Plasterk wil artistieke ‘excellentie’

Toepassing van het profijtbeginsel – de gebruiker betaalt – verlaagt de rijkskunstsubsidies met dertig miljoen euro, twintig miljoen minder dan verwacht....

Een commissie onder leiding van Martijn Sanders, oud-directeur van het Concertgebouw, gaat hiervoor in overleg met de sector een plan opstellen.

Compromis
Dit compromis is deze week bereikt in overleg tussen minister Plasterk van Cultuur en de Cultuurformatie, een nieuw samenwerkingsverband van gesubsidieerde kunstinstellingen. Het compromis, door de kunstensector gevierd als een overwinning, is niet opgenomen in Kunst van leven, de hoofdlijnen van Plasterks cultuurbeleid die vrijdag werden goedgekeurd door de ministerraad.

Het kabinet doet ook extra investeringen, tot jaarlijks honderd miljoen in 2011. Van dat bedrag gaat twaalf miljoen naar het toekomstige Nationaal Historisch Museum en 68 miljoen naar ‘excellentie, innovatie en e-cultuur’, cultuurparticipatie, een ‘mooier Nederland’ en cultureel ondernemen.

Bezuiniging op erfgoed?
De resterende profijtbeginselkorting van dertig miljoen treft niet alleen de podiumkunsten, zoals de sector vreesde, maar alle gesubsidieerde kunsten, inclusief het erfgoed. Zo onderzoekt het ministerie van OCW of er niet kan worden bezuinigd op de belastingaftrek voor monumenten. Die lijkt nu te vaak ten goede te komen aan mensen die hem niet nodig hebben, zoals bewoners van monumentale landhuizen. Het onderzoek moet de aard en omvang van de aftrek in kaart brengen.

Keerzijde van het compromis is dat de kunsten nog meer moeten leren ondernemen. In ruil voor subsidie eist Plasterk met name een betere publiekswerving. Nu moeten instellingen minimaal 15 procent van hun omzet halen uit eigen inkomsten; voor grote instellingen gaat die grens omhoog.

Artistieke excellentie
Verder zet Plasterk in op artistieke ‘excellentie’. ‘Iedereen een beetje’ was ‘te lang’ het motto van het cultuurbeleid, schrijft hij. ‘Het is niet de bedoeling dat kunstenaars een leven lang veelbelovend blijven.’ Zo wil hij meer internationale programmering en uitwisseling, en versterking van disciplines waarin Nederland al uitblinkt, ‘in elk geval’ design en architectuur.

Bevordering van cultuurparticipatie door jongeren tot 18 jaar is een andere belangrijke hoofdlijn. Zo worden de rijksmusea gratis toegankelijk voor kinderen tot en met 12 jaar en komt er een nieuw fonds voor amateurkunst.

Publieke kunstfondsen
Ook scheppen de hoofdlijnen duidelijkheid over het nieuwe subsidiebestel. Onder OCW vallen alleen nog de belangrijkste musea, de symfonie-orkesten, de twee landelijke operahuizen, het Nationaal Ballet, het Nederlands Danstheater en de ondersteunende sectorinstituten. De andere instellingen moeten voortaan aankloppen bij de publieke kunstfondsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden