Platen jazz

Fra Fra Big Band: felheid en ontspannen gemak..

Fra Fra Big Band: Maspoti Makandra. Pramisi Records PRA CD 98002.

'Maspoti Makandra' is een uitdrukking in het Sranan die zoiets betekent als 'het samenkneden van verschillende ingrediënten'. De cd met deze titel (de opvolger van A Tan So uit 1993) weerspiegelt die werkwijze, zoals eigenlijk alle muziek die verschijnt onder de vlag 'Fra Fra', een term die het harmonieus samengaan van verscheidene elementen beschrijft.

Net als Fra Fra Sound maakt de Fra Fra Big Band Afro-Caribische jazz waarin de oorspronkelijke invloed van de Surinaamse kaseko-muziek sterk verbreed is, zodat er plaats is voor Latijns-Amerikaanse, Braziliaanse en Afrikaanse klanken.

Het eerste dat opvalt aan deze voortreffelijke cd is de vanzelfsprekendheid waarmee alle ritmes worden neergezet, de volstrekte juistheid van de tempo's en de combinatie van felheid en ontspannen gemak. De timing van het orkest heeft dezelfde wendbaarheid als die van het septet waar het uit voortkwam.

De stukken hebben allemaal de warmte en melodische kracht die we kennen uit het Fra Fra-oeuvre, en ze zijn met veel gevoel voor klankkleur en dynamiek gearrangeerd, onder anderen door muzikaal leider Charles Green. Een van de hoogtepunten is Reclaimed Country van Franky Douglas, die er in slaagt complexe ritmen en melodieën volledig in elkaar op te laten gaan, terwijl het resultaat toch natuurlijk en aanstekelijk klinkt. Het verlangen naar nieuwe opnamen van Douglas wordt er alleen maar mee aangewakkerd.

Paquito D'Rivera & The United Nations Orchestra: Live at Manchester Craftsmen's Guild. Jazz MCG 1003/Blue Jackel Entertainment.

Hoe goed de Fra Fra Big Band is, hoor je als je hun cd vergelijkt met de nieuwste van het United Nations Orchestra, de big band die door Dizzy Gillespie is opgericht maar tegenwoordig geleid wordt door de Cubaanse altsaxofonist en klarinettist Paquito D'Rivera. Dit ensemble bestrijkt grotendeels hetzelfde terrein als de Surinaams-Nederlandse collega's, met nieuwe composities gebaseerd op dansritmes als de Portoricaanse bomba yuba, de danzón uit Cuba, de second line uit New Orleans, en natuurlijk veel rechttoe rechtaan jazz.

Alles wordt uitgevoerd met bijzonder veel energie, maar vooral drummer Mark Walker zet het allemaal net iets te dik aan; de krachtpatserij bezit te weinig subtiliteit, de swing te weinig lucht. Bovendien zijn de orkestraties een stuk traditioneler dan die van Fra Fra, met voorspelbare trekjes als het citeren van Salt Peanuts en Manteca, waarmee de oprichter wordt geëerd.

Gillespie's A Night In Tunisia komt natuurlijk ook weer voorbij, nog een teken dat dit een aardig maar niet essentieel orkest is, dat vooral bestaande lijnen doortrekt.

Nueva Manteca: Nightpeople. Azucar 7243 4 94663 2 6.

Jonge Nederlandse jazzmusici gooien tegenwoordig hoge ogen met een benadering van de traditie, die net even frisser en eigenzinniger is dan die van hun generatiegenoten in de VS. Er bestaat hier kennelijk minder heilige eerbied voor de dogma's, meer bereidheid om ook eens te buurten bij genres die buiten de officiële canon vallen.

Die instelling is ook kenmerkend voor Nueva Manteca, de groep van pianist-arrangeur Jan Laurens Hartong, met hun latin-jazz die authentiek klinkt en toch iets toevoegt aan de aloude normen en waarden. Dat heeft in het verleden geleid tot het uitvoeren van hoogtepunten uit de jazzopera Porgy And Bess en het componeren van een Afro-Cubaanse mis. Zoiets biedt hun nieuwste cd niet, er ligt geen programma aan ten grondslag. De melange van traditioneel latin-repertoire, pikante bewerkingen van jazzstukken en eigen werk zou een gemiddelde set van een Nueva Manteca-concert kunnen zijn.

Daar is niks mis mee. De composities zijn met smaak gekozen: twee van Wayne Shorter, wiens onregelmatige en toch logische melodieën uitstekend gedijen op de polyritmische ondergrond.

De standard Star Eyes krijgt een leuke nieuwe draai, en Hartongs flair voor verhalende structuren wordt gedemonstreerd in het suite-achtige titelnummer. En zoals altijd stoomt het octet soepel door op het slagwerk van Lucas van Merwijk, Claus Tofft en Nils Fischer, Europeanen die het begrepen hebben.

Frank van Herk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden