Platen: Country

Eredivisie bijeen voor Gram Parsons..

Return of the Grievous Angel, a tribute to Gram Parsons. Almo.

Gram Parsons was niet de meest waarschijnlijke kandidaat om de countrymuziek eind jaren zestig uit het verdomhoekje te halen. Hij groeide keurig op in Florida, en kreeg zijn opleiding aan de universiteit van Harvard, die niet bekend staat als een broeinest van cowboys en hillbillies.

Toch werd countrymuziek voor Parsons het ultieme middel om muzikale vrijheid te verwerven, waardoor hij zelf voor de country ook een symbool van vrijheid werd. Althans, voor een deel van de branche. In Nashville-encylopedieën neemt hij nog steeds maar een klein hoekje in. Maar alles wat zich tegenwoordig onder de noemer Americana verenigt, draagt hem op handen.

Wie in 1973 op zijn 26ste sterft aan een overdosis en daarna postuum nog merkwaardige omzwervingen maakt, loopt meer kans om tot legende uit te groeien dan iemand wiens kaarsje langzaam uitdooft. Dat korte leven was genoeg om country een nieuwe impuls te geven. Parsons deed dat met The Byrds en de Flying Burrito Brothers, maar vooral met twee solo-platen: GP en Grievous Angel (al geruime tijd op één cd te koop, voor minder dan twintig gulden).

Op die soloplaten zingt hij hartverscheurende duetten met een beginnend zangeresje: Emmylou Harris. Zij is nu, 26 jaar later, de grote inspirator van een eerbetoon aan Parsons, dat met The Pretenders, Beck, Wilco, Steve Earle, Elvis Costello, Lucinda Williams, The Mavericks, Sheryl Crow en Gillian Welch een prachtige lijst van deelnemers kreeg. Bijna de hele eredivisie van de Americana is daarmee van de partij.

De vertolkingen zijn navenant. Ze getuigen van bewondering en begrip voor Parsons' kwaliteiten als songschrijver. Harris verricht samen met Chrissie Hynde schitterende beurtzang in She, het onbekende bandje Whiskeytown blijft heel dicht bij het origineel in de buurt in A Song for You. Niemand bezondigt zich aan gemakzucht of schmieren. Al is het jammer dat niemand voor The Streets of Baltimore heeft gekozen.

Kelly Joe Phelps: Shine Eyed Mister Zen. Rykodisc.

Na drie cd's komt de gruizige, rafelige stijl van Kelly Joe Phelps niet meer als een verrassing. Hij valt in die zeldzame categorie van de one-man bands: muzikanten die met niets meer dan een akoestische gitaar een wereld weten op te roepen. Hij ragt en klettert en rammelt op de snaren, soms klinkt het alsof de hele familie meedoet. Maar dat is schijn. Zijn korrelige zang versterkt de sfeer van eenzame man met zielenpijn. De blanke blues van Phelps heeft rauwe randen, maar blijft altijd melodieus, wat te danken is aan de invloeden van gospel en jazz.

The Bottle Rockets: Brand New Year. Doolittle/Mercury.

Moordend is de concurrentie in de tak van muziek waarin The Bottle Rockets zich hebben bekwaamd. Geef de jeugd in Amerika een paar gitaren en microfoons, zet er drums bij en er komt zoiets als dit uit. Dat was zo in de tijd van Creedence Clearwater Revival, dat veranderde niet met ZZ Top, en ook niet met The Ramones of The Black Crowes. Bij die traditie sluiten The Bottle Rockets naadloos aan.

Brand New Year is een cd lang wijdbeens gespeelde rock 'n' roll - hoekig, kordaat, niet te snel en zeker niet te langzaam. Naar beste traditie afgewisseld met hier en daar een trager liedje met wat voorzichtige introspectie.

The Bottle Rockets doen in feite niets meer dan wat honderden bandjes dag in dag uit proberen. Maar ze doen het net wat beter: sterke zang, slimme teksten, felle sound. Hun voornaamste inspiratie? Shania Twain. Klinkt vreemd, maar net als zij streven The Bottle Rockets naar wegwerpmuziek om te bewaren.

Johnny Dilks: Acres of Heartache. HMG.

The Sprague Brothers: Let the Chicks Fall Where They May. Hightone Records.

Op de voorkant van het hoesje van Acres of Heartache kijkt Johnny Dilks naar links, op de achterkant kijkt hij naar rechts. Maar eigenlijk kijkt deze zanger en gitarist altijd in de achteruitkijkspiegel. Daarin ziet hij - naast begeleidingsband The Visitacion Valley Boys - Hank Williams opdoemen, en de Texas swing van Bob Wills, en niet te vergeten Charlie Louvin, een van de gemeenste stemmen in de country. Die mannen zijn de grote inspiratoren voor deze cd, die klinkt alsof de tijd sindsdien heeft stilgestaan. Dilks heeft een mooie stem en schrijft knappe liedjes. Jammer voor hem dat hij in de verkeerde tijd geboren werd.

Hetzelfde geldt voor The Sprague Brothers. Frank speelt de sologitaar, Chris doet de drums. Samen maken ze muziek die herinnert aan The Everly Brothers, Buddy Holly, en op de meest avontuurlijke momenten aan de vroege Beatles. Overigens vervallen ze niet in remakes. Hun sound is kaler en droger dan in de glorietijd van de rock 'n' roll gebruikelijk was. De ironie die doorklinkt in de titel Let the Chicks Fall Where They May, is in de muziek niet terug te vinden. The Sprague Brothers nemen hun nostalgie serieus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden