Piepschuimen freak wordt mens

Mirjam van der Linden

De een kijkt uitdagend en kletst wat af. De ogen van de ander zijn meer verbaasd en stil, haar stem is bedeesder en lager. Beide dames hebben een paar Bunny-oren op hun witroze pruik. Samen echter hebben ze slechts één lijf, met één paar benen, één paar armen, één paar blote billen en, om de verwarring compleet te maken, drie, maar soms ook wel vijf tieten.

Daisy en Violet zijn een Siamese tweeling. Van een bijzondere soort: half mens, half pop, prachtig tot leven gebracht door Ulrike Quade. Deze theatermaakster heeft zich bekwaamd in poppenspel waarbij de pop zijn bespeler niet verhult of naast zich duldt, maar er een verlengstuk van wordt. Dit uitgangspunt krijgt natuurlijk extra lading bij een voorstelling over een aan elkaar vergroeide eeneiige tweeling. Want de vraag of het bij dit fenomeen gaat om één of twee mensen, blijft een prikkelende.

Zelf vinden ze zich heel gewoon, Daisy en Violet – ‘we hebben alleen twee harten, is dat nou zo moeilijk?’ Maar de buitenwereld beschouwt ze als ongewoon, en over die geïsoleerde positie, over die eenzaamheid gaat Me Too – a sideshow.

Vanuit een kille, goedkoop aanvoelende nachtclub zien we hoe schril het contrast is tussen enerzijds de verbondenheid van de twee vrouwen en anderzijds hun afstand tot ‘de buitenwereld’. Ze worden bekeken om hun anders-zijn. Daarin ligt hun waarde, dat moet dus behouden blijven. En dus voeren ze acrobatische toeren uit op een klein, ronddraaiend podium, waarbij het hoofd van Violet altijd in de knel komt.

Met dubbele stem vertelt Quade hoe zij, Daisy en Violet, genoemd naar Daisy en Violet Hilton die begin vorige eeuw een beroemde ‘freak’-act hadden, eerst in sideshows bij andere attracties, later met een eigen revue in het vaudeville-circuit, werden verstoten door hun ouders en misbruikt en geëxploiteerd door ‘auntie’ en ‘sir’. Hun seksualiteit (hoe doen Siamezen ‘het’?) was een belangrijk onderdeel van hun marketingwaarde. Daisy en Violet nemen voortdurend erotische poses aan; een zoemende dildochoreografie drijft de spot met die kant van de zaak. Met vage, sterk sfeervolle filmbeelden van de tweeling backstage, in een caravan of dansend in een loods, roept regisseur Ron Bunzl bovendien de illusie van glitter en glamour op.

De Hiltons probeerden een normaal leven te leiden; ze trouwden en scheidden, en in de voorstelling baren ze zelfs een baby, die ze op hun beurt exploiteren als sigaarrokende dwerg. Maar aan alles voel je dat het onbegonnen werk is. Ze zijn anders. Het snijdt dan ook door merg en been wanneer Daisy haar wederhelft vraagt: ‘Wij blijven altijd samen, beloofd?’ Alsof er een andere optie is.

De onontkoombaarheid van hun status als rariteit had scherper naar voren kunnen komen. Maar het spel is zo goed dat je vergeet dat het om huid en piepschuim gaat.

Me Too – a sideshow. Concept, poppen, spel: Ulrike Quade. Regie, script, video: Ron Bunzl. Gezien in Provadja, Alkmaar. Tournee t/m 16 december.

(SERGIO GRIDELLI ) Beeld
(SERGIO GRIDELLI )
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden