Poelie de Verschrikkelijke

Huisterreur van een Hitler-kat

Tik 'Hitler cat' in en je hebt op YouTube zo vier, vijf filmpjes te pakken waarin poezen van verschillende soorten en maten hun Hitler-imitatie laten zien. Al dan niet aangestuurd door hun baasjes brengen ze de groet. Rechterpootje omhoog. Neus in de lucht. De beste Hitler-lookalike is een witte kat met zwart snorretje. Over z'n kop loopt de vacht uit in een schuine zwarte baan, waardoor het lijkt of het beest de spuuglok van de Führer heeft geleend.

Hitler stond niet bekend als poezenvriend. De man had een hond, een grote Duitse herder, die Blondi heette. Toch koppelt ook schrijver Frans Pointl (1933) Hitler en poes aan elkaar. Eigenaardig wel. Want in tegenstelling tot puberende videoknutselaars die, niet gehinderd door enig historisch benul, in Hitler niets meer zien dan een vergeeld, onschuldig en belachelijk icoon van het kwaad, ondervond Pointl de verschrikkingen van Hitlers bewind aan den lijve. Zijn verhalen, vanaf De kip die over de soep vloog (1989) tot nu aan toe, getuigen daar steeds opnieuw van.

Pointls relaas is dan ook meer geserreerd, dan dat van de vertellers op YouTube, maar een opvallende gelijkenis blijft het

In Poelie de verschrikkelijke, een van de verhalen uit de gelijknamige bundel die Nijgh & Van Ditmar uitbracht ter opluistering van zijn 75ste verjaardag, beschrijft Pointl hoe op zekere avond een beschonken vrouw aan zijn deur staat en hem wijst op de kotsende kat die op zijn mat ligt. Ze verdwijnt en laat Pointl en de doodzieke poes alleen. Pointl neemt het beest mee naar binnen, waar het slijm begint te braken. De kat heeft schurft, lintworm en is vals, haast onhandelbaar. Toch brengt Pointl hem naar de dierenarts. Dan valt hem iets op: 'de haartjes van zijn wel heel korte snorretje ... '.

Pointl doopt het beest Poelie. De dierenarts lapt hem op. Maar hoe sterker Poelie, hoe minder het leven met hem een pretje is. Pointls andere katten - aanlopertjes, zwervertjes, vondelingen - moeten het ontgelden. Ook de poezen in de gemeenschappelijke binnentuin krijgen er van langs. Drie worden er dood gevonden, door de buren. Poelie heeft hun strotten doorgebeten. Voorval stapelt zich op voorval, totdat een vriendin van Pointl zegt dat het zo niet langer kan. De vriendin, lid van het Amsterdams Spiritistisch genootschap, laat de zaak Poelie onderzoeken. Een week later gaat ze bij Pointl langs en vertelt dan dat het medium tijdens de seance in trance was geraakt en met een van woede vertrokken gezicht had geroepen 'Der ewige jude' en 'gefällt euch die Judenschaft'. Typisch Pointl detail: het medium had niet uit haar trance kunnen raken. 'De GG & GD moest eraan te pas komen.'

In een mooi treurig einde beschrijft Pointl hoe hij wegens Poelies ongekende valsheid uiteindelijk besluit naar de dierenarts te gaan om het beest te laten inslapen. 'Ik zie Hitler voor me in zijn laatste momenten; hoe zijn gifgroene ogen snel verdoffen, de oogbollen kantelen en een melkachtig vlies tonen. Ik zie hem als een blok machteloos op zijn zijde vallen. Waarschijnlijk ben ik de enige Jood ter wereld die heeft gehuild om Hitlers dood.'

Twijfelachtige eer misschien, maar Pointl mag zich grondlegger noemen van het Hitlercat-genre.

Poelie de verschrikkelijke verscheen namelijk voor het eerst in 1990. En dat is meteen het nadeel aan deze fijne bundel kattenverhalen, waarin ook enige gedichten en foto's: er staat nagenoeg niets nieuws in. Pointl beschikt - ook bij herlezing - over een betoverend heldere stijl, daarnaast weet hij het prototype van de arme Jood uit te venten tot in z'n kieren, wat beslist wat waard is, maar het verlangen naar nieuw materiaal, nieuwe verhalen wordt daardoor alleen maar sterker aangewakkerd. Dodelijk jammer dat Pointl zo laat is begonnen met z'n schrijfcarrière. Meer dan dit zit er niet meer in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden