Reportage

Platenmodel, maar niet voor de poes

Wie is toch die vrouw op al die platen-hoezen in mijn kast?

Sacha Beels op de Nederlandse platenhoes van The Modern Jazz Quartet.

Met haar rechterhand houdt ze stevig een rotspartij vast, want ze mag niet in het water lazeren. Ze kijkt omhoog, alert ook wel, alsof ze een cruciale rol speelt in een achtervolgingsscène in een James Bond-film, midden jaren zestig.

The Modern Jazz Quartet - Django staat er groot op de hoes van de jazzplaat, en er is ook nog een bijrol voor twee eendjes. Als je de plaat opzet, snap je niet waarom ze zo waakzaam kijkt - en ook nog met openvallende kanten blouse. Hier wordt een keurig potje jazz gespeeld, met beduusd rinkelende riedels op de vibrafoon, opgenomen in de jaren vijftig voor het fameuze jazzlabel Prestige. In Nederland werd-ie heruitgegeven door Artone uit Haarlem, in 1966, met een Hollandse hoezenpoes voorop.

Met haar dus, Sacha Beels, de blondine die al jaren in mijn platenkast huist. Sacha Beels (70) woont nu in Kaapstad en is oma van twee kleinkinderen: Valentino en Elisabeth. Ze vertelt aan de telefoon dat ze zich niet alle sessies bijna vijftig jaar na dato nog precies weet te herinneren. De fotografie voor deze hoes staat haar echter nog helder voor de geest. Ze was 21 jaar. De plek waar de foto is genomen, is haar voormalige middelbare school, op Landgoed Elswout in Overveen. Het was haar keuze om daar de fotosessie te doen. Minder dan aan die school hangt het verhaal aan het kanten pak dat ze draagt. Want dit was ook het ensemble dat ze droeg in L'Olympia, het theater in Parijs, backstage bij een concert van de Amerikaanse zanger Sammy Davis jr. in 1967.

Ze had hem ontmoet in Parijs via een gemeenschappelijke kennis en hij stond erop dat zij zijn eregast was. In de coulissen van L'Olympia had hij een plekje voor haar, en zij moest zijn borrelglas Cherry Heering met ijs gereedhouden zodat hij af en toe kon nippen. Na het concert gaf Sammy op de tafel van een restaurant nog een magistrale performance weg, speciaal voor haar, in haar hagelwitte broekpak - het pak dus van de Django-hoes.

Het begon met twee platen in de I Love jazz on Chess-serie die in mijn kast stonden. Eentje waarop zij half liggend tegen een saxofoon te zien was. De ander, een zwoel bedoelde harp-jazzplaat: hé, dat leek wel dezelfde dame. In de kast bleek ik er nóg een van haar te hebben, bijna onherkenbaar, op een psychedelische hoes van een plaat van jazzorganist Richard 'Groove' Holmes.

Pikant

En ik bleef haar maar tegenkomen, altijd gefotografeerd door Cees de Jong, op platen die werden samengesteld door Jaap 'Pete' Felleman, de eerste discjockey van Nederland. Voor je het weet is het als voetbalplaatjes verzamelen, en moet je ze allemaal hebben. Even dacht ik Sacha Beels zo'n beetje compleet te hebben, totdat ze me zelf vanuit Zuid-Afrika - zoefff - per Whatsapp de mooiste in de reeks toestuurde: Beels relaxend op een bruine divan, als opwarmertje voor de coole jazz van trompettist Miles Davis en zijn kornuiten. Dit hiaat in de mijn verzameling is nog een collectors item ook: op eBay wordt er voor deze 'Dutch only' 150 dollar gevraagd.

In het standaardwerk over het verschijnsel, Tits and Hits - Hoezenpoezen, van de Belgisch vinylcollectioneur Kris Dierckx ontbreekt ze, wonderbaarlijk genoeg. Wel wordt in dit boek het fenomeen in historisch perspectief geplaatst en in zijn veelal naakte wereldwijde uitingen getoond. Uitgelegd wordt dat het Annie M.G. Schmidt was die het begrip lanceerde. Haar door Conny Stuart gezongen liedje Hoezenpoes (1960) handelde over Ann Pickford, een Engels fotomodel die klassieke platen opfleurde. Dat had platenmaatschappij Philips zo bedacht, in een poging met pikanterie de lp's een commerciële zet te geven.

Beels kan je niet zomaar een doorsnee hoezenpoes noemen. Zij, de dochter van de legendarische, adellijke Formule 3-autocoureur Alexander 'Lex' Beels van Heemstede, was de eerste Nederlandse vrouw die in de Amerikaanse Playboy stond. Jarenlang woonde ze in Parijs en figureerde ze op de cover van diverse beroemde damesperiodieken. Ze werd zelfs Nederlandse bekendste fotomodel genoemd. In 2009 speelde ze nog de hoofdrol in een aflevering van het tv-programma Het mooiste meisje van de klas - overigens zonder dat ze daarin als hoezenpoes van jazzplaten werd gecornerd.

Na de date met Sammy Davis jr. vroeg hij haar naar Amerika te komen om met hem op tournee te gaan. Daar zag ze geen heil in. Wel wilde ze advies van hem aangaande een brief die ze in 1967 van Hugh Hefner had gekregen. De Playboy-baas had reuze genoten van haar verschijning in de fotoreportage Girls from Paris in de juli-editie van zijn blad - geheel gekleed overigens - en had grootste plannen met haar. Een carrière in Hollywood lag zomaar in het verschiet. Sacha, zei Sammy, dat moet je alleen doen als je er echt alles voor wilt doen.

Wat hij daarmee bedoelde? Dan moet je ook het bed met hem delen. Met hem, met allerlei regisseurs en al die anderen.

Bikini

Je hoefde haar niet vertellen wat er gebeurde als je daar geen zin in had. Want ze weet nog wel dat ze een keer een date had met George Lazenby, de acteur die één keer James Bond speelde. Toen ze met meneertje geen kopje koffie wilde drinken, als after-dinner, in zijn Parijse appartement, was hij zeer gepikeerd, en dat was nog licht uitgedrukt.

Dus naar de Playboyburelen, nee echt niet. Met jezelf gaan leuren in Hollywood was wel het laatste waar ze zin in had. Dus bedankt voor de interesse, mister Hefner.

Zo ging het ook met Rudi Carrell. Hij had voor zijn Duitse televisieshow Am laufenden Band een mooie rol voor haar in petto. En als ze de klus zou aannemen, zou het allemaal vanzelf gaan in Duitsland. Ze hoefde alleen maar in een bikini op de lopende band te gaan liggen. Ja dáág.

Lensmoe

Ze wilde eigenlijk vooral kinderen krijgen; al die zogenaamd grootse plannen zeiden haar niks. Het ging al heel goed met haar modellenloopbaan, dus wat moest daar nog bijkomen? Hoeveel succes en jetset paste er in een mensenleven?

Tegenover showbusinessverslaggever Henk van der Meyden van De Telegraaf, die haar omschreef als een 'sophisticated sexy model' verklaarde ze de lensmoe te zijn. Vliegen van Praag naar Londen, naar de Canarische Eilanden en terug - het leek heel wat, maar het was vooral keihard werken, zei ze. Uiteindelijk was het modellenwerk, in haar optiek, net als werk in een fabriek.

En nu was het leuk, maar het kon ook zó weer tegenzitten. Ze was altijd bang voor te veel voorspoed omdat ze dan onvermijdelijk ook met de keerzijde van het leven zou worden geconfronteerd. Dit kon toch niet voor altijd duren, zei ze tegen haar moeder. Alsof ergens iemand een boekhouding van het bestaan bijhield, om de shit en het geluk netjes te verdelen.

Noodlot

In haar ruime villa in Warnsveld had ze op 5 januari 1992 haar man Bert nog 'es goed vastgehouden. Ze stonden op het punt uit eten te gaan in De Gouden Karper in Hummelo met hun twee kinderen en een bevriend echtpaar. Verstrengeld spraken ze hardop uit dat ze zo gelukkig waren, hier op deze plek, met elkaar, met hun leuke kinderen en de zaak van haar man. Sacha was al jaren gestopt met modellenwerk, eigenlijk vanaf het moment dat haar dochter Elisabeth werd geboren, in 1975, nadien gevolgd door de komst van zoon Bertil. Na een mislukt huwelijk met een jeugdliefde was ze getrouwd met zakenman Bert Hoffman, die ze ooit voor het eerst op het circuit van Zandvoort had ontmoet. Hij was net als zij een autorace-liefhebber. Het was allemaal gelukt, zo voelde ze dat.

Na het etentje, op weg naar huis, raakte de auto in de stromende regen in een slip en werden ze geraakt door een tegenligger. Zowel haar man Bert als dochter Elisabeth kwamen om het leven. Bertil had een gebroken been, en zij een gebroken arm.

Nu was het zover, dit was het noodlot dat ze zo had gevreesd. Ze bleef samen met haar zoon achter in Warnsveld, de villa nog in kerstsfeer. Ze moest door, zoals dat heet, vooral voor haar zoon, hoe intens verdrietig en lamgeslagen ze ook was, ze moest zin geven aan het leven.

Warnsveld besloot ze achter zich te laten. Ze wilde nooit meer met Kerst in dat huis zijn, en ze emigreerde met haar zoon naar Zuid-Afrika.

Beeld x

Sacha vertelt dat ze momenteel omringd is door dozen, omdat ze op het punt staat te verhuizen binnen Zuid-Afrika. Ergens in die dozen zitten de bewijzen van een turbulent leven. Ze heeft de afgelopen jaren altijd alles goed bewaard. Dus ook alle capriolen op het racecircuit. Eerst die van haar vader, haar man Bert, haar zoon Bertil en nu ook die van haar kleinzoon Valentino.

Uit haar tijd als fotomodel heeft ze veel knipsels en foto's overgehouden, alles geordend en goed opgeborgen. De platenhoezen heeft ze nog allemaal. En zoefff, daar komt weer een afbeelding binnen van een mij onbekende hoes. Deze keer een latinplaat van Paul Mauriat and his Orchestra. Als ze nu die hoezen ziet, is het alsof ze naar een ander leven kijkt, zegt ze. Naar het leven van iemand anders, aantrekkelijk, jong en onbevangen, maar vooral: onwetend. Het lijkt eigenlijk meer een fantasie dan een herinnering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden