Recensie Klassiek

Philippe Herreweghe kiest ervoor Bachs Hohe Messe niet te onderstrepen, waardoor de lijnen helder blijven ★★★☆☆

En toch vloeit op sommige momenten de spanning weg, doordat de concentratie bij dirigent Herreweghe inzakt. 

Philippe Herreweghe Beeld Corbis via Getty Images

Zoals je de Sixtijnse Kapel eens in je leven wilt zien, zo is Bachs Mis in b een van de werken die je ooit live wilt meemaken. Je hoeft niet gelovig te zijn om je over te geven aan de zangers die vanaf het allereerste Kyrie niet alleen de ruimte maar vooral ook jouw eigen hoofd vol gieten met Bachs gewijde muziek. De honderd minuten durende compositie die in de 19de eeuw de naam Hohe Messe kreeg opgeplakt gaat over meer dan in de liturgische tekst besloten ligt. Bach voltooide zijn mis kort voor zijn dood. Onvermijdelijk dat de ervaringen van zijn leven erin doorschemeren.

Is het daarom dat Philippe Herreweghe de muziek voor zichzelf laat spreken? Heeft deze diep emotionele muziek geen onderstreping nodig? Vindt hij het voldoende dat hij Bachs noten kalm en goed getimed de ruimte in stuurt? De Belgische dirigent, al bijna vijftig jaar actief met zijn Collegium Vocale Gent, schroeft de klank van zijn kleine ensemble niet op. Zelfs niet als in het feestelijke Gloria de trompetten jubelen en de pauken zouden kunnen dreunen. De historische instrumenten houdt hij in toom, zodat ze de Grote Zaal van het Concertgebouw maar ternauwernood vullen.

De positieve kant van die aanpak hoor je als uit het kleine koor twee vrouwen naar voren stappen, Dorothee Mields en Hana Blaziková. In het Christe eleison vlechten ze de hoge, lichte sopraan van Mields en de mezzo van Blaziková in elkaar, fraai in balans met het orkest. Om beurten geven ze elkaar ruimte, zodat Bachs lijnen helder blijven.

Kresimir Strazanac is de bas die samen met de natuurhoorn van de indrukwekkend virtuoze Bart Cypers een aardse lezing geeft van Quoniam. Daarin hoor je hoe Bach zijn beschrijving van de allerhoogste overlaat aan de laagste instrumenten in het orkest: de fagotten, de contrabas en de hoorn. En dan zijn er zwierige dansritmes en klanken die tergend tegen elkaar aan schuren. De countertenor Alex Potter en de tenor Thomas Hobbs geven glans aan het bloedmooie Benedictus en het al even aangrijpende Agnus Dei.

En toch vloeit op sommige momenten de spanning weg, niet doordat de musici of de zangers het laten afweten, maar doordat bij Herreweghe de concentratie inzakt. Overeind blijft zijn diepe verbondenheid met dit grote werk van Bach. Die voel je tot in de achterste rijen van het Concertgebouw.

Volgend seizoen viert de serie Barok Vocaal het vijftigjarig bestaan van Collegium Vocale Gent met drie hoogtepunten uit Bachs oeuvre: het Weihnachtsoratorium (16 december), de Johannes Passion (16 maart 2020) en de Matthäus Passion (2 april 2020).

Klassiek

★★★☆☆

Barok Vocaal. Bach: Mis in b, ‘Hohe Messe’. Solisten, Collegium Vocale Gent o.l.v. Philippe Herreweghe. Amsterdam, Concertgebouw, 16 juni.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden