Piekfijne stands en Japanse humor

Van onze medewerkster..

parijs Wat is er gebeurd met Paris Photo? De afgelopen jaren waren niet veel bijzonders. Er werd goed verkocht, er was veel te zien – maar de fotobeurs miste iets.

Noem het levendigheid, noem het een tinteling, maar waar het op neerkwam was dat een rondje Paris Photo was verworden tot een stroperige tour de force zonder al te veel uitschieters en interessante ontwikkelingen. En nu? Nu is het compleet anders. Op de opening woensdagavond, in het ondergrondse Carrousel du Louvre, was het al bij binnenkomst te merken. Er hing iets in de lucht, een soort vrolijke verwachting. Van zorgelijke gezichten vanwege de kredietcrisis was helemaal geen spoor. Hoe dat kwam?

Daar is natuurlijk moeilijk de vinger op te leggen. Maar laten we het houden op de komst van de Japanners.

Japan staat dit jaar centraal op de beurs. Acht galeries, zeven uit Tokio, één uit Osaka, presenteren een hoos aan jonge Japanse fotografen aan een publiek dat voornamelijk bekend is met namen van de oudere generatie, zoals Daido Moriyama, en misschien met een relatief jonge, in het Westen succesvol doorgebroken fotograaf als Rinko Kawauchi. Maar zeker niet met Gentaro Ishizuka, een piepjonge fotograaf uit Tokio, die elke bezoeker van de stand van Gallery White Room Tokyo uiterst verlegen, maar manhaftig benadert. En hoewel hij zich om de twee zinnen verontschuldigt voor zijn ‘bad English’, blijft hij uitleg geven over zijn werk.

Bij The Third Gallery Aya uit Osaka staat Shinji Otani, twee jaar geleden afgestudeerd aan de Amsterdamse Rietveld Academie. Zijn eigen werk hangt niet op de beurs, maar dat zal volgens hem niet lang meer duren.

In de tussentijd is hij bezig aan een boek en helpt hij hier om het werk van zijn vriend Takashi Suzuki aan de man te brengen. ‘Het is zo belangrijk voor de Japanse fotografie om op Paris Photo te staan’, zegt Otani. Niet dat de jongste generatie fotografen gebukt gaat onder de druk van de vorige, maar het is fijn dat ze zich nu enigszins kunnen loszingen van de constante vergelijking. Dat ze kunnen laten zien dat ze wel in een traditie staan, maar ook anders zijn, anders kijken.

Hij wijst op het werk van Akiko Ikeda, die verfijnde fotocollages maakt, en op de grappige stillevens van Masayuki Shioda aan de overkant, bij G/P uit Tokyo. ‘Voor het eerst komt de humor van Japanse fotografen naar buiten’, zegt hij.

De Japanners dus. In plaats van een overzichtstentoonstelling, zoals elk land dat centraal staat die jaarlijks maakt, zocht Mariko Takeuchi, fotografiecriticus, de belangrijkste Japanse uitgevers bij elkaar. Wat maar weer bewijst dat het fotoboek in Japan vóór de foto’s gaan. Hoewel alles er hier piekfijn en appeltjesfris uitziet, is dit het moeilijkst toegankelijke gedeelte van de beurs.

De meeste boeken liggen ingepakt in plastic, op keurige stapels. Behulpzame verkopers zijn er als de kippen bij om alles voor je uit te pakken, maar echt lekker bladeren is er niet bij. Ook omdat er boeken liggen die je niet eens durft aan te raken, zoals Map van Kikuji Kawada. Zeshonderd euro, vandaar.

Maar over het algemeen lijkt de hele beurs op te leven met de komst van het Oosten. De Japanners doen performances, lopen verkleed als robots door de mensenmassa. Bij Jackson Fine Art uit Atlanta plakt Masao Yamamoto live zijn piepkleine fotootjes kriskras op de muur.

‘Er zijn veranderingen op komst’, zegt Ferdinand Brueggemann bij Galerie Priska Pasquer uit Keulen. ‘Een paar jaar geleden moesten wij nog alles uit de kast halen om mensen ervan te overtuigen dat Japanse fotografen echt de moeite waard zijn. Nu wordt daar niet meer aan getwijfeld.’

Blij schudt hij de hand van een man die zojuist een aantal foto’s heeft besteld. Even verderop pikken ook de Chinese galeries een graantje van de aandacht mee. Je ziet ze denken: nu zijn wij aan de beurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden