Pita en Svenne

Pita, de grootste kletsmajoor sinds Pippi Langkous

De ouders van Pita gaan scheiden en Pita is het er niet mee eens. Vooral niet als haar vader ook nog eens depressief wordt. Wat te verwachten viel, want hij is als jongen gestopt met groeien en een klein mannetje gebleven. Hij schaamt zich zó voor zijn voetjes, dat ook nog eens scheiden hem te veel is. En Pita weet nog wel meer redenen om het niet te doen. Dus roept ze: 'Ik pleeg zelfmoord, net zo lang tot jullie spijt krijgen!'

De vader met de grote schoenen van de Zweedse schrijfster Moni Nilsson bevat nog veel meer van dit soort sterke, tragikomische beelden en hilarische hyperbolen. Sterker nog: de bron waar al dat moois vandaan komt, lijkt maar niet op te kunnen drogen. De 12-jarige Pita is de meest explosieve, oeverloze kletsmajoor sinds Pippi Langkous. Gelukkig maakt ze behalve die scheiding hoofdzakelijk leuke dingen mee.

Uitstekend is de originele keuze van de schrijfster om Pita, die het verhaal vertelt, van het begin tot het einde door te laten rebbelen zonder er echt structuur in aan te brengen. Om de paar bladzijden begint er een nieuw chaotisch hoofdstuk, met als titel de eerste drie woorden. In deze typisch Zweedse cocktail van verliefdheden, eerste zoenen en lastige ouders passeren zo grote én kleine dingen des levens op een vrolijke, bijna achteloze toon.

Nilsson heeft veel ervaring in dit genre. Ze is de schrijfster van de humoristische avonturenboeken over het Grieks-Zweedse jongetje Tsatsiki. Deze vijfdelige serie kreeg veel aandacht door de verfilmingen, maar daarna doofde de verkoop toch snel uit en de boeken zijn niet meer herdrukt. In 2002 sloeg Nilsson een wat ambitieuzer weg in met Schoolkamp, een geslaagd verhaal over de laatste dagen van een klas die volgend jaar naar de middelbare gaat. Tien jaar later is ze er dan eindelijk weer en misschien dat ze nu meer succes heeft.

Jammer alleen dat vaste vertaalster Clementine Luijten wat moeite heeft met de beknopte zinnen van Nilsson. Ze krijgt het ritme maar niet onder de knie en maakt er iets kortademigs van, dat niet altijd even prettig leest. De vertaling van Semlan' - populaire Zweeds gebakjes - naar 'Pita' is geestig, maar op andere plekken is de woordkeus wat oubollig. 'Dan voel ik me altijd zo rot', bijvoorbeeld: zo praatten jongeren in de jaren zeventig in kinderboeken, maar vandaag toch echt niet meer.

En hoe lastig ook, misschien had ze toch een wat elegantere oplossing kunnen bedenken voor het probleem dat Nilsson nogal expliciet is in haar beschrijving van 'liefdesspelletjes'. In het Zweeds bestaan daar neutrale, gezellige huis-tuin-en-keukenwoorden voor. Maar in het Nederlands klinken ze plat en geven nare associaties. Zelfs voor moderne, niet preutse ouders leidt de oplossing van Luijten in een enkele passage tot wenkbrauwengymnastiek.

Nilsson beschrijft juist op zo'n frisse, tragikomische manier over de ongebreideld nieuwsgierige Svenne. Hij is ervan overtuigd dat hij met Pita gaat trouwen, maar die is smoorverliefd op Lino en wil Svenne als ze met hem zoent alleen maar een vriendendienst bewijzen. Een breekbare situatie, waar Luijten zich door haar ongelukkige woordkeus niet zo goed uit redt.

Dat neemt allemaal niet weg dat Pita en Svenne een welkom en kansrijk nieuw duo zijn. In Zweden zijn er al vervolgdelen verschenen en met vrij vertaalde titels als 'het wereldkampioenschap kussen' zal daar nog veel meer vrolijke tienerromantiek én -ellende in staan. Hopelijk staat het zoeken van de definitieve goede toon niemand in de weg om snel met de rest te komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.