatste diplomaat zei: ‘Als Bundesbankvoorzitter Weidmann de afgelopen vijf jaar de ECB had geleid, was er nu geen euro meer geweest.’ Oftewel: als noordelijke euro-havik zou deze Duitser minder geduld hebben gehad met de zwakke zuidelijke eurolanden dan Draghi, de Italiaanse voorzitter van de Europese Centrale Bank. De ene of de andere persoon – dat maakt iets uit.

George Bush junior was de ex-alcoholist met een vadercomplex die meende dat hij Bush senior, zijn held, alleen kon evenaren door zijn tegenbeeld te worden. Het resulteerde in het verschil tussen een president die in 1991 halt hield bij de grens van Irak en een president die in 2003 dit land binnenviel.

De Britse premier David Cameron won in 2014 het referendum over de Schotse onafhankelijkheid. In de roes van de overwinning besloot hij door te pakken. Hij schreef het Brexitreferendum uit om het slepende gevecht in zijn Conservatieve Partij over het Britse EU-lidmaatschap voorgoed te beslechten. Als een overmoedige gokker verdubbelde hij de inzet en verloor.

Is persoonlijkheid alles, zoals Johnson zegt? Het zegt niet alles, maar wel veel. Laten we daarom goed kijken naar wie, dit weekend of later, uitverkoren worden om Europa de komende vijf jaar te leiden. Politici, maar ook mannen en vrouwen van vlees en bloed, even voortreffelijk als feilbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden