Philips heeft het nakijken in de thuisbioscoop

Nog een jaar misschien, maar dan kan voor de prijs van een gewone pc een complete thuisbioscoop worden gekocht. Dankzij nieuwe compressietechniek en speciale multimedia-chips....

MET EEN donderend geraas duikt de straaljager in een steile val door de wolken. De toeschouwer die de actiefilm Top Gun aanschouwt, voelt zich als het ware in zijn stoel omgekeerd. De sensatie van het zelf besturen van het vliegtuig is compleet, het levensgrote haarscherpe beeld en het superieure geluid dat uit alle hoeken komt staan daar borg voor.

Toch zit de kijker niet in een Imax-filmtheater, maar gewoon thuis. Beeld en geluid komen uit het entertainment-centre van de toekomst, dat stereotoren, tv en pc zal vervangen. De film staat op een cd-schijfje dat even groot is als de huidige cd, maar tien keer zoveel informatie bevat. Maar de film zou net zo goed via het Internet bij de kijker thuis op de buis gekomen kunnen zijn.

Hoe het huiskamervertier van de toekomst eruit gaat zien staat nu wel zo'n beetje vast. De consument kan thuis van film, tv en geluid op bioscoopkwaliteit genieten, op momenten dat het hem schikt. Naar keuze speelt hij of zij een film af van een schijfje, of 'huurt' hij er een via Internet (wat dan video on demand heet).

Hij kan ook het nieuws van halfacht om tien over half negen even opnieuw afspelen, zonder dat het opgenomen is op zijn videorecorder. Het programma is namelijk via een muisklik op het Internet 'op te starten' (delayed tv). Eventuele kosten van deze diensten, zoals de huur van de film, zijn direct af te rekenen via een Internet-betaalsysteem (pay per view).

Met het thuistheater van de toekomst zal de consument ook zijn (digitale) foto's opslaan, bewerken en bekijken. Hetzelfde geld voor de homevideo's die hij heeft gemaakt met zijn camcorder. Op de moderne pc kan hij deze monteren en wegschrijven naar een cd-schijfje. Anders dan de huidige cassetteband is dat onbeperkt houdbaar, en zonder kwaliteitsverlies te kopiëren.

Deze ontwikkelingen zullen het traditionele medialandschap ingrijpend veranderen. De bioscoop zal definitief het primaat van de filmvertoning verliezen, want de belangrijkste reden om het filmtheater te bezoeken, topkwaliteit beeld en geluid, komt te vervallen. Omroepen die elke avond heel ouderwets een programma met vaste uitzendtijden voorschotelen, kunnen beter naar een andere bezigheid omzien.

Nu kan de consument nog niet genieten van deze nieuwe heerlijkheden. De industrie moet nog wat drempels overwinnen. Er is bijvoorbeeld nog nauwelijks sprake van een echte digitale snelweg. Die moet kunnen wat het huidige Internet nog niet kan: de enorme hoeveelheden bytes bij de gebruiker thuis brengen die nodig zijn voor beeld en geluid van hoge kwaliteit. Maar telecommunicatiebedrijven en kabelmaatschappijen werken er hard aan. 'Internet op de kabel', dat bijvoorbeeld Casema, Castel en A2000 nu aanleggen, maakt het mogelijk.

Als de bytes eenmaal in de pc zitten, moeten er nog beelden van worden gemaakt. Maar daar hebben de meeste pc's nu nog niet de rekenkracht voor. Zo moet het home theater de informatie op de eerdergenoemde cd (een digital video disk of dvd) ontsleutelen. Om opslag en transport van digitale videobeelden mogelijk te maken is deze informatie 'samengeperst' of gecomprimeerd, en gecodeerd.

Philips heeft nog aan de basis gestaan van de standaard die daarvoor is ontwikkeld (mpeg). Op dit moment kunnen pc's zonder problemen filmpjes, gecomprimeerd volgens de mpeg-1 standaard, decoderen en op het scherm tonen. Maar de kwaliteit van mpeg-1 is laag, nog minder dan wat een VHS-band biedt.

Dvd is gemaakt met een nieuwe standaard, mpeg-2, die bioscoopkwaliteit biedt, inclusief het surround-sound-geluid uit zes luidsprekerboxen. Mpeg-2 zal ook gebruikt worden voor video on demand. Maar om een mpeg-2 film te decoderen moet de pc over een rekenkracht beschikken die een paar jaar geleden slechts beschikbaar was voor defensiecomputers. Multimedia-pc's die nu volledig uitgerust zijn om al het schoons te laten zien en horen, kosten nog minstens tienduizend gulden.

De goedkope oplossing komt er echter aan. Een aantal elektronicagiganten heeft nieuwe chips voor multimedia-toepassingen ontwikkeld. Het zijn echte microprocessoren, zoals die van Intel die nu het hart vormen van elke pc. Ze zijn met software programmeerbaar, zodat ze diverse functies kunnen uitvoeren, zoals het decoderen van digitaal beeld en geluid. Deze multimedia-processoren kunnen in een tv worden ingebouwd, waarmee deze een digitaal theater wordt. Maar ze kunnen ook naast de gewone processor in de pc worden gebouwd. Die kan dan plotseling veel meer.

Zo brengt Philips nu zijn Trimedia-chip op de markt, een indrukwekkend staaltje techniek dat op zijn janboerenfluitjes een dvd-filmpje decodeert, een videovergadering verwerkt of digitaal surround-sound-geluid ten gehore brengt. De Trimedia-chip is een sterke troef van Philips, dat op de markt voor digitale chips weer een rol wil spelen. Het bedrijf is nu vooral goed in analoge chips, die in klassieke geluidsapparatuur en televisies nodig zijn. Maar als in de toekomst ook die apparaten helemaal digitaal zijn geworden, kan Philips alleen in de voorhoede meedoen met zoiets als digitale multimediaprocessoren.

DE Trimedia kan door ieder bedrijf dat producten ontwikkelt voor de elektronicamarkt worden gebruikt worden om er een eigen apparaat mee te maken. Philips heeft op basis van de Trimedia inmiddels zelf een product ontwikkeld voor de consumentenmarkt, dat nu op de markt moet komen.

Het is een insteekkaart voor de pc, Tricodec genaamd, die van de pc een filmstudio maakt. De videocamera kan er op worden aangesloten, waarna de pc de analoge videobeelden digitaliseert en opslaat op de harde schijf.

Ze kunnen daarna worden gemonteerd en vervolgens worden gecodeerd in mpeg-1. De Tricodec kan ook mpeg-2 beelden van bijvoorbeeld een dvd-schijf decoderen. Daarnaast zet de kaart digitale beelden weer om in analoge tv-signalen, zodat de pc op de televisie aangesloten kan worden. De kaart zal rond de duizend gulden gaan kosten.

Helaas voor Philips gaat het marktrijp maken van de Tricodec moeizaam: er is op dit moment nog altijd geen feilloos werkend product beschikbaar. En de concurrentie ligt op de loer. Drie concurrenten van Philips, het Japanse Toshiba, het Franse SGS Thompson en de Koreaanse gigant LG hebben samen een eigen multimedia-processor ontwikkeld, de Mpact. Het Californische Chromatic Research schrijft er de software voor.

De Mpact is minstens zo'n krachtpatser als de Trimedia. In de Verenigde Staten zijn inmiddels al enkele producten beschikbaar met de Mpact als rekenhart. Computergiganten Compaq en Gateway hebben hun nieuwste pc-modellen uitgerust met deze chip.

De Mpact chip kan verscheidene multimedia-functies tegelijker uitvoeren. Hij stuurt de monitor aan, brengt de moderne 3D-spellen tot leven, fungeert als (fax)modem, digitale telefoon en videofoon, is een geluidskaart, heeft een aansluiting voor de joystick, en heeft daarnaast alle mpeg-functies van de Trimedia. Een insteekkaart met de Mpact-chip is nu te koop voor minder dan vijfhonderd gulden.

Bedrijven als IBM, NEC en Fuijitsu hebben aangekondigd met vergelijkbare chips te komen. Cyrix, de producent van processoren die rechtsreeks concurreren met die van Intel, heeft een goedkoop model dat de normale processorfuncties combineert met multimedia-functies. En marktleider Intel zelf? Die vertrouwt op de eigen strategie. Geen speciale multimediachips, maar nieuwe Pentium-modellen die zo snel zijn dat ze naast het gewone werk moeiteloos alle mediafuncties kunnen uitvoeren.

Mike Ackermans

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden