BESCHOUWING

Planeetvorming à la Cup-a-Soup in No Man's Sky

Een game met 18.446.744.073.709.551.616 planeten scheppen is wat je noemt een goddelijke klus. Het resultaat ligt nu in de winkel. Wat kunnen we ervan verwachten?

Kosmologen willen ons doen geloven dat het universum 13,8 miljard jaar geleden is ontstaan, tijdens een grote oerknal. Dat klopt niet. Het heelal is drie jaar geleden geboren in een voormalige loods in Guildford, een stad op een halfuurtje treinen van Londen. Dat wil zeggen: dáár is de kosmos ontstaan van No Man's Sky, een computerspel dat twee weken geleden uitkwam en waarnaar gamers al drie jaar reikhalzend uitkeken.

Zo hevig was dat verlangen dat een van de scheppers van No Man's Sky, Sean Murray, in mei via internet met de dood werd bedreigd, nadat hij had laten weten dat de verschijning van de game drie maanden was uitgesteld.

Waarom maakt No Man's Sky zulke heftige gevoelens los?

Daarvoor moeten we terug naar juni 2014, Los Angeles, waar op de grote E3-gamesbeurs tijdens de presentatie van Sony PlayStation een schuchtere Ier met baard en houthakkershemd de bühne opstapt. Het is Sean Murray. Hij vertelt dat hij met wat vrienden werkt aan een game gebaseerd op de omslagen van sciencefictionboeken van Robert A. Heinlein, Arthur C. Clarke en Isaac Asimov, die zij in hun jeugd verslonden. 'Covers met werelden waar ik naar toe wilde vluchten, maar niet kon.'

Over een groot scherm rollen beelden van felgekleurde, onaardse werelden, met een bizarre fauna. Door wuivend gras hobbelen kruisingen tussen prehistorische schepsels en hedendaagse dieren. We stappen in de cockpit van een ruimteschip, dat opstijgt naar een zwerk vol sterren en planeten. We schieten gaten door asteroïden en vliegen met warpsnelheid (hallo, Star Trek) door een onmetelijk universum.

Beeld Rechtenvrij

Dat onmetelijke mogen we in dit verband letterlijk nemen. De game telt 18.446.744.073.709.551.616 planeten, of wel iets boven de 18 triljoen. Het zou een mens 584 miljard jaar kosten om ze allemaal te bezoeken. Dat is ver nadat aarde door onze uitdijende zon is verzwolgen (1 januari 5.000.002.017). 'Iedere speler begint de game op zijn eigen unieke planeet', zegt Murray.

Opmerkelijk genoeg past het niet te bevatten virtuele universum van No Man's Sky met gemak op een schijfje voor in de pc en de PlayStation4. Zes gigabyte groot: op de gemiddelde smartphone neemt een dagje fanatiek foto's kieken op Lowlands meer ruimte in.

Hoe dat kan? Hello Games heeft niet elke planeet pixel voor pixel ontworpen en opgebouwd, zoals in de meeste games gebeurt. Dat zou een oneindig aantal schijfjes en arbeidsuren hebben gevergd. De ontwikkelaars laten de computer spontaan werelden bouwen, bedenken in het hier en nu - letterlijk op het moment dat de speler de dampkring induikt en zijn ruimtevaartuig op het oppervlak van een planeet neerzet.

Een riedel wiskundige formules bepaalt hoe de planten er op planeet X uitzien, wat voor wezens er rondscharrelen, hoe de bodem oogt en wat voor chemische elementen de atmosfeer bevat. Ook de makers van No Man's Sky worden nog steeds verrast door wat ze ontdekken tijdens hun eigen trektochten door hun parallelle universum.

Beeld Rechtenvrij

'Procedurele generatie' heet de techniek waarbij computers zelf content verzinnen. Nieuw is die niet. In games werd die al dertig jaar geleden toegepast, omdat computers te weinig geheugen hadden om complete werelden te bevatten. Met algoritmen werden die uit de hoge hoed getoverd. Minecraft, die andere hit van een kleine ontwikkelaar, bouwt zijn blokjeswerelden op volgens hetzelfde procedé.

Niks miljarden jaren evolutie, maar een instantaarde. Planeetvorming à la Cup-a-Soup. Dit alles onder begeleiding van de muziek van 65daysofstatic, een instrumentale postrock band uit Sheffield, die bij vlagen klinkt als Radiohead zonder Tom Yorke.

'Je kunt er heel filosofisch over doen', constateert Murray in The New Yorker. 'Bestaat een planeet al voor je hem bezoekt? Eigenlijk niet - tot de wiskundige formules hem creëren. Mensen vinden het niet leuk om te horen dat wij niet weten wat we er in onze game staat te gebeuren, maar voor ons is het reuze spannend.'

Wie als eerste een planeet aandoet, mag dit terra incognita van een naam voorzien, en dat geldt ook voor alle flora en fauna die erop voorkomt. Alles mag, zolang het maar in het nette blijft. PewDiePie, 's werelds grootste vlogger op YouTube, loopt tegen het kuisheidsfilter in de game aan als hij probeert een courgette-achtige plant ruimtepiemel te dopen. De Zweed moet verschillende schrijfwijzen proberen tot No Man's Sky akkoord gaat met 'Spacepên|\|us'.

Om door het universum te kunnen reizen zul je steeds grotere ruimteschepen en betere ruimtepakken moeten bouwen. Je schiet niet alleen op aliens om die te verjagen, maar ook op rotsen, planten en kunstmatige bouwsels om daaruit mineralen te winnen. Een belangrijk aspect daarbij is dat je geen bouwstenen op je tocht kunt meenemen. Je moet strategische keuzes maken. Dat deel van de ruimtevaart is knap realistisch. Wie ingenieurs van de NASA hoort praten over wat nodig is voor een landing op Mars waant zich eerder op de afdeling Voorraadbeheer dan in het Kennedy Space Center bij Orlando.

De aankleding van de game is niet alleen geïnspireerd door de sciencefictionromans uit de jaren zestig en zeventig, maar ook door films en tv-series uit die gouden tijd van de sf. Er zitten elementen in van Star Trek, de Amerikaanse serie waarin de mens onverschrokken alle hoeken van het heelal verkent. Met Barbarella (een film uit 1968 met Jane Fonda) deelt No Man's Sky zijn decors in psychedelische kleurenschema's. Op planeten duiken rechthoekige stenen op die doen denken aan de brommende monolieten uit Stanley Kubricks 2001: A Space Odyssey. De Sentinels, een humeurig ruimtevredeskorps dat ingrijpt als je het te bont maakt op een planeet, lijken op AT-ST Walkers, weggelopen uit Star Wars.

Duur inkijkje vooraf

Een kleine week voordat No Man's Sky in de winkel lag, verschenen ongeautoriseerde beelden uit de game op YouTube. Ze waren afkomstig van een Amerikaanse gamer die naar eigen zeggen een illegale kopie had gekocht die op webveiling eBay werd aangeboden. Of het verhaal van gamer 'Daymeeuhn' klopt, valt niet te achterhalen. Het voorrecht de allereerste te zijn die het universum van No Man's Sky betrad kostte hem in elk geval bijna 1.200 dollar meer dan een legaal exemplaar.

Twee jaar geleden, op de E3 in Los Angeles, stonden vijfduizend man paf, en met hen de miljoenen die Sony's presentatie via internet gadesloegen. Het spreekt kennelijk tot de verbeelding dat vijftien man en een paardenkop in Guildford eventjes een complete kosmos uit de grond stampen. 'Ik heb altijd aangenomen dat Morgan Freeman God was', grapt de Amerikaanse tv-komiek Stephen Colbert tijdens een gesprek met Murray in zijn Late Show. 'Je bent het tweede opperwezen dat ik in mijn programma ontvang.'

De game, die hier zo'n zes tientjes kost, was in zijn eerste week al meteen de bestverkochte titel in Groot-Brittannië en breekt records op Steam, een grote webwinkel voor downloadbare games, met op de eerste dag van de verkoop al 212.260 spelers. Binnen een etmaal waren al tien miljoen soorten fauna ontdekt; dat is meer dan er op aarde voorkomen (8,7 miljoen volgens de laatste telling).

Tot Seans verbazing is ook al gebeurd wat schier onmogelijk leek. Twee gamers zijn elkaar tegen het lijf gelopen op een van die 18.446.744.073.709.551.616 planeten. Het is onduidelijk of de ontmoeting echt heeft plaatsgevonden of dat er een bug in de game zit. In dat laatste geval kunnen we zeggen: de God van Stephen Colbert had de hik.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden