Recensie Grigori Sokolov ***

Pianist Grigori Sokolov bewaart het beste voor zijn toegiften

Grigori Sokolov.

Grigori Sokolov die een recital geeft in de kamermuziekzaal van TivoliVredenburg: dat is toch een beetje alsof de Stones optreden in het gemeenschapshuis van Zwammerdam. De 68-jarige Rus, hoog genoteerd in top-10-lijstjes met meesterpianisten, speelt doorgaans in de grootste en chicste concertzalen van wereldsteden. Maar, zo meende men in Utrecht, liever een afgeladen Hertz-zaal dan aankijken tegen een halfgevulde arena.

Dat Sokolov de grote zaal niet uitverkoopt, lijkt hem zelf niet te deren. Onverstoorbaar als altijd komt hij het podium op: een tikje corpulent, grijze haarkrans. Als hij loopt, hangen zijn  armen vrijwel roerloos langs het lichaam. Sokolov buigt en hij zwaait de flappen van zijn rokkostuum over de pianokruk. Zijn handen zweven boven de toetsen.

Haydn, de 32ste pianosonate. Dat is een filigraan stukje muziek uit 1768. De dertiger Haydn componeerde het in een tijd die achteraf werd gelabeld als Sturm und Drang. Opeens droeg muziek het hart op de tong, ze werd spontaan en onvoorspelbaar. In beginsel past ze uitstekend bij Sokolovs veelgeprezen, lichte aanslag. Wellicht daarom zit er een clubje Nederlandse beroepspianisten in de zaal.

Maar Sokolovs ernst ligt Haydn minder. De pianist maakt eenvoudige noten onnodig zwaar. Hij verlengt ze een fractie, of stelt ze een paar milliseconden uit. Samen met licht stroperige tempo’s levert het een bedaagde Haydn op. Alsof een schelmenroman wordt voorgedragen door een iets te serieuze oom.

Tegen Sokolovs aanpak zijn impromptu’s van Schubert beter bestand. Sterker, aan lichte passages in deze voor-de-vuist-wegmuziek geeft hij volop brille. Neem de vierde Impromptu uit de bundel met catalogusnummer D935: als lichtpijlen schieten notenreeksen de vleugel uit. Met een adembenemende glijvlucht stort de laatste neer.

De toegiftenparade levert een curieuze scène op. Hij zal zes encores geven, meldt Sokolov vooraf aan TivoliVredenburg. Dat hij zelden anders doet, weet uiteraard een groepje fans. Terwijl argeloze concertbezoekers na een toegift of drie aftaaien, applaudisseert de Sokolov-claque door. En dan zijgt de meester – oh, verrassing – andermaal neer op de pianokruk.

De sprankelendste toegift heet Le rappel des oiseaux, de vogelroep, het is een spektakelstukje van de barokcomponist Jean-Philippe Rameau. Alleen al voor die kirrende trillers schuif je vanavond aan in het Muziekgebouw Eindhoven.

Haydn en Schubert, door Grigori Sokolov (piano). Utrecht, TivoliVredenburg, 11/5. Herh. Eindhoven, Muziekgebouw, 14/5.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.