Review

Petroesjevskaja's horrorstory's zijn beklemmend en griezelig

De Russische werkelijkheid als inktzwarte komedie. Dikke boeken, luide muziek, ijzingwekkende schurken, verrukkelijke martelaars dat is Rusland.

Ljoedmila Petroesjevskaja - Er was eens een vrouw die haar buurkind wilde doden

Maar wie het alledaagse cultuuraanbod in Moskou of Sint-Petersburg bekijkt, ziet iets heel anders. In de theaters: veel mannen met snor en gitaar, die voor volle zalen 'langs het tuinpad van mijn vader' zingen, urenlang. Overal karikaturisten en grappige illustratoren. Alle galeries tonen virtuoze tekenaars en aquarellisten, die precieze, anekdotische kunst maken. Klein, beschaafd, droefgeestig, heel goed gemaakt.

Rusland, kortom, is het mekka van de kleinkunst. Ook in de literatuur: er bestaat een hele variëteit aan schrijvers die naast hun literaire carrière liedjes zingen, scenario's schrijven voor tekenfilms en kinderseries, kinderboeken schrijven of professioneel geestig zijn in talkshows.

Ljoedmila Petroesjevskaja
Er was eens een vrouw die haar buurkind wilde doden
Uit het Russisch vertaald door Seijo Epema en Yolanda Bloemen.
Fictie
De Geus; 224 pagina's; euro 17,99.

Post-apocalyptische wereld

Tot die traditie hoort ook Ljoedmila Petroesjevskaja (78). Ze is chansonnière, schreef de tekenfilmserie Het biggetje Petja, acteerde, schrijft macabere verhalen in proza, en is zoals alle intellectuele Russen zeer beschaafd en hartelijk. Iemand die uit wellevendheid nooit praat over geld, werk of eten, en nog dagelijks haar nagels manicuurt.

Lichtvoetig is de bundel Er was eens een vrouw die haar buurkind wilde doden niet. Integendeel, Petroesjevskaja's horrorstory's zijn beklemmend en griezelig, aan zombies en menseneters geen gebrek. De meeste spelen zich af in een post-apocalyptische wereld, die Ruslandgangers zullen herkennen als de late jaren tachtig en begin jaren negentig. Ze zitten vol welgekozen, gruwelijke details en zijn ongelofelijk bondig geschreven. De personages zijn nauwelijks geïntroduceerd of ze hangen al aan een touw. Dat is niet alleen effectbejag. Petroesjevskaja gebruikt de clichés van de horror om de werkelijkheid van die dagen pregnant tot leven te brengen: de sociale terreur in de communale woningen, het sadisme tijdens de dienstplicht, de nooit aflatende angst voor honger op het platteland.

Als je dit leest, zou je denken dat Petroesjevskaja het beeld van het tragische Rusland onderschrijft, maar dat is onterecht. Ze betoogt dat de Russische werkelijkheid geen tragedie is, maar een zwarte komedie. Een inktzwarte komedie. De originaliteit van deze bundel is groter dan zijn diepgang, maar indrukwekkend is hij wel, en niet voor tere zielen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden