BoekenHet menselijke kwaad

Pijnlijk nauwkeurige blik op recht en moraal

Beeld Boom

Hoe te oordelen over iemand die verschrikkelijk lijden aanricht, maar daar zelf geen oog voor heeft? Het is volgens jurist en filosoof Klaas Rozemond een lastige puzzel voor de rechtsfilosofie. Elk vonnis is ‘een poging om met de dader te communiceren’, en het recht bijt zijn tanden stuk op onverschillige daders met een benepen kijk op de wereld.

Prototypisch voorbeeld van zo iemand is Adolf Eichmann, de bureaucraat die de transporten van Joden naar de kampen organiseerde. Eichmann is ook de centrale figuur van Het menselijke kwaad. Tijdens zijn proces beriep hij zich op een strikte scheiding tussen recht en moraal; als ambtenaar had hij gewoon keurig het – toen geldende – (nazi)recht gevolgd. Daarmee koos hij een sterke verdedigingslijn, want juist juristen zullen in principe beamen dat burgers geen eigen rechter behoren te spelen. Nogal breedsprakig inventariseert Rozemond rechtsfilosofische argumenten voor de juiste afweging tussen recht en moraal. Uiteraard komt Hannah Arendt voorbij, die het kwaad van Eichmann ‘banaal’ noemde. Rozemond verrast zelden, maar pijnlijke nauwkeurigheid is ook een verdienste. 

Klaas Rozemond: Het menselijke kwaad. Boom; € 24,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden