Poëzie, en veel trommels en trompetten

Poetry International werd geopend door 23 dichters, onder meer uit China, Zuid-Afrika, Friesland en Roemenië. Het allermooiste woord van de avond?...

Vraag een dichter zijn werkplek te fotograferen en je krijgt een waslijn te zien met vooral veel schone was. Of twee verbaasd kijkende katten met flitsogen. Of een ouderwetse typemachine met daarnaast een keukenrol.

Slechts een enkeling zocht zijn inspiratie buitenshuis, de gouden koepel van een moskee, een stoffige markt in een ondefinieerbaar derdewereld-land.

De foto’s waren het eerste resultaat van een nieuw project van Poetry International dat afgelopen zaterdag zijn 37ste editie met een grote poëzieparade opende. In een goed bezette Rotterdamse Schouwburg betraden 23 dichters het podium. Ieder van hen mocht één gedicht voorlezen, de komende dagen komen zij allemaal uitvoeriger aan het woord. Tussendoor speelden de trommels en trompetten van De Nazaten.

Dat een dergelijke avond weinig substantie zou vertonen, was te verwachten. De charme moest veeleer gezocht worden in maximale diversiteit, in het luisteren naar dichters uit China, Zuid-Afrika, Friesland en Roemenië. Geen enkele dichter wist de zaal echter in zo kort bestek te vangen, een ondoenlijke opgave ook. Pijnlijker was misschien nog wel dat de dichters zelf ook weinig plezier aan deze ‘voorronde’ leken te beleven.

De zevenkoppige band was ook te sterk en te swingend als aankondiging voor een kleine en zenuwachtige dichteres als de Russische Jelena Schwarz. Of voor de uit Zimbabwe afkomstige Charles Mungoshi. Jas aan, pet op en met een tas aan zijn schouder kwam hij het podium op met een aan arrogantie grenzende nonchalance een moralistisch vers te mompelen.

Gelukkig waren er ook mooie en verrassende momenten. Zoals het voor Chinese begrippen erg droogkomische gedicht van Han Dong. Een man en een vrouw, aangeduid met A en B, staan na een vrijpartij op uit bed, kijken naar buiten en: ‘als A zijn schoenen strikt/ hoeft hij niet te kijken, niet naar zijn voeten te kijken, eerst links dan rechts/ en beide schoenen zijn gestrikt. Met vier jaar kon hij dit/ met vijf kreeg hij een pluim, met zes was hij geoefend’.

De enige dichter die zijn gedicht van een toelichting voorzag, was de Litouwse grootmeester Tomas Venclova. Vorig jaar bezocht hij in Dublin een pub die door James Joyce uitvoerig is beschreven. Deze pub bleek inmiddels een Litouwse barkeeper te hebben en derhalve schreef de ironische Venclova een ‘triest gedicht over de uitbreiding van de Europese Unie’.

Het mooiste woord van de avond kwam op conto van vertaalster Mariolein Sabarte Belacortu. In een gedicht waarin de Spaanse Isla Correyero een portret van een collega beschrijft, vertaalde zij de woorden ‘agujero mentoniano’ met het prachtige ‘kinnebakgat’. Een lichaamsdeel: ‘waar,/ ragfijn aan het huidweefsel geplakt,/ een immaterieel dons tevoorschijn komt/ zo licht/ dat hij zich in geen 2000 jaar/ hoeft te scheren,/ deze ziende jongen zonder einde.’

In de wandelgangen speelde zich het inmiddels vertrouwde Poëzietheater af. Leerlingen van de Arnhemse Toneelschool stapten met een tapijt onder de arm op bezoekers af, rolden hun tapijt uit en droegen een gedicht voor van Slauerhoff, Kavafis of Vasalis. Deze één-op-één voordrachten zijn een goed werkende formule, al blijft de vraag waarom de keuze van de gedichten zo weinig van doen heeft met de aanwezige festivaldichters.

Minder vrolijk waren de standhouders die hun boeken en tijdschriften op de trappen moesten uitstallen. Grote verstoppingen waren het gevolg, terwijl de foyer onbenut bleef doordat deze was opgedeeld in kleine kamertjes. Het behang op de scheidingswanden bleek voorzien van uitvergrote teksten van de Franse filosoof Michel Foucault. Woorden van iedere betekenis ontdaan, en daarmee precies het tegendeel van wat een festival als Poetry International beoogt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden