Review

Pierre Bokma is onweerstaanbaar in Cosmopolis

Johan Simons flikt het weer: Pierre Bokma is onweerstaanbaar als 28-jarige. In de speeltuin die Cosmopolis is, kan het kapitalisme niet kapot.

In zijn derde en dus automatisch laatste jaar als intendant van de Ruhrtriënnale neemt regisseur Johan Simons afscheid van zijn festival met het Duitstalige Cosmopolis. In deze (voor Simons' doen) geserreerde romanbewerking staat het hedendaagse hyperkapitalisme ter discussie en dan vooral de onuitroeibaarheid. Met als grootste bezienswaardigheid: acteur Pierre Bokma in een onweerstaanbare hoofdrol als 28-jarige miljardair op drift.

Cosmopolis (****), theater.
Van Don DeLillo. Door Ruhrtriennale en NTGent.
Regie Johan Simons. 22/9, Jahrhunderthalle, Bochum T/m 30/9, daarna tournee.

De roman Cosmopolis (2003) is van de Amerikaanse auteur Don DeLillo. Hij zet een sombere visie uiteen: enkel de totale zelfvernietiging van ons economische systeem zou kunnen leiden tot een betere wereld. Het hele boek volgen we miljardair Eric Packer die in zijn stretchlimo door een opgebroken en afgezet Manhattan dwaalt, op weg naar de kapper. Ondertussen wordt hij bedreigd, achtervolgd door antiglobalisten en 'andere straatartiesten' en voert hij overleg met zijn vrouw en diverse adviseurs.

Cosmopolis is een propvolle ideeënroman. De personages gedragen zich niet als mensen met wie een lezer (of toeschouwer) zich zou kunnen identificeren, maar zijn de belichaming van concepten, zoals 'de kunst', 'het proletariaat'en in het geval van Eric Packer: 'de markt'. Het boek werd in 2012 verfilmd door David Cronenberg, met in de hoofdrol Twilight-hunk Robert Pattinson.

Nu staat in de Jahrhunderthalle in Bochum de 61-jarige Pierre Bokma. Daarmee trekt Simons het verhaal behendig uit het realisme en neemt de voorstelling groteske dimensies aan, waar het stuk eigenlijk om vraagt.

Voor eeuwig rondwaren

Bokma speelt Eric Packer als een volwassen kind in een speeltuin. Letterlijk. Hij draagt een korte broek, gympen en een veel te korte stropdas en rent ongeduldig door een decor vol speeltoestellen (schommel, zandbak, wip). Die speeltuin van hem is natuurlijk de hele wereld, die Packer zonder scrupules op het spel zet met zijn onophoudelijke gespeculeer. Zijn adviseurs (meerdere dubbelrollen voor Elsie de Brauw en Mandela Wee Wee) raken compleet in paniek, terwijl Eric Packer geen greintje emotie toont over zijn miljardenverliezen.

Want wat Eric Packer weet, en met hem DeLillo en Simons: hij is onsterfelijk. Het kapitalisme kan domweg niet kapot, het zal als een spook voor eeuwig blijven rondwaren. Vandaar ook dat hij zich geen enkele zorgen maakt over de moordenaar (Bert Luppes) die hem achtervolgt.

Na de Ruhrtriennale gaat deze voorstelling op tournee door Nederland. Het Duitstalige Cosmopolis wordt dan het Nederlandstalige Kosmopolis. Een andere titel, want: een andere Eric Packer. De rol van Pierre Bokma wordt dan overgenomen door de 28-jarige Sander Plukaard.

Simons, de overmoeibare

Met Cosmopolis neemt Johan Simons niet alleen afscheid van de Ruhrtriënnale, maar ook van theatergroep NTGent, een jaar eerder dan gepland. Vanwege Simons' vele buitenlandse werkzaamheden bleef onvoldoende tijd over voor de dagelijkse leiding. Simons wordt in Gent opgevolgd door Milo Rau. De onvermoeibare 71-jarige gaat nu aan de slag op topposities bij Schauspielhaus Bochum en Theater Rotterdam. Eerst werkt hij de komende maanden in het Wiener Burgtheater, waar hij een bewerking regisseert van Radetzkymarsch van Joseph Roth, met wederom Pierre Bokma in de hoofdrol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden