Plaagstootjes, zwierig en met lef aangebracht

De heilige schilderkunst op de hak nemen en en passant ook nog de gewichtige kunstbeschouwing én de kunstmarkt: wijlen Martin Kippenberger was er een meester in....

De solotentoonstelling 286 Masterpieces in RGB van het schildersduo Villeroy & Boch echoot die radicale houding uit de jaren tachtig van de vorige eeuw. Aan alles is te zien dat de schilders Ellemieke Schoenmakers (1968) en Alex Jacobs (1973) ook graag met kritische afstand naar het wereldje kijken waar ze deel van uitmaken. Om te beginnen al door de naam van een chique keramiekfabriek te kiezen, een naam die je doorgaans vooral in dure toiletpotten tegenkomt.

Niet alleen kondigen ze zelf aan in twee jaar tijd de genoemde 286 ‘meesterwerken’ te hebben geschilderd, ze beelden ook maar meteen de veilingmeester af die hun werk tegen een recordprijs verkoopt (Groundbreaking auction of new work by Villeroy & Boch) . Of ze schilderen een hippe kunstenares die naar Basel (daar waar de grootste kunstbeurs is) aan het liften is, maar de snelweg achter haar is slechts een schilderij (Desperate Ambition).

Op een ander schilderij-in-een-schilderij staat de kunstenaar met een glas aan zijn oor te luisteren aan de wand, waarachter waarschijnlijk een collega aan het ploeteren is: Borrowing ideas heet het.

Plaagstootjes zijn het, klein commentaar waarbij de schilders zelf vaak de clown of de nar zijn en meewarig om zichzelf en hun rare vak lachen. Inhoudelijk niet meer dan een hand diep. Het is duidelijk Villeroy & Boch nooit zo radicaal zullen (willen) worden als Kippenberger en consorten.

Maar na de mop komt de schilderkunst en die beoefenen deze schilders met veel elan. Zwierig en met lef combineren ze acryl, alcyd (sneldrogende olieverf) en airbrush. Door de luchten veegt gekleurd licht als aan een poolhemel, in de detaillering van kleding en voorwerpen zet het duo juist felle onvermengde kleurvlekken (het RGB uit de titel, van de kleurcodering) naast elkaar. De verschillende soorten verf bijten en vreten aan elkaar en zorgen voor een onrustig, chemisch beeld. Fotorealisme, platte kleurplakken, waterige diepe lagen: alles mag en Villeroy & Boch kan het.

Alex Jacobs won afgelopen jaar de Koninklijke Prijs voor de Schilderkunst. Ellemieke Schoenmaker schildert zelf voornamelijk landschappen en maakt ook deel uit van een ander samenwerkingsverband, het ook al tongue-in-cheek vernoemde trio Kimberley Clark (een merk dat vooral te vinden is in openbare toiletten) .

Beide schilders sluiten naadloos aan bij de nieuwe Nederlandse en vooral Duitse schilderkunst, waarin realisme, duistere romantiek, grootsteedsheid en een felgekleurde versie van de opgestoken-middelvinger-mentaliteit van de jaren tachtig te vinden is. Die bijna driehonderd schilderijen in twee jaar zijn te beschouwen als warmlopen als duo. Willen ze beklijven, dan moeten ze de flauwe grappen achterwege laten of nog veel extremer uit de hoek komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden